अतोऽतिसूक्ष्मं किं ब्रूमोऽधुना परम संकटे
म्हणून, अशा कठीण प्रसंगी आपण आणखी काय सूक्ष्म सांगू शकतो?
उपवासफलं रक्ष कृष्णस्य चरणोदकम् 4.25.
उपवासाचं फळ राखा आणि कृष्णाच्या पायातील पाणी घ्या.
इत्युक्त्वा ब्रह्मणः पुत्रो विरराम महामुने
असं म्हणून, ब्रह्मदेवांचे पुत्र, तो महान मुनी गप्प बसला.
एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मन्नाजगाम मुनीश्वरः
इतक्यात, हे ब्राह्मण, मुनीश्वर तिथे आले.
ततः समुत्थितः शीघ्रं पुरुषोऽग्निशिखोपमः
मग, एक पुरुष अग्नीच्या ज्वाळेसारखा तेजस्वीपणे पटकन उठला.
हरेश्चक्रं च तं दृष्ट्वा सूर्यकोटिसमप्रभम्
हरिचं चक्र, जे सूर्याच्या कोटीप्रमाणे तेजस्वी होतं, त्याने पाहिलं.
दृष्ट्वा सुदर्शनं विप्रो दुद्राव भयविह्वलः
सुदर्शन चक्र पाहून, तो ब्राह्मण भीतीने घाबरून पळून गेला.
ब्रह्माण्डक्रमणं कृत्वा निर्विण्णोऽति भयाकुलः
संपूर्ण ब्रह्मांड फिरून, तो अत्यंत घाबरून निराश झाला.
त्राहित्राहीत्येवमुक्त्वा विवेश ब्रह्मणः सभाम्
‘वाचवा मला! वाचवा मला!’ असे ओरडत तो ब्रह्मदेवांच्या सभेत शिरला.
सर्वं स कथयामास वृत्तान्तं मूलतो विधिम्
त्याने घडलेली सगळी हकिगत सुरुवातीपासून ब्रह्मदेवांना सांगितली.
ब्रह्मोवाच रक्षिता यस्य भगवांस्तं को हन्ता जगत्त्रये
ब्रह्मदेव म्हणाले: ज्याचे रक्षण भगवंत करतात, त्याला या तिन्ही लोकांत कोण इजा करू शकतो?
क्षुद्राणां महतां चैव भक्तानां रक्षणाय च 4.25.
लहान असो वा मोठा, तसेच भक्तांचेही रक्षण करण्यासाठी तो नेहमीच तयार असतो.
यो मूढो वैष्णवं द्वेष्टि विष्णुप्राणसमं द्विज
द्विजा, जो मूर्ख वैष्णवाचा द्वेष करतो, जो विष्णूला प्राणाप्रमाणे प्रिय आहे,
शीघ्रं स्थानान्तरं गच्छ वत्स त्राणं न वाऽधुना
बाळा, लवकर दुसरीकडे जा; आता तुझ्यासाठी इथे कुठेही आश्रय नाही.
किं ब्रह्मलोकं ब्रह्माण्डं दग्धुं शक्तं क्षणेन यत्
ब्रह्मलोक किंवा हे ब्रह्मांड, क्षणात जळून राख होऊ शकते, त्याचे काय?
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा ततो दुद्राव ब्राह्मणः
ब्रह्मदेवांचे बोल ऐकून तो ब्राह्मण तिथून पळून गेला.
कृपानिधान मां रक्षेत्युवाच शंकरं भिया
भीतीने त्याने शंकरांना हाक मारली, ‘दया सागर, मला वाचवा!’
उवाच दीनदीनेशः संहर्ता जगतां क्षणात्
दीनांचे नाथ, जो क्षणात जगाचा संहार करू शकतो, त्याने बोलायला सुरुवात केली.
शंकर उवाच वेदज्ञाताऽसि सर्वज्ञ मूर्खतुल्यं तु कर्म ते
शंकर म्हणाले: तुला वेदांचे ज्ञान आहे, तू सर्वज्ञ आहेस, तरी तुझे वागणे मात्र मूर्खासारखे आहे.
वेदेषु च पुराणेषु सेतिहासेषु सर्वतः
वेद, पुराणे आणि इतिहास या सर्वत्र,
अहं ब्रह्मा च इन्द्रश्च आदित्या वसवस्तथा
मी, ब्रह्मा, इंद्र, आदित्य आणि वसु,
आविर्भूतास्तिरोभूता यस्य भ्रूभङ्गलीलया 4.25.
त्याच्या भुवईच्या हलक्याशा हालचालीने आम्ही सर्व जन्मतो आणि नाहीसे होतो.
अहं ब्रह्मा च कमला दुर्गा वाणी च राधिका
मी, ब्रह्मा, लक्ष्मी, दुर्गा, सरस्वती आणि राधिकाही,
क्षुद्रांश्च महतो भक्ताञ्छश्वद्रक्षति यत्नतः
तो नेहमीच लहान-मोठ्या भक्तांचे काळजीपूर्वक रक्षण करतो.
नियुज्य चक्रं दुर्वार्यं स्वात्मतुल्यं च तेजसा
तो आपल्या तेजासारख्या पराक्रमी आणि अपराजित चक्राला आज्ञा देतो.
स्वकीयगुण नाम्नां च श्रवणादतिसंभ्रमः
त्याच्या गुणांची नावे ऐकली तरी मनात मोठा गोंधळ निर्माण होतो.
कान्ता प्राणाधिका शश्वन्न हि कोऽपि ततोऽधिकः
प्रिय पत्नी नेहमीच प्राणांपेक्षा अधिक प्रिय असते; तिच्यापेक्षा प्रिय दुसरे कोणीच नसते.
सर्वेषां च प्रिया विप्राः स्वशरीरादपि द्विज
सर्व लोकांसाठी, त्यांची प्रिय व्यक्ती स्वतःच्या शरीरापेक्षाही अधिक प्रिय असते.
ईश्वरस्य प्रियः को वाऽप्रियः को वा जगत्त्रये
तीनही जगांत परमेश्वराला कोण प्रिय आहे, आणि कोण अप्रिय आहे?
महति प्रलये ब्रह्मन्ब्रह्मण्डौघे जलप्लुते
हे ब्रह्मन्, महाप्रलयाच्या वेळी, जेव्हा असंख्य ब्रह्मांड पाण्याने भरून जातात,