ब्रह्मानन्तेश शेषेन्द्र धर्मादीनामधीश्वर
ब्रह्मा, अनंत, शेष, इंद्र आणि धर्मादींचे अधिपती.
प्रकृते प्राकृत प्रज्ञ प्रकृतीश परात्पर
स्वभावाने, नैसर्गिक, ज्ञानी, प्रकृतीचे स्वामी, सर्वश्रेष्ठ परमेश्वर.
सृष्टिस्थित्यन्तबीजेश सृष्टिस्थित्यन्तकारण
सृष्टी, स्थिती आणि संहार यांचे मूळस्वामी, या तिन्हींचे कारण.
अहो यस्य त्रयः स्कन्धा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
अरे! ज्याच्या तीन फांद्या म्हणजे ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश.
संसारविफला एव प्रकृत्यंकुरमेव च
संसाराचा निष्फळपणा आणि प्रकृतीचा अंकुर.
तेजोरूप निराकार प्रत्यक्षानूहमेव च
तेजाचे रूप, निराकार, प्रत्यक्ष आणि अगम्य.
इत्युक्त्वा स मुनिश्रेष्ठो निपत्य चरणाम्बुजे
असं सांगून तो श्रेष्ठ ऋषी चरणकमलांपाशी वाकून पडला.
पपात तत्र तद्देहः पादपद्मसमीपतः 4.29.
तेथे त्याचे शरीर पादकमलांच्या जवळच कोसळले.
सप्ततालप्रमाणं तु चोत्थाय च पपात ह
सात ताड उंचीपर्यंत उचलून, मग तो खाली पडला.
अष्टावक्रकृतं स्तोत्रं प्रातरुत्थाय यः पठेत्
अष्टावक्रांनी रचलेले हे स्तोत्र जो कोणी सकाळी उठल्यावर म्हणतो,
प्राणाधिको मुमुक्षूणां स्तोत्रराजश्च नारद
नारद, मुक्तीची इच्छा असणाऱ्यांसाठी हे स्तोत्र प्राणाहूनही अधिक महत्त्वाचे आहे आणि स्तोत्रांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
मृते मुनौ किं चकार श्रीकृष्णो भक्तवत्सलः
मुनि मेल्यावर भक्तवत्सल श्रीकृष्णाने काय केले?
श्रीनारायण उवाच कृत्वा वक्षसि तद्देहं रुरोदोच्चैर्यथा नरः
श्रीनारायण म्हणाले: त्या शरीराला छातीवर ठेवून, तो माणसासारखा मोठ्याने रडला.
बाहुभ्यां च समाश्लिष्य पिपेषोद्रिक्तमोहतः
त्याने दोन्ही हातांनी घट्ट मिठी मारली आणि भावनेने भारावून शरीर दाबले.
रक्तमांसास्थिहीनं तच्छरीरं च महात्मनः
त्या महात्म्याचे शरीर रक्त, मांस आणि हाडांशिवाय झाले होते.
दग्धं लोहितमांसास्थि ज्वलता जठराग्निना
पोटातील प्रखर ज्वाळांमुळे रक्त, मांस आणि हाडे जळून गेले होते.
चितां चन्दनकाष्ठेन निर्माय मधुसूदनः
मधुसूदनाने चंदनाच्या लाकडाने चिता तयार केली.
ददौ चितायामग्निं च काष्ठं दत्त्वा शवोपरि
त्याने प्रेतावर लाकूड ठेवून चितेला अग्नी दिला.
तद्देहे भस्मसाद्भूते नेदुर्दुन्दुभयो दिवि
ते शरीर राख झाल्यावर आकाशात दुंदुभी वाजल्या.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र रत्नसारविनिर्मितम्
इतक्यात तिथे रत्नांच्या साराने बनलेली एक रथ प्रकट झाली.
पार्षदप्रवरैर्युक्तं श्रीकृष्णसदृशैर्वरैः 4.30.
ती रथ श्रीकृष्णासारख्या उत्तम पार्षदांनी वेढलेली होती.
अवरुह्य रथात्तूर्णं पार्षदप्रवरा हरेः ।। सर्वे समानरूपास्ते प्रणम्य राधिकेश्वरौ
हरिचे श्रेष्ठ पार्षद सर्वजण एकसारखे दिसणारे, रथातून झपाट्याने उतरून राधा आणि कृष्णांना वंदन करू लागले.
धृतवन्तं सूक्ष्मदेहं प्रणमय्य मुनीश्वरम्
सुकुमार देह धारण केलेल्या त्या ऋषीला त्यांनी वंदन केले आणि नमस्कार केला.
गते मुनीन्द्रे गोलोकं वृन्दावनविनोदिनी
मुनिश्रेष्ठ गोलोकात गेल्यावर वृंदावन आनंदित झाले.
श्रीराधिकोवाच अतिखर्वजनाकारस्तेजीयानतिकुत्सितः
श्रीराधिका म्हणाली: त्याचा देह फारच लहान होता, पण त्याचा तेज खूप मोठा होता आणि तो तिरस्कार करण्यासारखा मुळीच नव्हता.
कथं वा निर्गतं भस्म देहादस्य किमद्भुतम्
त्याच्या देहातून राख कशी बाहेर आली, आणि यात आश्चर्य वाटण्यासारखं काय आहे?
रथस्थः पुण्यवान्सद्यो गोलकं च जगाम ह
रथात बसलेला तो पुण्यवान लगेचच गोलोकात पोहोचला.
त्वया कृतं च सत्कारमश्रुपूर्णेन चक्षुषा
तू डोळ्यांत अश्रू आणून त्याचा सन्मान केला.
राधिकावचनं श्रुत्वा प्रहस्य मधुसूदनः कथां कथितुमारेभे युगान्तरगतामपि
राधिकेचं बोलणं ऐकून मधुसूदन हसला आणि एका जुन्या युगातली गोष्ट सांगायला सुरुवात केली.
श्रीकृष्ण उवाच पश्चाच्छ्रोष्यसि कालेन प्रसङ्गे विदुषां मुखात्
श्रीकृष्ण म्हणाले: पुढे योग्य वेळी, ज्ञानी लोकांच्या तोंडून तू ही गोष्ट ऐकशील.