हे नाथ गार्दभीयोनेः समुद्धर भवार्णवात्
हे नाथा, मी गाढविणीच्या पोटी जन्मलेलो, मला या संसाराच्या समुद्रातून वाचवा.
वेदा ब्रह्मादयो यं च मुनीन्द्राः स्तोतुमक्षमाः
वेद, ब्रह्मा आणि मोठमोठे ऋषीही ज्याचं योग्य वर्णन करू शकत नाहीत.
एवं कुरु कृपासिन्धो येन मे न भवेज्जनुः
हे कृपासागर, असं काही करा की मला पुन्हा जन्म घ्यावा लागू नये.
ब्रह्मा स्तोता खरः स्तोता नोपहासितुमर्हसि
ब्रह्मा स्तुती करतो, गाढवही स्तुती करतो; तुम्ही उपहासास पात्र नाही.
इत्येवमुक्त्वा दैत्येन्द्रस्तस्थौ च पुरतो हरेः
असं म्हणून दैत्यांचा राजा हरिच्या समोर उभा राहिला.
इदं दैत्यकृतं स्तोत्रं नित्यं भक्त्या च यः पठेत्
जो कोणी हा दैत्याने रचलेला स्तोत्र नेहमी भक्तीने म्हणतो—
इह लोके हरेर्भक्तिमन्ते दास्यं सुदुर्लभम् 4.22.
या जगात हरिप्रती भक्ती आणि त्याची सेवा मिळणं फारच दुर्मिळ आहे.
श्रीनारायण उवाच कथं करोमि संहारमीदृशं भक्तमित्यहो
श्रीनारायण म्हणाले: अशा भक्ताचा नाश मी कसा करू? अहो!
अनुमन्य स्मृतिं तस्य संजहार हरिः स्वयम्
त्याची इच्छा मान्य करून, हरिने त्याची स्मृती स्वतःच काढून घेतली.
दानवो मायया विष्णोर्विसस्मार पुनः स्वकम्
विष्णूच्या मायेमुळे त्या दैत्याने पुन्हा आपली ओळख विसरली.
उवाच श्रीहरिं दैत्यः कोपात्प्रस्फुरिताधरः
दैत्याने श्रीहरींना रागाने थरथरत्या ओठांनी बोलले.
दैत्य उवाच अद्य प्रस्थापयिष्यामि त्वामहं यममन्दिरम्
दैत्य म्हणाला: आज मी तुला यमाच्या घरी पाठवणार आहे.
आयासि जीवनाकाङ्क्षी मम तालवनं शिशो
अरे मुला, तू जीव वाचवण्यासाठी माझ्या तालवनात आला आहेस.
न कंसो न जरासन्धो नरको न समो मम
कंस, जरासंध किंवा नरक यापैकी कोणीही माझ्या बरोबरीचा नाही.
नहि संहारकर्ता च मां संहर्तुं क्षमः शिवः
शिव हा संहार करणारा असला तरी मला नष्ट करण्याची त्याची ताकद नाही.
मम तालतरून्भङ्क्त्वा पातयित्वा फलानि च
माझ्या ताडाच्या झाडांना तोडून, त्यावरची फळं खाली पाडली,
कस्त्वं वद बटो सत्यं कमनीयोऽतिसुन्दरः 4.22.
अरे मुला, तू कोण आहेस? खरं खरं सांग. तू फारच मोहक आणि सुंदर दिसतोस.
इत्युक्त्वा मस्तके कृत्वा प्रेरयित्वा तु तं बली
असं म्हणून, त्या बलाढ्याने त्याला डोक्यावर उचललं आणि फेकून दिलं.
पातयित्वा च तं भूमौ विषाणाभ्यां जघान सः
त्याला जमिनीवर आपटून, आपल्या शिंगांनी त्याला मारलं.
दैत्यो भग्नविषाणश्च तमीशं कोपयन्मुने
त्या राक्षसाचे शिंग तुटले आणि तो रागाने त्या प्रभूला चिडवू लागला, हे मुनी.
तेजसा दग्धवक्त्रश्च तमुज्जग्राह तत्क्षणे
तेजामुळे त्याचा चेहरा भाजला गेला आणि त्याक्षणी त्याने त्याला पकडले.
चूर्णयित्वा तु लांगूलं शब्दं कृत्वा भयानकम्
त्याच्या शेपटीचा चुरा करून, त्याने भीषण आवाज केला.
बलं च प्रेरयामास मस्तकेन महाबली
महाबलीने आपल्या डोक्याने ताकद लावली.
क्षणेन चेतनां प्राप्य जगाम हरिसन्निधिम्
क्षणात शुद्धीवर येऊन, तो हरिच्या सान्निध्यात गेला.
पुनश्च चेतनां प्राप्य समुत्तस्थौ व्यथाकुलः
पुन्हा शुद्धीवर येऊन, तो वेदनेने व्याकुळ होऊन उठला.
पातयामास भूमौ तं चूर्णयित्वा पुनःपुनः 4.22.
त्याला जमिनीवर आपटून, पुन्हा पुन्हा चिरडले.
यथा खड्गप्रहारेण दानवस्य भवेद्व्यथा
जसा तलवारीच्या घावाने राक्षसाला वेदना होईल,
गोवर्धनं समुत्पाट्य घातयामास तं विभुः
विभूतीने गोवर्धन उचलून त्याच्यावर फेकला.
पर्वतस्य प्रहारेण मूर्च्छामाप महाबलः।। । बभूव जर्जराङ्गश्च रुधिरं च समुद्वमन्
डोंगराच्या प्रहाराने तो महाबली बेशुद्ध पडला; त्याचं अंग ठेचून गेलं आणि तो रक्त ओकू लागला.
क्षणेन चेतनां प्राप्य समुत्तस्थौ रुषाऽसुरः ।। गृहीत्वा पर्वतश्रेष्ठं प्रेरयामास माधवम्
क्षणात शुद्धीवर येऊन, तो असुर रागाने उठला; उत्तम पर्वत उचलून त्याने माधवावर फेकला.