शरच्छीतांशुवदनां शरत्पङ्कजलोचनाम्
तिचा चेहरा शरद ऋतूतील चंद्रासारखा आणि डोळे शरदातील कमळासारखे होते.
मुक्तापङ्क्तिविनिन्द्यैकदन्तपङ्क्तिमनोहराम् 4.35.
तिच्या दातांची रांग मोत्यांनाही लाजवणारी आणि एकसंध दात अत्यंत मनमोहक होते.
रत्नकुण्डलयुग्मेन कर्णमूलविराजिताम्
रत्नांच्या कुंडलांच्या जोडीने तिचे कान मुळ भाग उजळून निघाले होते.
वह्निशुद्धांशुकं सूक्ष्मं बिभ्रतीं नवयौवनाम्
ती अग्नीशुद्ध, सूक्ष्म वस्त्र परिधान करून, नवे तारुण्य लाभलेली दिसत होती.
वीणापुस्तकहस्तां च व्याख्यामुद्राकरां वराम्
तिच्या हातात वीणा आणि पुस्तक होते, आणि दुसऱ्या हाताने ती स्पष्ट सांगण्याची मुद्रा दाखवत होती.
पुरीं प्रवेशयामासुर्ब्रह्माणं भारतीं मुदा
आनंदाने, त्यांनी भारतीला ब्रह्माच्या नगरीत प्रवेश दिला.
अतीव सुखसंभोगे निमग्नः सततं मुदा
तो अत्यंत सुखाच्या अनुभवात नेहमीच आनंदाने मग्न होता.
प्राणेशवचनं श्रुत्वा प्रहस्य परमेश्वरी
प्राणेश्वराचे बोल ऐकून, परमेश्वरी हसली.
श्रीराधिकोवाच न कर्मक्षेत्रे रहसि फलदाता च कर्मणाम्
श्रीराधिकेने म्हटले: 'कर्मभूमीत, गुप्तपणे, कर्मांचे फळ देणारा देखील असतो.'
उपस्थितायास्त्यागे च महान्दोषो हि योषितः
जेव्हा कोणी समोर असतो, तेव्हा त्याचा त्याग करणे स्त्रीसाठी मोठा दोष आहे.
श्रीकृष्ण उवाच अकथ्यं गोपनीयं च महतामभिनिन्दितम् ।। 4.35.
श्रीकृष्ण म्हणाले — हे बोलता येणार नाही, गुप्त ठेवावं लागतं, आणि मोठ्या लोकांनी याचा निषेध केलेला आहे.
एकदा च प्रजाः स्रष्टुं विधाता प्रेरितो मया
एकदा मीच प्रेरणा दिल्यामुळे विधात्याने सृष्टी निर्माण करायला सुरुवात केली.
सनकं च सनन्दं च सनातनमनुत्तमम्
सनक, सनंदन, सनातन आणि श्रेष्ठ असा अनुत्तम,
असितं कपिलं सिद्धं सिद्धान्मम कुलोद्भवान्
असित, कपिल, सिद्ध — हे सर्व माझ्या वंशात जन्मले.
प्रजाः स्रष्टुं प्रेरकं च जनकं तेऽवमन्य च
या सर्वांना आणि इतरांनाही सृष्टी निर्माण करण्यासाठी त्याने उत्पत्तीकारक नेमलं.
तदा रुष्टो जगद्धाता पुनः पुत्रान्विनिर्ममे
तेव्हा जगाचा पालनकर्ता रागावला आणि पुन्हा पुत्रांची निर्मिती केली.
तस्मिन्प्रयुज्य तरसा पुनः पुत्रान्विनिर्ममे
त्याच वेळी, जोराने त्याने पुन्हा पुत्र निर्माण केले.
वसिष्ठं पुलहं चैव क्रतुमङ्गिरसं तथा
वसिष्ठ, पुलह, क्रतु आणि अंगिरस,
मरीचिं च विनिर्माय प्रजाः स्रष्टुं नियुज्य च
मरीचीलाही निर्माण करून, त्यांना सृष्टी निर्माण करण्याचं काम दिलं.
कृष्णस्य कामिनः पुत्रः कामदेवो बभूव ह
कृष्णाच्या इच्छाशक्तीतून, त्याचा पुत्र — कामदेव — जन्माला आला.
उवाच पुत्रं स विधिः सुदीप्तं पुरतः स्थितम् 4.35.
तेव्हा विधात्याने आपल्या तेजस्वी पुत्राला, जो समोर उभा होता, असे सांगितले.
ब्रह्मोवाच हृष्टियोगेन सर्वेषामधिष्ठानं करिष्यसि
ब्रह्मा म्हणाले — आनंदाच्या योगाने तू सर्वांवर अधिपत्य गाजवशील.
संमोहनं समुद्वेगं बीजस्तंभितकारणम्
तू मोह, अस्वस्थता आणि बीजरोध घडवशील.
प्रगृह्यैतान्मया दत्तान्सर्वान्संमोहनं कुरु
हे मी तुला दिलं आहे, हे सर्व घे आणि सर्वांना मोहात पाड.
बाणान्दत्त्वैवमुक्त्वा च प्रहृष्टश्च जगद्विधिः
ती बाणं देऊन आणि असं सांगून, जगाचा विधाता आनंदी झाला.
एतस्मिन्नन्तरे कामो मनसाऽऽलोच्य मन्त्रणाम्
इतक्यात, कामदेव मनात विचार करून आणि सल्ला करून,
मंत्रपूतैश्च बाणैश्च दुर्वार्यैः स्मरणेन च
मंत्रशुद्ध आणि स्मरणाने अजेय अशा बाणांनी,
क्षणेन चेतनां प्राप्य ददर्शाग्रे च कन्यकाम्
क्षणात भानावर येऊन, त्याने समोर एक कन्या पाहिली.
दृष्ट्वा पश्चाच्च पितरं धावन्तं हतचेतनम्
मग आपल्या वडिलांना शुद्ध हरपून धावताना पाहून,
ते तां समीपे संस्थाप्य तमूचुः पितरं क्रुधा
त्यांनी तिला जवळ ठेवून रागाने वडिलांना म्हणाले,