प्रहर्षितश्च श्रीकृष्णः कथयामास राधिकाम्
श्रीकृष्ण आनंदित होऊन राधिकेशी बोलायला लागले.
आगच्छन्तं च तं दृष्ट्वा प्रसन्नवदनेक्षणम्
तो प्रसन्न चेहरा आणि मृदू नजर घेऊन येताना तिला दिसला.
ध्यानाद्विरतमग्रे च पश्यन्तं बहिरेव तत्
ध्यानातून बाहेर पडून, तो आता बाहेर पाहू लागला होता.
नाम्नाऽष्टवक्रं जटिलं ज्वलन्तं ब्रह्मतेजसा
अष्टावक्र नावाचा, जटाधारी, ब्रह्मतेजाने उजळलेला तो होता.
अहो किं वा ब्रह्मतेजो मूर्तिमन्तमिह स्वयम्
अरे! हेच का ब्रह्मतेज प्रत्यक्ष इथे मूर्त स्वरूपात आहे?
पुटाञ्जलियुतं भक्त्या भीतं प्रणतकंधरम्
तो भक्तिभावाने, भीतीने, हात जोडून, मान वाकवून उभा होता.
प्रभावं कथयामास मुनीन्द्रस्य महात्मनः यत्स्तोत्रं च पुरा दत्तं शंकरेण महात्मना
त्याने त्या महात्मा मुनीच्या महानतेचे आणि पूर्वी महात्मा शंकराने दिलेल्या स्तोत्राचे वर्णन केले.
अष्टावक्र उवाच गुणीश गुणिनां बीज गुणायन नमोऽस्तु ते ।। 4.29.
अष्टावक्र म्हणाला: गुणांचे अधिपती, गुणीजनांचा मूळ, गुणांचा आधार, तुला माझा नमस्कार.
सिद्धिस्वरूप सिद्ध्येश सिद्धिबीज परात्पर
सिद्धीचे मूर्तिमंत रूप, सिद्धींचे स्वामी, सिद्धीचा मूळ, सर्वश्रेष्ठ परमेश्वर.
हे वेदबीज वेदज्ञ वेदिन्वेदविदां वर
हे वेदांचे मूळ, वेद जाणणारे, वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ.
ब्रह्मानन्तेश शेषेन्द्र धर्मादीनामधीश्वर
ब्रह्मा, अनंत, शेष, इंद्र आणि धर्मादींचे अधिपती.
प्रकृते प्राकृत प्रज्ञ प्रकृतीश परात्पर
स्वभावाने, नैसर्गिक, ज्ञानी, प्रकृतीचे स्वामी, सर्वश्रेष्ठ परमेश्वर.
सृष्टिस्थित्यन्तबीजेश सृष्टिस्थित्यन्तकारण
सृष्टी, स्थिती आणि संहार यांचे मूळस्वामी, या तिन्हींचे कारण.
अहो यस्य त्रयः स्कन्धा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
अरे! ज्याच्या तीन फांद्या म्हणजे ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश.
संसारविफला एव प्रकृत्यंकुरमेव च
संसाराचा निष्फळपणा आणि प्रकृतीचा अंकुर.
तेजोरूप निराकार प्रत्यक्षानूहमेव च
तेजाचे रूप, निराकार, प्रत्यक्ष आणि अगम्य.
इत्युक्त्वा स मुनिश्रेष्ठो निपत्य चरणाम्बुजे
असं सांगून तो श्रेष्ठ ऋषी चरणकमलांपाशी वाकून पडला.
पपात तत्र तद्देहः पादपद्मसमीपतः 4.29.
तेथे त्याचे शरीर पादकमलांच्या जवळच कोसळले.
सप्ततालप्रमाणं तु चोत्थाय च पपात ह
सात ताड उंचीपर्यंत उचलून, मग तो खाली पडला.
अष्टावक्रकृतं स्तोत्रं प्रातरुत्थाय यः पठेत्
अष्टावक्रांनी रचलेले हे स्तोत्र जो कोणी सकाळी उठल्यावर म्हणतो,
प्राणाधिको मुमुक्षूणां स्तोत्रराजश्च नारद
नारद, मुक्तीची इच्छा असणाऱ्यांसाठी हे स्तोत्र प्राणाहूनही अधिक महत्त्वाचे आहे आणि स्तोत्रांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
मृते मुनौ किं चकार श्रीकृष्णो भक्तवत्सलः
मुनि मेल्यावर भक्तवत्सल श्रीकृष्णाने काय केले?
श्रीनारायण उवाच कृत्वा वक्षसि तद्देहं रुरोदोच्चैर्यथा नरः
श्रीनारायण म्हणाले: त्या शरीराला छातीवर ठेवून, तो माणसासारखा मोठ्याने रडला.
बाहुभ्यां च समाश्लिष्य पिपेषोद्रिक्तमोहतः
त्याने दोन्ही हातांनी घट्ट मिठी मारली आणि भावनेने भारावून शरीर दाबले.
रक्तमांसास्थिहीनं तच्छरीरं च महात्मनः
त्या महात्म्याचे शरीर रक्त, मांस आणि हाडांशिवाय झाले होते.
दग्धं लोहितमांसास्थि ज्वलता जठराग्निना
पोटातील प्रखर ज्वाळांमुळे रक्त, मांस आणि हाडे जळून गेले होते.
चितां चन्दनकाष्ठेन निर्माय मधुसूदनः
मधुसूदनाने चंदनाच्या लाकडाने चिता तयार केली.
ददौ चितायामग्निं च काष्ठं दत्त्वा शवोपरि
त्याने प्रेतावर लाकूड ठेवून चितेला अग्नी दिला.
तद्देहे भस्मसाद्भूते नेदुर्दुन्दुभयो दिवि
ते शरीर राख झाल्यावर आकाशात दुंदुभी वाजल्या.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र रत्नसारविनिर्मितम्
इतक्यात तिथे रत्नांच्या साराने बनलेली एक रथ प्रकट झाली.