दुर्गो दैत्येन्द्रवचनोऽप्याकारो नाशवाचकः
'दुर्गा' म्हणजे दैत्यांचा स्वामी, आणि 'आ' नाश दर्शवते.
शश्च कल्याणवचन इकारोत्कृष्टवाचकः
'श' कल्याण दर्शवते, आणि 'ई' श्रेष्ठता दर्शवते.
श्रेयःसङ्घोत्कृष्टदात्री शिवा तेन प्रकीर्तिता
ती श्रेष्ठ कल्याण देणारी आहे, म्हणून तिला शिवा असे म्हणतात.
शिवो हि मोक्षवचनश्चाकारो दातृवाचकः
'शिव' म्हणजे मुक्ती, आणि 'आ' दान करणारी दर्शवते.
अभयो भयनाशोक्तश्चाकारो दातृवाचकः
अभय म्हणजे निर्भयता, भय नाश करणारा म्हणजे भय नाश, आणि आकार म्हणजे देणारा.
राज्यश्रीवचनो माश्च याश्च प्रापणवाचकः
राज्यश्री म्हणजे राजसंपत्ती, 'मा' म्हणजे नाही, आणि 'या' म्हणजे देणारी.
माश्च मोक्षार्थवचनो याश्च प्रापणवाचकः
'मा' म्हणजे मोक्षासाठी, आणि 'या' पुन्हा देणारी दर्शवते.
नारायणार्धाङ्गभूता तेन तुल्या च तेजसा
ती नारायणाच्या अर्ध्या देहाची झाली आणि तेजात त्याच्या बरोबरीची आहे.
निर्गुणस्य च नित्यस्य वाचकश्च सनातनः 4.27.
ती निर्गुण आणि नित्य असलेल्या परमेश्वराची सनातन अभिव्यक्ती आहे.
जयः कल्याणवचनो याकारो दातृवाचकः
'जय' म्हणजे कल्याण, आणि 'या' म्हणजे देणारी.
सर्व मङ्गलशब्दश्च संपूणैश्वर्यवाचकः
ती सर्व मंगल शब्द आहे आणि पूर्ण ऐश्वर्याची दर्शक आहे.
नामाष्टकमिदं सारं नामार्थसहसंयुतम्
हे आठ नावांचे सार असून, नावांच्या अर्थांनी युक्त आहे.
तस्मै दत्त्वा निद्रितश्च बभूव जगतां पतिः
ते त्याला दिल्यावर जगाचा स्वामी झोपेत गेला.
स्तोत्रेणानेन स ब्रह्मा स्तुतिं नत्वा चकार ह
या स्तोत्राने ब्रह्मदेवाने नतमस्तक होऊन स्तुती केली.
श्रीकृष्णकवचं दिव्यं सर्वरक्षणनामकम्
श्रीकृष्णाचे दिव्य कवच सर्वांचे रक्षण करणारे आहे.
स्तोत्रं कुर्वन्ति निद्रां च संरक्ष्य कवचेन वै
ते स्तोत्र म्हणतात आणि कवचाच्या रक्षणाखाली झोपतात.
तत्राजगाम भगवान्वृषरूपी जनार्दनः
तेथे वृषरूपातील भगवंत जनार्दन प्रकट झाला.
सरथं शंकरं मूर्ध्नि कृत्वा च निर्भयं ददौ
त्याने शंकरास रथासह आपल्या डोक्यावर ठेवले आणि त्याला निर्भयता दिली.
स्तोत्रस्यैव प्रभावेण संप्राप्य कवचं विधिः 4.27.
या स्तोत्राच्या प्रभावाने विधीला कवच मिळाले.
ब्रह्मा ददौ महेशाय स्तोत्रं च कवचं वरम्
ब्रह्मदेवाने महेशाला स्तोत्र, कवच आणि वर दिला.
ब्रह्मास्त्रं च गृहीत्वा स सनिद्रं श्रीहरिं स्मरन्
ब्रह्मास्त्र घेऊन, त्याने निद्रिस्त श्रीहरीचे स्मरण केले.
स्तोत्रेणानेन तां दुर्गां कृत्वा गोपालिका स्तुतिम्
या स्तोत्राने दुर्गेला गोपाळिका करून त्याने स्तुती केली.
गोपकन्या कृतं स्तोत्रं सर्वमङ्गलनामकम्
गोपिकांनी रचलेले हे स्तोत्र सर्वांगीण मंगलाचे नाव धारण करते.
त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं भक्तियुक्तश्च मानवः
जो मनुष्य हे स्तोत्र दररोज त्रिसंध्येला भक्तिभावाने म्हणतो,
राजद्वारे श्मशाने च दावाग्नौ प्राणसंकटे
राजवाड्याच्या दारात, स्मशानभूमीत, वनातील आगीत किंवा प्राण संकटात,
शत्रुग्रस्ते च संग्रामे कारागारे विपद्गते
शत्रूंच्या तावडीत, रणांगणात, कारागृहात किंवा विपत्तीच्या वेळी,
स्थानभ्रष्टे धनभ्रष्टे जातिभ्रष्टे शुचाऽन्विते
पद, धन, जात गमावल्यावर किंवा दुःखाने व्याकुळ झाल्यावर,
स्तोत्रस्मरणमात्रेण सद्यो मुच्येत निर्भयः
फक्त या स्तोत्राचा स्मरण केल्याने तो माणूस त्वरित निर्भय होतो.
इह लोके हरेर्भक्तिं दृढां च सततं स्मृतिम् 4.27.
या जगात त्याला श्रीहरीची दृढ भक्ती आणि अखंड स्मरण प्राप्त होते.
इति श्रीब्रह्मवैवर्ते गोपकन्याकृतं सर्वमंगलास्तोत्रम् प्रणेमुः परया भक्त्या यावन्मासं व्रजाङ्गनाः
अशा प्रकारे ब्रह्मवैवर्तात गोपिकांनी रचलेले हे सर्वमंगल स्तोत्र व्रजमधील स्त्रियांनी एक महिना अत्यंत भक्तीने अर्पण केले.