तपसा तेजसा शश्वत्तेजोराशिर्बभूव ह
तपस्येने आणि तेजाने तो कायमचा तेजाचा महासागर झाला.
शुद्धस्फटिकसंकाशं पञ्चवक्त्रं त्रिलोचनम् 4.36.
तो शुद्ध स्फटिकासारखा दिसत होता, पाच तोंडे आणि तीन डोळे असलेला.
जपन्तं स्वात्मनाऽऽत्मानं श्वेताब्जबीजमालया
तो स्वतःच्या मनाने जप करत होता आणि पांढऱ्या कमळाच्या बिया असलेली माळ घालून ध्यान करत होता.
स्वर्णाकारं जटाभारं दधतं शिरसा मुदा
त्याच्या डोक्यावर सोन्यासारख्या जटांचा भार आनंदाने मिरवत होता.
अथ स्वमीश्वरं मत्वा प्रदाता सर्वसंपदाम्
मग सर्व संपत्ती देणारा आपला स्वामी आहे हे ओळखून,
यो यं वाञ्छति तं तस्मै वरं दत्त्वा वरेश्वरः
कोणाला जे हवे असते ते वर देणारा वरांचा स्वामी प्रत्येकाला इच्छित वर देतो.
एकदा च वृको दैत्यस्तपस्तेपे शिवस्य च
एकदा वृक नावाच्या दैत्याने शंकराची तपस्या केली.
नित्यं याति तत्समीपं कृपया च कृपानिधिः
करुणेचा सागर नेहमी त्याच्याजवळ दयाळूपणे जात असे.
वर्षान्ते शङ्करः शश्वत्तस्थौ तत्पुरतः स्वयम्
वर्ष संपल्यावर शंकर स्वतः त्याच्या समोर उभा राहिला.
सर्वैश्वर्यं सर्वसिद्धिं भुक्तिं मुक्तिं हरः पदम्
हर सर्व ऐश्वर्य, सर्व सिद्धी, भोग, मुक्ती आणि स्वतःचे स्थान देतो.
ध्यायमानं तत्पदाब्जं दृष्ट्वा त्रस्तो महेश्वरः
त्याला त्या कमळासारख्या पायाचे ध्यान करताना पाहून महेश्वर घाबरला.
अतीव रोदनात्तस्य ध्यानभङ्गो बभूव ह 4.36.
त्याच्या तीव्र रडण्यामुळे त्याचे ध्यान तुटले.
यन्मायया वरं वव्रे दैत्येन्द्रो भक्तिपूर्वकम्
त्याच्या मायेमुळे दैत्यांचा राजा भक्तीने वर मागू लागला.
ओमित्युक्त्वा प्रयान्तं तं दुद्राव दैत्यपुंगवः
'ॐ' असे म्हणून तो निघून जात असताना, दैत्यांचा श्रेष्ठ त्याच्या मागे धावला.
पपात डमरुस्तस्य व्याघ्रचर्म मनोहरम्
त्याचा डमरू खाली पडला आणि वाघाची मनमोहक कातडीही खाली पडली.
न हन्ति तं च कृपया भक्तं च भक्तवत्सलः
भक्तवत्सल देव आपल्या भक्तावर दयेमुळे कधीही काही अपाय करत नाही.
साधवो घ्नन्ति घ्नन्तं च भृत्यं पुत्रं प्रियां विना
सज्जन माणसे, भले त्यांना मारले तरी, आपला नोकर, मुलगा किंवा प्रिय व्यक्तीला कधीही मारत नाहीत.
शिवः स्वमृत्युं मत्वा च भीतश्च निरहंकृतः
शिवाने आपला मृत्यू समजून आणि घाबरून, अहंकार सोडला.
दृष्ट्वा स्वाश्रममायान्तं शुष्ककण्ठोष्ठतालुकम्
आपल्या आश्रमाकडे येताना त्याचा घसा, ओठ आणि तालू कोरडा पडलेला पाहिला,
संस्थाप्य तत्समीपे च स दैत्यो बोधितो मया
मी त्या दैत्याला जवळ बसवले आणि त्याला जागे केले.
तदा ममाज्ञया तूर्णं वञ्चितो माययाऽसुरः
माझ्या आज्ञेने त्या वेळी दैत्याला मायेमुळे पटकन फसवले गेले.
तदा सिद्धाः सुरेन्द्राश्च मुनीन्द्रा मनवो मुदा 4.36.
त्या वेळी सिद्ध, देवांचे अधिपती, मोठे ऋषी आणि मनू आनंदित झाले.
बभूव चूर्णस्तद्गर्वो जगाम बोधितो मया
माझ्या सांगण्यावरून त्या दैत्याचा गर्व पूर्णपणे नष्ट झाला.
अथ गर्वान्वितो रुद्रो हन्तुं त्रिपुरमुल्बणम्
नंतर गर्वाने भरलेला रुद्र त्रिपुराचा उग्र नाश करण्यासाठी निघाला.
कोऽयं पतङ्गवद्दैत्य इति मत्वा ययौ रणम्
'हा दैत्य कोण, अगदी किड्यासारखा आहे,' असे समजून तो युद्धासाठी गेला.
चिरं बभूव समरं वर्षमेकं दिवानिशम्
ते युद्ध फार काळ चालले—एक वर्ष रात्रंदिवस.
पृथिव्यां चरणं कृत्वा दैत्येन्द्रो मायया प्रिये
प्रिये, दैत्यांचा राजा मायेमुळे पृथ्वीवर पाऊल ठेवला.
उत्तस्थौ शंकरस्तूर्णं हन्तुं दैत्यं जगत्प्रभुः
मग शंकर, जगाचा स्वामी, दैत्याचा वध करण्यासाठी पटकन उठला.
अस्त्राणि चापं चिच्छेद शङ्करस्यासुरो बली
बलाढ्य दैत्याने शंकराची शस्त्रे आणि धनुष्य तोडली.
जघान मुष्टिना रुद्रो दानवेन्द्रं प्रकोपतः
रुद्राने संतापाने दानवांच्या राजाला मुठीने मारले.