विप्रा आंगिरसाः सर्वे स्वाश्रमे श्रीवनान्तिके 4.18.
सर्व आंगिरस ब्राह्मण आपापल्या आश्रमात, त्या पवित्र वनाजवळ होते.
निःस्पृहा वैष्णवाः सर्वे मां यजन्ति मुमुक्षवः। मायया मां न जानन्ति मायामानुषरूपिणम्
सर्व वैष्णव इच्छा नसलेले, मुक्तीची इच्छा ठेवून माझी पूजा करतात; पण माझ्या मायेमुळे, मी मानवासारखा दिसतो हे त्यांना कळत नाही.
न चेद्ददति युष्मभ्यमन्नं विप्राः क्रतून्मुखाः
जर यज्ञ करणारे ब्राह्मण तुम्हाला अन्न दिले नाही,
श्रीकृष्णवचनं श्रुत्वा ययुर्बालकपुंगवाः
श्रीकृष्णाची वाणी ऐकून ते उत्तम मुलगे निघून गेले.
इत्यूचुर्बालकाः शीघ्रमन्नं दत्त द्विजोत्तमाः
मुलांनी असे म्हटले : द्विजश्रेष्ठांनो, लवकर आम्हाला अन्न द्या.
ते ययू रन्धनागारं ब्राह्मण्यो यत्र पाचिकाः
ते जिथे ब्राह्मणांच्या स्त्रिया स्वयंपाक करत होत्या, त्या स्वयंपाकघरात गेले.
नत्वोचुर्बालकाः सर्वे विप्रभार्याः पतिव्रताः
सर्व मुलांनी नमस्कार करून, पतिव्रता ब्राह्मणांच्या स्त्रियांना बोलावले.
बालानां वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा तांश्च मनोहरान्
मुलांची गोड वाणी ऐकून आणि त्यांना पाहून,
विप्रपत्न्य ऊचुः दास्यामोऽन्नं बहुविधं व्यञ्जनैः सहितं वरम्
ब्राह्मणांच्या स्त्रिया म्हणाल्या : आम्ही तुम्हाला अनेक प्रकारचे, चविष्ट पदार्थांसह उत्तम अन्न देऊ.
बाला ऊचुः दत्तान्नं मातरोऽस्मभ्यं क्षिप्रं यामस्तदन्तिकम् ।। 4.18.
मुलांनी म्हटले : आईंनो, आम्हाला लवकर अन्न द्या; आम्ही लगेच त्यांच्याकडे जाऊ.
इतो विदूरे भाण्डीरे वनाभ्यन्तरमेव च
यापुढे, भांडीर नावाच्या वनाच्या आतमध्ये,
विश्रान्तौ क्षुधितौ तौ च याचेतेऽन्नं च मातरः
ते दोघे थांबले आहेत आणि भुकेले आहेत; आईंनो, ते अन्न मागत आहेत.
गोपानां वचनं श्रुत्वा हृष्टानन्दाश्रुलोचनाः
गोपाळांच्या बोलण्यानं त्यांच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले, मन आनंदानं भरून गेलं.
नानाव्यञ्जनसंयुक्तं शाल्यन्नं सुमनोहरम्
त्यांनी वेगवेगळ्या चवीच्या पदार्थांनी सजवलेलं, मन मोहून टाकणारं शिजवलेलं तांदूळ तयार केलं.
रौप्ये कांस्ये राजते च पात्रे कृत्वा मुदाऽन्विताः
सोनं, चांदी आणि कांस्याच्या भांड्यांत ते जेवण आनंदानं ठेवण्यात आलं.
नानामनोरथं कृत्वा मनसा गमनोत्सुकाः
मनात अनेक इच्छा घेऊन, ते सर्वजण उत्साहानं निघाले.
श्रीकृष्णं ददृशुर्गत्वा रामं च सह बालकम्
ते तिथं गेले आणि श्रीकृष्ण, राम आणि इतर मुलांना पाहिलं.
श्यामं किशोरवयसं पीतकौशेयवाससम्
तो काळ्या वर्णाचा, तारुण्याने फुललेला, पिवळ्या रेशमी वस्त्रांत शोभून दिसत होता.
शरत्पार्वणचन्द्रास्यं रत्नालंकारभूषितम्
त्याचं मुख शरद ऋतूच्या पौर्णिमेच्या चंद्रासारखं, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेलं होतं.
रत्नकेयूरवलयरत्ननूपुरभूषितम् 4.18.
त्याच्या हातात रत्नांच्या कड्या, मनगटात रत्नांच्या बांगड्या आणि पायात रत्नांच्या नूपुरांनी तो सजला होता.
मालतीमालया कण्ठवक्षःस्थलविराजितम्
माळतीच्या फुलांची माळ त्याच्या गळ्यात आणि छातीवर शोभून दिसत होती.
सुनखं सुकपोलं च पक्व बिम्बाधरं वरम्
त्याचे नख सुंदर, गाल गोड, आणि ओठ पिकलेल्या बिंबाफळासारखे सुंदर होते.
शिखिपिच्छसमायुक्तं बद्धचूडं परात्परम्
त्याच्या केसांत मोरपीस माळलेलं, चोटी नीट बांधलेली आणि तो सर्वश्रेष्ठ दिसत होता.
ध्यानासाध्यं योगिनां च भक्तानुग्रहकातरम्
तो योग्यांना ध्यानानं मिळतो आणि भक्तांवर कृपा करायला नेहमीच उत्सुक असतो.
दृष्ट्वैवमीश्वरं भक्त्या प्रणेमुर्द्विजयोषितः
असं परमेश्वराला पाहून, त्या ब्राह्मणांच्या स्त्रियांनी भक्तीभावानं वंदन केलं.
विप्रपत्न्य ऊचुः निर्गुणश्च निराकारः साकारः सगुणः स्वयम्
ब्राह्मणांच्या पत्नी म्हणाल्या, "तू निर्गुण, निराकार आहेस, पण स्वतःच्या इच्छेनं सगुण आणि साकारही आहेस."
साक्षिरूपश्च निर्लिप्तः परमात्मा निराकृतिः
"तू साक्षी आहेस, कुठल्याही गोष्टीला न लागणारा, सर्वश्रेष्ठ आत्मा आणि निराकार आहेस."
सृष्टिस्थित्यन्तविषये ये च देवास्त्रयः स्मृताः
"सृष्टी, स्थिती आणि संहार यासाठी जे तीन देव स्मरणात आहेत—"
यस्य लोम्नां च विवरे चाखिलं विश्वमीश्वर
"हे प्रभो, तुझ्या शरीराच्या रोमकूपांमध्ये हे सगळं विश्व आहे."
तेजस्त्वं चापि तेजस्वी ज्ञानं ज्ञानी च तत्परः 4.18.
"तू तेज आहेस, तेजस्वी आहेस, ज्ञान आहेस, ज्ञानी आहेस आणि सर्वांत श्रेष्ठ आहेस."