श्रीनारायण उवाच
श्रीनारायण म्हणाले:
यच्छ्रुतं धर्मवक्त्रान्मे मलये सूर्यपर्वणि 4.19.
मलय पर्वतावर सूर्याच्या सणाच्या वेळी, धर्माच्या मुखातून मी जे ऐकले—
पप्रच्छ धर्मं पुलहः कथितं मुनिसंसदि
पुलहाने मुनींच्या सभेत धर्माबद्दल विचारले, आणि ते सांगितले गेले.
तत्र श्रुतं मया विप्र निबोध कथयामि ते
तेथे मी ऐकले, ब्राह्मण, ऐक, मी तुला सांगतो.
कार्तिकीपूर्णिमायां तु कुर्वन्ति गरुडार्चनम्
कार्तिक पौर्णिमेला ते गरुडाची पूजा करतात.
पुष्करे च महातीर्थे सुस्नाता भक्तिसंयुताः
पुष्कर या पवित्र तीर्थावर, भक्तीभावाने स्नान करून—
नागपूजोपकरणं बलाद्भक्षितुमुद्यतः
नागपूजेच्या साहित्याचा जबरदस्तीने भक्षण करण्याचा प्रयत्न कोणी केला—
न शक्ता वारणे ते चेत्याविर्भूतः खगेश्वरः
त्याला थांबवता आले नाही, तेव्हा पक्षीराज प्रकट झाला.
प्राणशक्त्या च युयुधुर्यावत्सूर्योदयं मुने
मुनिवरांनो, त्यांनी आपल्या प्राणशक्तीने सूर्य उगवेपर्यंत युद्ध केले.
अनन्तं शरणं जग्मुः सर्वेषामभयप्रदम्
सर्वांनी अनंत यांच्याकडे, जे सर्वांना निर्भयता देतात, आश्रय घेतला.
तत्र तस्थौ च निःशङ्कः कालीयस्तं ददर्श ह
तेथे काळिय निर्भयपणे उभा राहिला आणि त्याला पाहिले.
पराजितश्च नागेन्द्रस्तेजसा गरुडस्य च ।। 4.19.
गरुडाच्या तेजामुळे तो नागांचा राजा पराभूत झाला.
भिया पलायनं कृत्वा जगाम यमुना ह्रदम् तत्र तस्थौ भिया नागो जग्मुः पश्चाच्च तद्गणाः
भीतीपोटी पळून जाऊन तो यमुनेच्या तळ्यात गेला; तिथे तो नाग भीतीने थांबला आणि नंतर त्याचे सगळे साथीदारही तिथे गेले.
नारद उवाच कथं न शक्तो गन्तुं तं ह्रदमीश्वरवाहनः
नारद म्हणाले: प्रभूंच्या वाहनाला त्या तळ्यात का जाता आले नाही?
श्रीनारायण उवाच
श्री नारायण म्हणाले:
तपस्तप्त्वा महासिद्धो दध्यौ कृष्णपदाम्बुजम्
महान सिद्धी प्राप्त करून त्याने तप केला आणि कृष्णाच्या कमलासारख्या पायांचे ध्यान केले.
गणेन सार्धं निःशंकः करोति भ्रमणं मुदा
तो आपल्या समूहासोबत निर्भयपणे आणि आनंदाने फिरत होता.
मुनिं प्रदक्षिणी कृत्य यात्यायाति मुदाऽन्वितः
त्याने आनंदाने त्या ऋषींची प्रदक्षिणा केली आणि येता-जाता आनंद अनुभवला.
जग्राह चञ्चुना मीनं मुनीन्द्रस्य समीपतः
महर्षींच्या जवळ त्याने चोचीने एक मासा पकडला.
प्रकोपितो मुनेर्दृष्ट्या मीनस्तोये पपात ह मीनश्च गरुडत्रासात्तस्थौ मुनिसमीपतः
मुनिंच्या कटाक्षाने रागावून तो मासा पाण्यात पडला; आणि गरुडाच्या भीतीने तो मासा मुनिंजवळच थांबला.
सौभरिरुवाच
सौभरि म्हणाले:
का योग्यता मत्पुरस्ते ग्रहीतुं जीवमुल्बणम् 4.19.
माझ्या समोर तू कोणत्या अधिकाराने जिवंत प्राणी पकडतोस?
त्वद्विधान्कोटिशः कृष्णः स्रष्टुं शक्तश्च वाहकान्
कृष्ण अशा तुझ्यासारख्या असंख्य वाहनांची निर्मिती करू शकतात.
वाहनं च त्वमीशस्य न वयं तव किंकराः
तू ईश्वराचे वाहन आहेस, आम्ही तुझे सेवक नाही.
मदीयशापात्तूर्णं च भस्मसाद्भविता ध्रुवम्
माझ्या शापामुळे तू लगेचच राख होशील, हे नक्की.
स्मारंस्मारं कृष्णपादं तं प्रणम्य जगाम ह
कृष्णाच्या पायांची पुन्हा पुन्हा आठवण करून, त्याला वंदन करून तो निघून गेला.
ह्रदस्य श्रुतिमात्रेण कम्पो भवति निश्चितम्
त्या सरोवराचा फक्त आवाज कानावर पडताच सर्वांच्या अंगात कंप झाला.
सरहस्यं श्रुतिसुखं प्रकृतं शृणु मङ्गलम्
हे मंगलमय आणि कानाला सुखावणारे रहस्य, जसे घडले तसे, आता ऐक.
चक्रुर्विषादं मोहाच्च रुरुदुर्यमुनातटे
मोहामुळे ते सर्व निराश झाले आणि यमुनाकाठी रडू लागले.
केचिन्निपत्य भूमौ च मूर्च्छां प्रापुहरिं विना
काही जण हरिविना जमिनीवर कोसळून बेशुद्ध पडले.