पार्षदप्रवरैर्युक्तं श्रीकृष्णसदृशैर्वरैः 4.30.
ती रथ श्रीकृष्णासारख्या उत्तम पार्षदांनी वेढलेली होती.
अवरुह्य रथात्तूर्णं पार्षदप्रवरा हरेः ।। सर्वे समानरूपास्ते प्रणम्य राधिकेश्वरौ
हरिचे श्रेष्ठ पार्षद सर्वजण एकसारखे दिसणारे, रथातून झपाट्याने उतरून राधा आणि कृष्णांना वंदन करू लागले.
धृतवन्तं सूक्ष्मदेहं प्रणमय्य मुनीश्वरम्
सुकुमार देह धारण केलेल्या त्या ऋषीला त्यांनी वंदन केले आणि नमस्कार केला.
गते मुनीन्द्रे गोलोकं वृन्दावनविनोदिनी
मुनिश्रेष्ठ गोलोकात गेल्यावर वृंदावन आनंदित झाले.
श्रीराधिकोवाच अतिखर्वजनाकारस्तेजीयानतिकुत्सितः
श्रीराधिका म्हणाली: त्याचा देह फारच लहान होता, पण त्याचा तेज खूप मोठा होता आणि तो तिरस्कार करण्यासारखा मुळीच नव्हता.
कथं वा निर्गतं भस्म देहादस्य किमद्भुतम्
त्याच्या देहातून राख कशी बाहेर आली, आणि यात आश्चर्य वाटण्यासारखं काय आहे?
रथस्थः पुण्यवान्सद्यो गोलकं च जगाम ह
रथात बसलेला तो पुण्यवान लगेचच गोलोकात पोहोचला.
त्वया कृतं च सत्कारमश्रुपूर्णेन चक्षुषा
तू डोळ्यांत अश्रू आणून त्याचा सन्मान केला.
राधिकावचनं श्रुत्वा प्रहस्य मधुसूदनः कथां कथितुमारेभे युगान्तरगतामपि
राधिकेचं बोलणं ऐकून मधुसूदन हसला आणि एका जुन्या युगातली गोष्ट सांगायला सुरुवात केली.
श्रीकृष्ण उवाच पश्चाच्छ्रोष्यसि कालेन प्रसङ्गे विदुषां मुखात्
श्रीकृष्ण म्हणाले: पुढे योग्य वेळी, ज्ञानी लोकांच्या तोंडून तू ही गोष्ट ऐकशील.
अष्टावक्रो मुनीन्द्रोऽपि विख्यातो भुवनत्रये 4.30.
अष्टावक्र हा ऋषींचा प्रमुख असून, तो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा विमनस्का हरिप्रिया
कृष्णाचं बोलणं ऐकून हरिप्रियेला मनात खिन्नता आली.
राधिकोवाच स वितृप्तो भवति किं गोष्पदोदकपानतः
राधिका म्हणाली: तो फक्त गायीच्या खुरातील पाणी पिऊन समाधानी होतो का?
वेदानां वेदवक्तॄणां विधातुर्जनकस्य च
वेद, वेद सांगणारे, आणि सृष्टीच्या उत्पत्तिकर्त्याचा जनक,
राधिकावचनं श्रुत्वा तुष्टः कृष्णो बभूव ह
राधिकेचं बोलणं ऐकून कृष्ण तृप्त झाला.
श्रीकृष्ण उवाच श्रवणात्कथनाद्यस्य सर्वं पापं प्रणश्यति
श्रीकृष्ण म्हणाले: त्याची गोष्ट ऐकल्याने आणि सांगितल्याने सर्व पाप नष्ट होतं.
महाविष्णोर्नाभिपद्माद्बभूव जगतां विधिः
महाविष्णूच्या नाभीतील कमळातून या जगाचा कर्ता जन्माला आला.
पुत्रा बभूवुश्चत्वारो ब्रह्मणो मानसात्पुरा
पूर्वी ब्रह्माच्या मनातून चार पुत्र जन्मले.
शिशवः पञ्चवर्षीया नग्ना अज्ञानिनो यथा
ते पाच वर्षांचे, नग्न आणि लहान मुलांसारखे अजाण होते.
सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च सनातनः
सनक, सनंदन आणि तिसरा सनातन,
तानुवाच जगद्धाता सृष्टिं कुरुत पुत्रकाः 4.30.
जगाचा कर्ता त्यांना म्हणाला: 'मुलांनो, सृष्टी करा.'
विधाता विमनस्कश्च तनयेषु गतेषु च
पुत्र गेले तेव्हा विधात्याच्या मनात खिन्नता आली.
ज्ञानेन निर्ममे पुत्रान्स्वाङ्गेषु च तपोधनान्
ज्ञानाच्या बळावर त्याने आपल्या अंगांतून तपस्वी पुत्रांची निर्मिती केली.
अत्रिः पुलस्त्यः पुलहो मरीचिर्भृगुरङ्गिराः
अत्री, पुलस्त्य, पुलह, मरीचि, भृगु आणि अंगिरा—
शङ्कुः शङ्खः पञ्चशिखः प्रचेतास्ते तपोधनाः
शंकु, शंख, पञ्चशिख आणि प्रचेतस—हे सर्व तपस्वी होते.
कलत्रवन्तस्ते सर्वे संसारं कर्तुमु न्मुखाः
हे सर्व विवाहित होते आणि संसारात रमलेले होते.
तदस्तु च कथा बह्वी मुनिवंशानुकीर्तनी
आता या ऋषींच्या वंशांची मोठी कथा सांगितली जाते.
प्रचेतसः सुतः श्रीमानसितो मुनिपुङ्गवः
प्रचेतसाचा पुत्र असिता हा तेजस्वी आणि श्रेष्ठ ऋषी होता.
न बभूव सुतस्तस्य प्राणांस्त्यक्तुं समुद्यतः
त्याला पुत्र नव्हता, कारण तो आपले प्राण सोडण्यास तयार होता.
मन्त्राधिष्ठातृदेवीं ते सद्यः साक्षाद्भविष्यति 4.30.
मंत्रांची अधिष्ठात्री देवी त्यांना त्वरित प्रत्यक्ष प्रकट होईल.