निष्कामेन च वृद्धेन मया किं ते प्रयोजनम्
मी आता वयस्कर आणि कामनाशून्य झालो आहे, मग तुला माझ्याशी काय काम आहे?
इत्येवं वचनं श्रुत्वा चुकोपाप्सरसां वरा
हे शब्द ऐकून सर्व अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ती रागावली.
रम्भोवाच तपःप्रभावात्सश्रीकः सुवेषः संमतः स्त्रियाः
रंभा म्हणाली: तुझ्या तपश्चर्येच्या प्रभावामुळे तू तेजस्वी, सुंदर वस्त्रांनी सजलेला आणि स्त्रियांमध्ये मान्य आहेस.
त्वया विनाऽन्यं कं यामि को वास्ति त्वत्परः पुमान्
तुझ्याशिवाय मी दुसऱ्या कोणाकडे जाऊ? पुरुषांमध्ये तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ असा कोण आहे?
शीघ्रं मां भज विप्रेन्द्र दग्धां कामाग्निना सदा
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी नेहमीच कामाग्नीने जळत आहे, म्हणून लवकर मला स्वीकार.
न चेच्छापं प्रदास्यामि वद वेदविदां वर
जर तू मला स्वीकारले नाहीस, तर मी तुला शाप देईन, हे वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या.
दग्धाः प्राणा मनोदग्धं स्वात्मा वा इति संततम्
माझे प्राण जळून गेले आहेत, मन नेहमीच संतप्त आहे, किंवा माझे संपूर्ण अस्तित्वच जळून गेले आहे.
स्वान्तर्दुःखेन दुःखार्तो यो यं शपति निश्चितम्
ज्याच्या अंतःकरणात दुःख आहे, तो नक्कीच दुसऱ्याला शाप देतो.
द्विजो रम्भावचः श्रुत्वा बभूव ध्यानतत्परः 4.30.
रंभेचे शब्द ऐकून तो ब्राह्मण ध्यानात मग्न झाला.
त्यक्ताहारस्यान्तरं च भस्मपूर्णं ततो मुनेः 4.30.
ज्याने अन्न त्यागले त्या ऋषीच्या शरीरात आत फक्त राखच उरली होती.
निष्कलः पुंश्चली शापाद्ब्रह्माऽपूज्यो यथा पुरा सुखदं पुण्यदं गूढं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
त्या शापामुळे ब्रह्मा पुन्हा पूर्वीसारखा अपूज्य झाला, कारण तो अवयवशून्य आणि चंचल स्त्री होता. हे गुप्त, आनंददायक आणि पुण्यदायक आहे—तुला अजून काही ऐकायचे आहे का?
किमाश्चर्यं श्रुतं नाथ चरितं सुमनोहरम्
हे प्रभो, कोणती अद्भुत आणि मनाला भावणारी कथा ऐकली गेली?
यो विधाता त्रिजगतां तपसां फलदायकः
जो त्रैलोक्याचा सृष्टीकर्ता आहे आणि तपश्चर्येचे फळ देणारा आहे—
श्रीकृष्ण उवाच तपस्वी वैष्णवः श्रेष्ठो ज्ञानी परमधार्मिकः
श्रीकृष्ण म्हणाले: जो तपस्वी वैष्णव आहे, तो सर्वांत श्रेष्ठ, ज्ञानी आणि परमधार्मिक असतो.
स च पूर्वं तपः कुर्वन्नाजगाम मम प्रिये
तो पूर्वी कठोर तपस्या करून माझ्याकडे आला, प्रिये.
तपश्चकार राजेन्द्रो वर्षाणां च सहस्रकम्
राजाने हजारो वर्षे तप केला.
वल्मीकाच्छादितं देहं दृष्ट्वा धाता कृपानिधिः
त्याचे शरीर वाळवीच्या घराने झाकलेले पाहून, दयाळू ब्रह्मदेवाने
कमण्डलुजलेनैव मम देहोद्भवेन च
आपल्या कमंडलूतील पाणी आणि माझ्या देहातून उत्पन्न झालेले पाणी
कमण्डलुजलस्पर्शादुत्थाय नृपतिः स्वयम्
कमंडलूच्या पाण्याचा स्पर्श होताच राजा स्वतः उठून उभा राहिला.
स तं नमन्तं राजानमुवाच कमलोद्भवः
कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाने वंदन करणाऱ्या राजाला संबोधले.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वरं वव्रे परात्परम् 4.31.
त्याने ती वाणी ऐकून श्रेष्ठ असा वर मागितला.
कृपया च वरं ब्रह्मा दत्तवानभिवाञ्छितम्
आणि ब्रह्मदेवाने दयेमुळे त्याला इच्छित वर दिला.
एतस्मिन्नन्तरे राजा ददर्श रथमुत्तमम्
इतक्यात राजाने एक उत्तम रथ पाहिला.
तेजसाऽऽच्छादितं सर्वं सुप्रदीप्तं दिशो दश
त्याच्या तेजाने साऱ्या दिशा उजळून निघाल्या होत्या.
अमूल्यरत्नरचितं विचित्रकलशोज्ज्वलम्
तो अमूल्य रत्नांनी बनवलेला, सुंदर कलशांनी सजलेला आणि तेजस्वी होता.
सद्रत्नदर्पणैर्दीप्तैरतीव सुमनोहरम्
मोलाच्या रत्नांच्या झळाळत्या आरश्यांनी तो फारच आकर्षक दिसत होता.
पारिजातप्रसूनानां मालाजालैः सुशोभितम्
पारिजाताच्या फुलांच्या माळांनी तो सुरेख सजवलेला होता.
वेष्टितं पार्षदैर्दिव्यै रत्नभूषणभूषितैः
तो दिव्य सेवकांनी वेढलेला होता, जे रत्नांच्या दागिन्यांनी मढवलेले होते.
पीतवस्त्रपरीधानैश्चन्दनागुरुचर्चितैः
ते सर्व पिवळ्या वस्त्रात होते, चंदन आणि अगरूने अंगाला सुगंध लावलेला होता.
सहसा तस्य शिरसि पुष्पवृष्टिर्बभूव ह
अचानक त्याच्या डोक्यावर फुलांची वृष्टी झाली.