नागो विश्वंभराक्रान्तः स प्राणांस्त्यक्तुमुद्यतः
विश्वाचा भार उचलणाऱ्या श्रीकृष्णाने त्याला दाबले होते, आणि तो प्राण सोडायला तयार झाला.
दृष्ट्वा तं मूर्छितं नागा रुरुदुः प्रेमविह्वलाः
तो सर्प बेशुद्ध पडलेला पाहून नागपत्नी प्रेमाने व्याकुळ होऊन रडू लागल्या.
केचित्पलायिता भीताः केचित्प्रविविशुर्बिलम्
काही घाबरून पळून गेल्या, तर काही आपल्या बिलात शिरल्या.
नागिनीभिः सह प्रेम्णा रुरोद पुरतो हरेः धृत्वा पादारविन्दे च तमुवाच भियाऽऽकुला
नागपत्नींनी प्रेमाने हरीच्या समोर रडत त्याचे चरण धरले आणि भीतीने व्याकुळ होऊन त्याला म्हणू लागल्या.
सुरसोवाच हे जगत्कान्त मे कान्तं देहि मानं च मानद
नागपत्नी म्हणाली: हे जगाचे प्रिय, माझ्या पतीला मान दे, हे मान देणाऱ्या श्रीकृष्णा.
सकलभुवननाथ प्राणनाथं मदीयं न कुरु वधमनन्त प्रेमसिन्धो सुबन्धो
सर्व जगाचा स्वामी, माझ्या प्राणप्रियाला मारू नकोस, हे अनंत प्रेमाचा सागर, हे खरा मित्रा.
त्रिनयनविधिशेषाः षण्मुखश्चास्यसंघैः स्तवनविषयजाड्यात्स्तोतुमीशा न वाणी
त्रिनेत्र, ब्रह्मा, शेष आणि षण्मुख हे सर्व त्यांच्या समूहांसह तुझ्या स्तुतीसाठी शब्दच हरपतात.
कुमतिरहमधिज्ञा योषितां क्वाधमा वा क्व भुवनगतिरीशश्चक्षुषोऽगोचराऽपि ।। 4.19.
मी मूर्ख, अज्ञान, स्त्री आणि नीच आहे—माझे काय आणि हे जगाचे ध्येय असलेले, डोळ्यांना न दिसणारे प्रभु तुझे काय?
स्तवनविषयभीता पार्वती कस्य पद्मा श्रुतिगणजनयित्री स्तोतुमीशा न यं त्वाम्
स्तुती करण्याच्या विषयाने घाबरून पार्वती म्हणाली, 'मी जेव्हा तुझी स्तुती करू शकत नाही, तेव्हा वेदांची जननी पद्मा कशी करू शकेल?'
शयानो रत्नपर्यङ्के रत्नभूषणभूषितः
तो रत्नांनी सजवलेल्या पलंगावर विश्रांती घेतो, आणि त्याचे अंगही मौल्यवान दागिन्यांनी सुशोभित आहे.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गः स्मेराननसरोरुहः
त्याचे सर्व अंग चंदनाने लावलेले आहे, आणि त्याचे कमळासारखे मुख मंद हास्याने उजळले आहे.
मल्लिकामालतीमालाजालैः शोभितशेखरः
त्याच्या मुकुटात मल्लिका आणि मालतीच्या फुलांच्या माळा शोभा आणतात.
पुंस्कोकिलकलध्वानैर्भ्रमरध्वनिसंयुतैः
त्याच्या सभोवताली नर कोकिळांचे गोड स्वर आणि भुंग्यांचा गुंजन एकत्रितपणे ऐकू येतो.
प्रियाप्रदत्तताम्बूलं भुक्तवान्यः सदा मुदा
तो नेहमी आपल्या प्रियेकडून दिलेला तांबूल आनंदाने ग्रहण करतो.
तमनिर्वचनीयं च किं स्तौमि नागवल्लभा
जो वर्णन करता येणार नाही असा आहे, त्याची मी, नागपत्नी, स्तुती कशी करू?
लक्ष्मीसरस्वतीदुर्गा जाह्नवी वेदमातृभिः
लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, जाह्नवी आणि वेदांच्या मातांनी—
निष्कारणायाखिलकारणाय सर्वेश्वरायापि परात्पराय
सर्व कारणांचा मूळ, कोणत्याही कारणाशिवाय असलेला, सर्वांचा स्वामी, आणि सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ—
हे कृष्ण हे कृष्ण सुरासुरेश ब्रह्मेश शेषेश प्रजापतीश 4.19.
हे कृष्ण, हे कृष्ण, देव आणि दानवांचे स्वामी, ब्रह्मदेवाचे स्वामी, शेषाचे स्वामी, प्रजापतींचे स्वामी—
धर्मेश धर्मीश शुभाशुभेश वेदेश वेदेष्वनिरूपितश्च
धर्माचा स्वामी, धर्मींचा स्वामी, शुभ-अशुभाचा स्वामी, वेदांचा स्वामी, आणि वेदांनी ज्याचे स्वरूप ठरवता येत नाही असा—
इत्येवं स्तवनं कृत्वा भक्तिनम्रात्मकन्धरा
अशी स्तुती करून, भक्तीने आणि नम्रतेने मान वाकवली—
नागपत्नीकृतं स्तोत्रं त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नरः
जो मनुष्य नागपत्नीने रचलेली ही स्तुती दिवसातील तीन सांध्याकाळी वाचतो—
इह लोके हरेर्भक्तिमन्ते दास्यं लभेद्ध्रुवम्
या जगात त्याला नक्कीच भक्तीने युक्त हरिची सेवा मिळते.
नारद उवाच प्रहृष्टोत्फुल्लनयनः किमुवाच हरिः स्वयम्
नारद म्हणतो: आनंदाने फुललेल्या डोळ्यांनी, हरिने स्वतः काय सांगितले?
कथयस्व महाभाग रहस्यं परमाद्भुतम् नारदस्य वचः श्रुत्वा भगवान्सर्वदर्शनः
'महाभागा, हे अद्भुत रहस्य सांग.' नारदाचे शब्द ऐकून, सर्वत्र पाहणारा भगवान—
उवाच परमात्मानं मधुवृन्दं पदेपदे नागपत्नीवचः श्रुत्वा श्रीकृष्णस्तमुवाच ह
परमात्मा, मधुर वन, प्रत्येक पावलावर सांगितले. नागपत्नीचे शब्द ऐकून, श्रीकृष्ण तिला म्हणाला—
पुटाञ्जलियुतां पादे पतितां भयविह्वलाम् उत्तिष्ठोत्तिष्ठ नागेशे वरं वृणु भयं त्यज
हात जोडून, त्याच्या पायांवर पडून, भीतीने थरथरत असताना, तो म्हणाला: 'उठ, उठ, नागेश्वरा! वर माग, भीती सोड.'
भर्त्रा सगोष्ठ्या सार्द्धं च गच्छ वत्से सुखी भव 4.19.
प्रिय लेक, आपल्या नवऱ्याबरोबर आणि घरच्यांसह जा आणि सुखी रहा.
त्वत्प्राणाधिक एवायं जामाता च न संशयः
हा जावई तुला तुझ्या प्राणांपेक्षा जास्त प्रिय आहे, यात काहीच शंका नाही.
कृत्वा च स्तवनं भक्त्या प्रणमिष्यति मत्पदम्
तो भक्तीने माझं स्तवन करून, माझ्या पायांवर नतमस्तक होईल.
ह्रदान्निर्गच्छ वत्से त्वं वरं वृणु यथेप्सितम्
लेक, या सरोवरातून बाहेर ये आणि ज्या इच्छित आहेस तो वर माग.