अधुना श्रोतुमिच्छामि सर्वेषामीप्सितं च मे
आता मला सर्वांना आणि मलाही हवे असलेले ऐकायला आवडेल.
अहो श्रुतौ श्रुतं किंचिन्मतभेदान्न निश्चितम्
खरं तर, वेदांत काही ऐकलं आहे, पण मतभेदामुळे खात्री नाही.
नारायण उवाच श्रीकृष्णप्रीतिजनकं तपः श्रेष्ठं तपस्विनाम्
नारायण म्हणाले: श्रीकृष्णाची प्रीती मिळवणारे तप हे तपस्व्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
देवानां च यथा कृष्णो देवीनां प्रकृतिर्यथा
जसं कृष्ण देवतांसाठी आहे, तशी देवी देवतांमध्ये मूळस्वरूप आहे.
यथा गणेशः पूज्यानां यथा वाणी विपश्चिताम्
जसे गणेश पूजनीयांमध्ये आणि सरस्वती विद्वानांमध्ये आहेत,
तैजसानां यथा स्वर्णं प्राणिनां वैष्णवो यथा
जसं तेजस्वी वस्तूंमध्ये सोनं श्रेष्ठ आहे, तसं सर्व जीवांमध्ये वैष्णव श्रेष्ठ आहे.
प्रमथानां यथा रुद्रः श्रेयसां च यथा मतिः
प्रमथांमध्ये जसा रुद्र श्रेष्ठ आहे, तसाच उत्तमांमध्ये बुध्दी श्रेष्ठ आहे.
गुरुस्त्रीणां यथा माता बन्धूनां च यथा पतिः
स्त्रियांसाठी जशी आई गुरु असते, आणि नातलगांसाठी जसा पती असतो.
सुशीलं चैव मित्राणां शत्रूणां रुग्यथा मुने 4.26.
मित्रांमध्ये जसा सुस्वभावी मित्र असतो, आणि शत्रूंमध्ये जशी रोगरूपी हानी असते, तसे, हे मुनी.
यथा खलो हिंसकानां दुष्टानां चैव पुंश्चली
जसे दुष्ट लोक क्रूरांमध्ये, आणि वाईट स्त्री वाईट पुरुषांमध्ये असते.
यथाऽमृतं भक्षणानां दाहकानां यथाऽनलः
भोजनांमध्ये जसे अमृत श्रेष्ठ, आणि जळणाऱ्यांमध्ये जसा अग्नी श्रेष्ठ.
प्रजेशानां यथा ब्रह्मा सरितां सागरो यथा
सृष्टीच्या अधिपतींमध्ये जसा ब्रह्मा, आणि नद्यांमध्ये जसा सागर श्रेष्ठ.
वृक्षाणां च यथाऽश्वत्थः पुष्पाणां तुलसी यथा
वृक्षांमध्ये जसा अश्वत्थ, आणि फुलांमध्ये जशी तुळस श्रेष्ठ.
आदित्यानां यथा सूर्यो रुद्राणां शंकरो यथा
आदित्यांमध्ये जसा सूर्य, आणि रुद्रांमध्ये जसा शंकर श्रेष्ठ.
देवर्षीणां यथा त्वं च ब्रह्मर्षीणां यथा भृगुः
देवर्षींमध्ये जसे तुम्ही, आणि ब्रह्मर्षींमध्ये जसा भृगु श्रेष्ठ.
यथा सनत्कुमारश्च योगिनां ज्ञानिनां वरः
योग्यांमध्ये आणि ज्ञानींमध्ये जसा सनत्कुमार श्रेष्ठ आहे.
यथा हिमाद्रिः शैलानां मणीनां कौस्तुभो यथा
डोंगरांमध्ये जसा हिमालय, आणि रत्नांमध्ये जसा कौस्तुभ श्रेष्ठ आहे.
गन्धर्वाणां चित्ररथो यथा श्रेष्ठश्च नारद
गंधर्वांमध्ये जसा चित्ररथ, आणि श्रेष्ठांमध्ये जसा नारद आहे.
यथा श्रेष्ठा च नारीणां शतरूपा वरा परा 4.26.
स्त्रियांमध्ये शतরूपा सर्वांत श्रेष्ठ आणि उत्तम आहे.
सुन्दरीणां यथा रम्भा यथा माया च मायिनाम्
सुंदर स्त्रियांमध्ये जशी रंभा, आणि मायावी लोकांमध्ये जशी माया श्रेष्ठ आहे.
कर्तव्यं च चतुर्णां च वर्णानां नित्यमेव च
तसंच, चार वर्णांच्या कर्तव्याचं पालन नेहमीच करावं लागतं.
सत्यं सर्वाणि पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
खरंच, सर्व पापं, ब्रह्महत्येसारखी पापंही—
भुक्त्वैतानि च पापानि यो भुङ्क्ते तत्र मन्दधीः
जो माणूस ही पापं करून त्यांचा भोग घेतो, तो मंद बुध्दीचा असतो.
एकादशीप्रमाणानि युगसंख्याकृतानि च
एकादशीचे प्रमाण युगांच्या संख्येनुसार ठरवले जाते.
इत्येवं कथितं ब्रह्मन्यो दोषस्तत्र भोजने
हे ब्राह्मण, अन्नाबद्दलचा दोष मी सांगितला आहे.
दशमीलङ्घने दोषं निबोध कथयामि ते
दशमी न पाळल्याचा दोष मी तुला सांगतो, नीट ऐक.
इह तद्वंशहानिश्च यशोहानिर्भवेद्ध्रुवम् 4.26.
इथे वंशाचा नाश आणि कीर्तीचा हानी नक्कीच होते.
दशम्येकादशी वापि द्वादशी यत्र वासरे
त्या वेळी दशमी, एकादशी किंवा द्वादशी जरी आली असली,
द्वादश्यां च व्रतं कृत्वा त्रयोदश्यां च पारणम्
द्वादशीला व्रत करून त्रयोदशीला उपवास सोडावा.
संपूर्णैकादशी यत्र प्रभाते किंचिदेव सा
जिथे पूर्ण एकादशी येते, तिथे सकाळी थोडाच भाग उरतो.