धनायुःप्राणयशसां नाशिनी दुःखदायिनी
हे धन, आयुष्य, प्राण आणि कीर्ती नष्ट करणारं असून दुःख देणारं आहे.
निष्ठुरा नवघातिभ्यः सर्वापद्बीजरूपिणी
हे कठोर आहे, नव्या जखमांपेक्षा घातक आहे आणि सर्व संकटांचं मूळ आहे.
परद्रोहाद्यथा संपत्कुलटाप्रेम तत्समम्
जसं दुसऱ्याचं वाईट केल्याने सर्व संपत्ती जाते, तसंच वाईट स्त्रीवरचं प्रेमही विनाश आणतं.
यो विश्वसेत्तां संमूढो विपत्तस्य पदेपदे
जो मूर्ख तिच्यावर विश्वास ठेवतो, त्याला प्रत्येक पावलावर संकटं येतात.
यूनां संपत्स्वरूपा च विषतुल्या तपस्विनाम्
तरुणांसाठी संपत्ती म्हणजेच त्यांचं खरं रूप असतं; पण तपस्व्यांसाठी ती विषासारखीच असते.
तवैव कर्म योग्यं च युवानं पश्य सुन्दरि
सुंदरी, तरुणांना त्यांच्या वयाला योग्य असेच कर्म शोभून दिसतात.
विदग्धाया विदग्धेन संगमो गुणवान्भवेत्
चतुर स्त्री आणि चतुर पुरुष यांचा संग हा खरोखरच गुणी ठरतो.
अस्वतन्त्रः पराधीनः का रतिः पुंश्चलीषु मे
जेव्हा मी स्वतंत्र नाही, दुसऱ्याच्या अधीन आहे, तेव्हा मला व्यभिचारिणी स्त्रियांमध्ये काय आनंद मिळणार?
नात्राऽहं च जगत्स्रष्टा तस्मात्तव पिता सदा 4.32.
इथे मी जगाचा सृष्टीकर्ता नाही; म्हणून तुझा वडीलच नेहमी तुझा स्वामी आहे.
स्वर्वैद्यौ चंद्रतनयं दितिपुत्रांश्च सुंदरान्
स्वर्गाचे वैद्य, चंद्राचा पुत्र आणि दितीचे सुंदर पुत्र—
या मां यासि हि तांस्त्यक्त्वा सा विदग्धा च कामुकी
जी स्त्री मला येणाऱ्यांना सोडून माझ्याकडे येते, तीच खरी चतुर आणि कामुक असते.
स्त्री चेत्प्रयाति पुरुषं विपरीतं विडम्बनम्
जर एखादी स्त्री उलटपद्धतीने पुरुषाकडे जाते, तर ते उपहासासारखं ठरतं.
स्वयं प्रार्थयते स्वामी न तु स्वामिनमेव च
स्वामीने स्वतःच मागणी करावी, दुसऱ्याने स्वामीची मागणी करू नये.
भवेद्दूरं स्वल्पमूल्यं रत्नं स्वयमुपस्थितम्
स्वतःहून मिळणारे रत्न फारच कमी किमतीचे मानले जाते.
लोकाचारेषु वेदेषु न स्त्री याति परप्रियम्
लोकरीतींमध्ये आणि वेदांमध्ये स्त्री दुसऱ्याच्या प्रियाजवळ जात नाही.
स पूज्यो न भवेत्पूज्यो यद्रतिः परवस्तुषु
ज्याला दुसऱ्याच्या वस्तूंमध्येच आनंद वाटतो, तो पूजेला योग्य नाही.
स्वेन्द्रियाः शत्रवः सर्वे शत्रुता यन्निमित्ततः
आपलीच इंद्रिये सर्व शत्रू आहेत, कारण शत्रुत्व त्यांच्यामुळेच निर्माण होतं.
कृते वेदविरुद्धे च मित्रं शत्रुर्भवेद्ध्रुवम्
वेदविरुद्ध कर्म केल्यावर मित्र नक्कीच शत्रू होतो.
हरौ तुष्टे जगत्तुष्टं तस्मिन्रुष्टे भवो रिपुः 4.32.
हरि प्रसन्न असला की सगळं जग प्रसन्न होतं; पण तो रागावला की सृष्टीच शत्रू होते.
स्वकीयाचरणात्सर्वं भवे भवति कर्मणः
आपल्या वर्तन आणि कर्मामुळेच जीवनात सर्व काही घडतं.
दुःशीला पुंश्चली निन्द्या सुशीला च पतिव्रता
वाईट स्वभावाची, व्यभिचारिणी स्त्री निंदनीय असते; चांगल्या स्वभावाची स्त्री पतीव्रता असते.
तासामेवंविधा नास्ति स्वयं याति परप्रियम्
अशा स्त्रियांमध्ये स्वतःहून दुसऱ्याच्या प्रियाजवळ जाणारी एकही नसते.
भवे रत्यै स्वयं दृष्ट्वा वेषं कृत्वा प्रयाति तम्
पुढच्या जन्मात सुख मिळावं म्हणून ती स्वतः त्याला पाहते, स्वतःला सजवते आणि त्याच्याकडे जाते.
वैकुल्यान्नहि तत्साध्यं सामान्यमेव केवलम् वक्तुं समुद्यता सा च कोपप्रस्फुरिताधरा
गोंधळामुळे तिला हवं तसं काही साध्य होत नाही, फक्त साधं काहीतरी घडतं; आणि ती रागाने ओठ थरथरवत बोलायला तयार होते.
मोहिन्युवाच
मोहिनी म्हणाली:
त्वया निबोधिता नीतिर्मनो मे न स्थिरं भवेत्
तुम्ही मला समजावलं, पण माझं मन स्थिर राहत नाही.
त्वद्वक्त्रदृष्टिमात्रेण सर्वे जाराश्च विस्मृताः
तुमचं मुख फक्त एकदा पाहिलं, की मी बाकी सगळ्या प्रियकरांना विसरले.
निषिषेध च मां रम्भा प्रददौ मन्त्रमीदृशम्
रंभेने मला मनाई केली आणि हा मंत्र दिला.
समधुस्तव शापेन स जगाम हतोद्यमः 4.32.
तुमच्या शापामुळे समधूचं सगळं बळ आणि उत्साह नाहीसा झाला.
सर्वाङ्गेष्वेव मे जाड्यं बभूव सांप्रतं विभो
देवा, आता माझ्या सगळ्या अंगांमध्ये जडपणा आला आहे.