कालसूत्रं च ते यान्ति यावच्चन्द्रदिवाकरौ
चंद्र आणि सूर्य ज्या काळापर्यंत आहेत, त्या काळसूत नरकात ते जातात.
आनन्दयुक्तो नन्दश्च तमुवाच स्मिताननः पौर्वापरीयं पूजेति महेन्द्रस्य महात्मनः
आनंदाने भरलेला, हसतमुख नंद त्याला म्हणाला: 'ही प्राचीन आणि पुढील पूजा महेंद्र या महात्म्यासाठी आहे.'
पूजयन्ति व्रजस्थाश्च महेन्द्रं पुरुषक्रमात् 4.21.
व्रजातील लोकही योग्य क्रमाने महेंद्राची पूजा करतात.
हस्ती समुद्रादादाय करेण जलमीप्सितम् 4.21.
हत्तीने आपल्या सोंडेने समुद्रातून हव्या त्या पाण्याचा घेतला घोट—
यस्याज्ञया सदा वाति जगत्प्राणो जगत्त्रये 4.21.
ज्याच्या आज्ञेने तीनही जगातला प्राणवायू नेहमी वाहतो—
निमेषाद्यस्य पतनं निर्गुणस्यात्मनः प्रभोः
डोळ्यांची पापणी लवणे आणि इतर हालचाली त्या निर्गुण परमात्म्याच्याच आहेत.
पर्वतस्यमुनींद्राणां चकार पूजनं तदा 4.21.
तेव्हा त्याने पर्वताची आणि श्रेष्ठ ऋषींची पूजा केली.
स्तुत्वा नत्वा रामकृष्णौ मुनयो ब्राह्मणा ययुः 4.21.
राम आणि कृष्ण यांना वंदन करून आणि स्तुती करून, ऋषी आणि ब्राह्मण निघून गेले.
यत्र गेहे स्तोत्रमिदं यश्च जानाति पुण्यवान्
ज्या घरात हा स्तोत्र पुण्यवान माणूस जाणतो—
सहामरगणं मोघं चकारस्तंभनं विभुः 4.21.
प्रभूंनी देवांच्या सगळ्या प्रयत्नांना व्यर्थ करून त्यांना स्तंभित केलं.
भक्तध्यानाय सेवायै नानारूपधरं वरम्
भक्ती, ध्यान आणि सेवा यासाठी त्याने अनेक रूपे घेतली.
कुत्रचिद्राधया सार्धं गच्छन्तं रासमंडलम् 4.21.
कुठेतरी राधेसोबत जात असताना, रासमंडळात—
नारायण उवाच 4.21.
नारायण म्हणाले:
शुक्लरक्तपीतश्यामाभिधानगुणशालिने 4.21.
श्वेत, लाल, पिवळा आणि काळा या नावांनी ओळखली जाणारी, गुणांनी युक्त असलेली देवी,
राजत्वं चिरजीवित्वं सुधियो गणयन्ति किम् 4.21.
राजपद किंवा दीर्घायुष्य यांना ज्ञानी लोक का मोठे मानतात?
स्तोत्रं तस्मै पुरा दत्तं ब्रह्मणा तत्सुदुर्लभम् 4.21.
त्याला ब्रह्मदेवाने एक स्तोत्र पूर्वी दिले होते, जे फार दुर्मिळ आहे.
या यस्य विद्या प्राचीना न तां त्यजति निश्चितम् सुखदं मोक्षदं सारं भवबन्धविमोचनम्
ज्याच्याकडे जी विद्या पूर्वीपासून आहे, तो ती नक्कीच सोडत नाही; ती सुख, मोक्ष, सार आणि संसारबंधनातून मुक्ती देते.
एकदा राधिकानाथो बलेन सह बालकैः
एकदा राधिकेचा स्वामी, बलराम आणि इतर मुलांबरोबर होता.
वृक्षाणां रक्षिता दैत्यः खर रूपी च धेनुकः
वृक्षांचे रक्षण करणारा दैत्य, गाढवाच्या रूपातील धेनुक, तिथे होता.
शरीरं पर्वतसमं कूपतुल्ये च लोचने
त्याचे शरीर डोंगरासारखे मोठे होते आणि डोळे विहिरीसारखे खोल होते.
शतहस्तपरिमिता जिह्वा लोला भयानका
त्याची जीभ शंभर हात लांब, सतत हलणारी आणि भीतीदायक होती.
दृष्ट्वा तालवनं बाला हर्षमापुरनिन्दिताः
ताळवन पाहून निष्पाप मुले आनंदित झाली.
बाला ऊचुः महाबल बलभ्रातः समस्तबलिनां वर
मुले म्हणाली: 'हे महाबलवान, बलरामाचे भाऊ, सर्व बलवानांमध्ये श्रेष्ठ,'
अवधानं कुरु विभो क्षणार्द्धं नो निवेदने
'हे प्रभो, आमच्या विनंतीकडे क्षणभर लक्ष द्या.'
स्वादूनि सुन्दराण्येव पश्य तालफलानि च
'या जंगलातली ही गोड आणि सुंदर ताळफळे पहा.'
नानावर्णानि पुष्पाणि पक्वानि दुर्लभानि च
'इथे अनेक रंगांची फुले आणि दुर्मिळ, पिकलेली फळे आहेत.'
किं त्वत्र दैत्यो बलवान्खररूपी च धेनुकः 4.22.
'पण इथे एक बलाढ्य दैत्य, गाढवाच्या रूपातील धेनुक, आहे.'
दुर्निवार्यश्च सर्वेषां कंसस्य सचिवो महान्
'तो सर्वांना आवरता येत नाही आणि कंसाचा मोठा मंत्री आहे.'
सुविचार्य जगत्कान्त वद नो वदतां वर
'हे जगाचे प्रिय, नीट विचार करून आम्हाला सांगा, बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ!'
बालकानां वचः श्रुत्वा भगवान्मधुसूदनः
मुलांची वचने ऐकून, भगवंत मधुसूदन