सकामा सा च कुलटा बभूव हतचेतना 4.31.
इच्छा असलेली ती स्त्री शुद्धी हरपून पतित झाली.
सर्वं जारं विसस्मार तत्याज हरिमीश्वरी
तिने सर्व प्रियकरांना विसरले आणि हरि या ईश्वराला सोडून दिले.
तप्तपात्रे यथा सस्यं भ्रमत्येव तथा पथि
गरम भांड्यात जसे धान्य इकडून तिकडे फिरते, तसे ती वाटेवर भरकटत राहिली.
गच्छन्ती कामलोकं सा सकामा तेन वर्त्मना अभिप्रायेण बुबुधे पप्रच्छ सस्मिता तदा
इच्छा असलेली ती त्या मार्गाने कामलोकात गेली; त्याचा हेतू ओळखून, तिने हसत विचारले.
वद शीघ्रं महाभागे रम्भाऽहं चेतनं कुरु
लवकर बोल, हे भाग्यवती! मी रंभा आहे, माझे भान परत आण.
कुलटा सर्वसौभाग्या न वयं कुलपालिकाः
आम्ही पतित स्त्रिया सर्व सौभाग्यांनी युक्त आहोत; आम्ही कुळाची राखण करणाऱ्या नाही.
यान्ति प्राणा यतः काले का लज्जा तत्र जीविनाम्
जीवन ठरलेल्या वेळी संपते, मग जिवंत असताना लाज कशाला?
कान्तेऽपत्ये स्वबन्धौ च स्नेहो यः स्वात्महेतुकः
प्रिय, अपत्य किंवा नातेवाईक यांच्यावरील आपुलकी ही स्वतःच्या हितासाठीच असते.
येषु यन्मानसं शश्वत्तेषां प्राणास्त एव हि
ज्यांच्याकडे मन नेहमी असते, त्यांच्याजवळच आपले प्राण असतात.
सह सख्या समालोक्य मनसा गच्छ तं प्रियम् 4.31.
आपल्या सखीला भेटल्यावर, मनाने आपल्या प्रियाजवळ जा.
मुनिमोहनबीजं च तं मोहं कुरु मोहिनि
मोहिनी, त्या ऋषीच्या मनात मोहाचं बीज पेर आणि त्याला गोंधळात टाक.
रक्षात्मानं प्रभावं च स्त्रीजातीनां जगत्त्रये
स्त्रियांचं रक्षण करण्याचं सामर्थ्य आणि त्यांचा प्रभाव या तिन्ही लोकांत दाखव.
स्वान्तं कान्तं स्वानुरक्तमृज्वीं सहचरीं विना
आपल्याला जिच्यावर प्रेम आहे, जिचं मन आपल्यावर आहे, अशी मृदू आणि आपुलकीची सोबती नसली की, मन अस्वस्थ राहतं.
अन्यथा चोपहासाय मरणायैव कल्पते हृद्यं च कथयामास यद्धेतोस्तादृशी गतिः
नाहीतर, उपहास आणि मृत्यू याच गोष्टी घडतात; त्या कारणामुळे अशी अवस्था येते, असं तिने सांगितलं.
मोहिन्युवाच
मोहिनी म्हणाली:
तावन्मनो मेऽतिदग्धं शश्वन्मनसिजानलैः
माझं मन सतत कामाच्या ज्वाळांनी होरपळून गेलं आहे.
जानामि नाहमुदयं यामिनीशदिनेशयोः
रात्र आणि दिवस कधी सुरू होतो, कधी संपतो, हे मला कळतच नाही.
मम प्राणाः प्रतीक्षन्ते तस्यालिङ्गनमेव च
माझा श्वास फक्त त्याच्या मिठीचीच वाट पाहतो.
कामज्वालाकलापैश्च स्वर्णाकारं कलेवरम्
कामाच्या लाटा अंगावर उमटल्यामुळे माझं शरीर सोन्यासारखं तेजस्वी दिसतं.
गन्तुं स्थातुं न शक्ताऽहं शयनं कर्तुमुद्यता 4.31.
मला ना जाऊ शकतं, ना थांबता येतं; फक्त निजण्याचीच इच्छा आहे.
कमुपायं करिष्यामि वद रम्भेऽतिसाम्प्रतम्
मी कामसाधनाचा उपाय करणार आहे; सांग ना रंभे, आत्ता काय करावं.
मोहिनीवचनं श्रुत्वा प्रहस्याप्सरसां वरा
मोहिनीचं बोलणं ऐकून, अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ असलेली हसली.
रम्भोवाच सर्वं त्वपनयिष्यामि शृणूपायं भयं त्यज
रंभा म्हणाली: मी तुझे सगळे दुःख दूर करीन; उपाय ऐक आणि भीती सोड.
कृत्वा वेषमपूर्वं च पूर्वमाराध्य मन्मथम्
नवीन वेष धारण कर आणि आधी मनमथाची पूजा कर.
जितेन्द्रियाणां प्रवरं साक्षान्नारायणात्मकम्
तो इंद्रियांवर विजय मिळवणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि स्वतः नारायणाचा अंश आहे.
भज कामं तपः कृत्वा पुष्करे व्रज मोहिनि
मोहिनी, कामासाठी तप कर आणि पुष्करला जा.
इत्युक्त्वा तामप्सरसां प्रवरा काममन्तिकम्
असं सांगून, अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ असलेली ती कामदेवाजवळ गेली.
पुष्करे च तपः कृत्वा कामं संप्राप्य मोहिनी
मोहिनीने पुष्करमध्ये तप करून, कामदेवाला प्राप्त केलं.
ददर्श निर्जनस्थं च मोहिनी कमलोद्भवम्
त्याने निर्जन ठिकाणी कमळातून जन्मलेली मोहिनीला उभे असलेले पाहिले.
क्षणं ननर्त सुचिरं सुगानेन क्षणं जगौ 4.31.
क्षणभर तिने नृत्य केले, मग बराच वेळ गोड आवाजात गाणे गायली.