मूर्च्छां च प्राप सा शोकान्मृतेव च सरित्तटे
ती सुद्धा शोकाने नदीच्या काठी बेशुद्ध पडली, जणू काही मेलीच.
भूयोऽपि रोदनं कृत्वा भूयो मूर्च्छामवाप ह 4.19.
ती पुन्हा रडली आणि पुन्हा बेशुद्ध पडली.
गोपाश्च गोपिकाश्चैव राधिकामतिमूर्च्छिताम् सर्वांश्च बोधयामास बलश्च ज्ञानिनां वरः
गोप, गोपिका आणि अतिशय बेशुद्ध झालेली राधिका—या सर्वांना बलराम, ज्ञानी लोकांमध्ये श्रेष्ठ, शुद्धीवर आणले.
श्रीबलदेव उवाच
श्रीबलराम म्हणाले:
हे नन्द ज्ञानिनां श्रेष्ठ गर्गवाक्यस्मृतिं कुरु
हे नंदा, ज्ञानी लोकांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, गर्गांनी सांगितलेले शब्द आठव.
विधातुः संविधातुश्च भुवि कस्मात्पराजयः
सृष्टीकर्ता आणि नियती ठरवणाऱ्याला या पृथ्वीवर पराभव कसा होईल?
विद्यमानोऽप्यविदृश्यः संयोगो योगिनामपि
तो जरी इथे असला, तरी दिसत नाही; त्याचं मिलन योगींनाही क्वचितच साधता येतं.
नाग्निग्रस्तो न हिंस्यश्चापीदमाध्यात्मिका विदुः
त्याला अग्नी जाळू शकत नाही, कुणीही त्याला इजा करू शकत नाही; हे ज्ञानी लोक आत्म्याचं स्वरूप समजतात.
ज्योतिःस्वरूपस्य विभोर्नाद्यन्तमध्यमात्मनः
ज्याचं स्वरूप प्रकाश आहे, अशा प्रभूच्या आत्म्याला सुरुवात, शेवट किंवा मधला भाग असं काहीच नाही.
यन्नाभिपद्मजो ब्रह्मा तस्येशस्य ह्रदे विपत्
ज्याच्या नाभीच्या कमळातून ब्रह्मा जन्मला, आणि ज्याच्या प्रभुत्वाच्या सरोवरात तो पडला.
न तथाऽपि तदीशं तं ग्रस्तुं सर्पः क्षमो भवेत् 4.19.
तरीही त्या प्रभूला तो सर्प गिळू शकला नाही.
निगूढं योगिनां सारं संशयच्छेदकारणम्
योग्यांसाठी हे सार गुप्त असतं, आणि तेच शंका दूर करण्याचं कारण आहे.
तत्याज शोकं नन्दश्च व्रजश्च व्रजयोषितः
नंदा, व्रजवासी आणि व्रजातील स्त्रिया यांनी दुःख सोडून दिलं.
बन्धुविच्छेदविषये प्रबोधे न स्थितं मनः
नातेवाईकांच्या विरहाबद्दल समजूनही त्यांचं मन स्थिर राहिलं नाही.
ददृशुस्तं सुप्रसन्ना व्रजाश्च व्रजयोषितः
व्रजवासी आणि व्रजातील स्त्रिया आनंदाने त्याला पाहू लागल्या.
अस्निग्धवस्त्रमस्निग्धमलुप्तचन्दनाञ्जनम्
त्याचं वस्त्र स्वच्छ होतं, आणि त्याच्या अंगावरचं चंदन व काजळही मुळीच फिकट झालं नव्हतं.
मयूरपिच्छचूडं च वंशीवदनमच्युतम्
त्याच्या शिरावर मोरपीसाचं मुकुट होतं, हातात वंशी होती, आणि तो कधीही बदलत नाही.
चुचुम्ब वदनाम्भोजं प्रसन्नवदनेक्षणा
आनंदी चेहऱ्यांनी आणि प्रसन्न डोळ्यांनी त्यांनी त्याचं कमळासारखं मुख प्रेमाने चुंबन घेतलं.
निमेषरहिताः सर्वे ददृशुः श्रीमुखं हरेः
सर्वांनी, डोळ्यांची पापणी न लवता, श्रीहरीचं सुंदर मुख पाहिलं.
दावाग्निर्वेष्टयामास तैः सर्वैः सह गोकुलम् 4.19.
त्या सर्वांसह दावानळानं गोळकुलाला वेढून टाकायला सुरुवात केली.
प्रणाशं मेनिरे सर्वे भयमापुश्च संकटे बाला गोप्यश्च संत्रस्ता भक्तिनम्रात्मकन्धराः
सर्वांना वाटलं की आता विनाश निश्चित आहे, आणि त्या संकटात सर्वजण घाबरले; मुलं आणि गोपिका घाबरून, भक्तीभावाने डोकी खाली वाकवली.
तथा रक्षां कुरु पुनर्दावाग्नेर्मधुसूदन
मधुसूदना, अशाच प्रकारे पुन्हा एकदा या दावानळापासून आमचं रक्षण कर.
स्रष्टा पाता च संहर्ता जगतां च जगत्पते
हे विश्वाचे स्वामी, तुम्हीच सर्व जगांचे निर्माण करणारे, पालन करणारे आणि संहार करणारे आहात.
यमः कुबेरः पवन ईशानाद्याश्च देवताः
यम, कुबेर, वायू, ईशान आणि इतर देवता,
मानवाश्च तथा दैत्या यक्षराक्षसकिंनराः
माणसे, तसेच दैत्य, यक्ष, राक्षस आणि किन्नर,
आविर्भावस्तिरोभावः सर्वेषां च तथेच्छया
सर्वांच्या जन्म आणि लय तुमच्या इच्छेनेच घडतात.
वयं त्वां शरणं यामो रक्ष नः शरणागतान्
आम्ही तुमच्याकडे आश्रय घेतला आहे; आम्हाला, जे तुमच्या शरण आलो आहोत, रक्षण करा.
दूरीभूतस्तु दावाग्निः श्रीकृष्णामृतदृष्टितः
श्रीकृष्णाच्या अमृतसमान दर्शनाने वनातील अग्नी दूर पळून जातो.
सर्वापदः प्रणश्यन्ति हरिस्मरणमात्रतः 4.19.
फक्त हरिच्या स्मरणाने सर्व संकटे नाहीशी होतात.
वह्नितो न भवेत्तस्य भयं जन्मनि जन्मनि
अशा व्यक्तीस जन्मोजन्मी अग्नीचे भय राहत नाही.