काश्चिद्गोपान्केचिदूचुः कुत एतदभूदिदम्
काही गवळ्यांनी विचारले, 'हे कुठून आले? हे कसे घडले?'
बुबुधे मनसा नन्दो गर्गवाक्यमनुस्मरन्
नंदाने मनात गार्गाचे शब्द आठवून सर्व समजून घेतले.
ब्रह्मादितृणपर्यन्तं यस्य भ्रूभङ्गलीलया
ज्याच्या भुवईच्या हलक्या हालचालीने ब्रह्मादि सर्वांपासून गवतापर्यंत सर्व काही चालते,
विवरेष्वेव यल्लोम्नां ब्रह्माण्डान्यखिलानि च
ज्याच्या शरीराच्या रोमकूपांमध्ये सर्व ब्रह्मांडं वसलेली आहेत,
ब्रह्मानन्तेशधर्माश्च ध्यायन्ते यत्पदाम्बुजम्
ज्याच्या चरणकमळाचे ब्रह्मा, अनंत आणि धर्मात्मा ध्यान करतात,
भ्रामंभ्रामं तन्नगरं दर्शंदर्शं गृहंगृहम्
ते सर्वजण नगरात फिरत फिरत, प्रत्येक घर पाहू लागले.
कृत्वा शुभक्षणं नन्दो वृषभानश्च कौतुकी
शुभ क्षण पाहून नंद आणि वृषभानू यांच्या मनात कुतूहल निर्माण झाले.
सर्वे वृन्दावनस्थाश्च प्रसन्नवदनेक्षणाः 4.17.
वृंदावनात राहणारे सर्वजण आनंदी चेहऱ्याने आणि प्रसन्न नजरेने होते.
सर्वे मुमुदिरे गोपाः स्वेस्वे स्थाने मनोहरे
सर्व गवळे आपल्या आपल्या सुंदर जागी आनंदित झाले.
श्रीकृष्णो बलदेवश्च शिशुभिः सह कौतुकात्
श्रीकृष्ण आणि बलदेव, इतर मुलांसह, कुतूहलाने फिरू लागले.
इत्येवं कथितं सर्वं निर्माणं नगरस्य च
या प्रकारे सर्व काही सांगितले गेले, आणि त्या नगराच्या निर्मितीचे वर्णनही झाले.
अहो किमद्भुतं सूत रहस्यं सुमनोहरम्
वा! हे किती अद्भुत आहे, सूत. हे रहस्य फारच मनोहारी आहे.
सूत उवाच पप्रच्छ कृष्णचरितमपरं सुमनोहरम्
सूत म्हणाले: त्याने श्रीकृष्णाच्या आणखी एका मनोहारी चरित्राबद्दल विचारले.
नारद उवाच ज्ञानसिंधो निगद मां शिष्यं च शरणागतम्
नारद म्हणाले: ज्ञानाच्या सागरांनो, माझ्याशी आणि माझ्या शरण आलेल्या शिष्याशी बोला.
नारदस्य वचः श्रुत्वा मुदा नारायणः स्वयम्
नारदाचे बोल ऐकून नारायण स्वतः आनंदित झाला.
श्रीनारायण उवाच जगाम श्रीमधुवनं यमुनातीरनीरजम्
श्रीनारायण म्हणाले : तो सुंदर मधुवनात, यमुनेच्या वाळूत गेला.
विचेरुर्गोसहस्रैश्च चिक्रीडुर्बालकास्तदा
त्या वेळी तो हजारो गायींबरोबर फिरला आणि मुलांबरोबर खेळला.
तमूचुर्गोपशिशवः श्रीकृष्णं परया मुदा
गोपमुलांनी श्रीकृष्णाला मोठ्या आनंदाने हाक मारली.
शिशूनां वचनं श्रुत्वा तानुवाच दयानिधिः
मुलांची वाणी ऐकून दयाळू श्रीकृष्ण त्यांना म्हणाला.
श्रीकृष्ण उवाच अन्नं याचत ताञ्छीघ्रं ब्राह्मणांश्च क्रतून्मुखान्
श्रीकृष्ण म्हणाला : लवकर त्या यज्ञ करणाऱ्या ब्राह्मणांकडे जाऊन अन्न मागा.
विप्रा आंगिरसाः सर्वे स्वाश्रमे श्रीवनान्तिके 4.18.
सर्व आंगिरस ब्राह्मण आपापल्या आश्रमात, त्या पवित्र वनाजवळ होते.
निःस्पृहा वैष्णवाः सर्वे मां यजन्ति मुमुक्षवः। मायया मां न जानन्ति मायामानुषरूपिणम्
सर्व वैष्णव इच्छा नसलेले, मुक्तीची इच्छा ठेवून माझी पूजा करतात; पण माझ्या मायेमुळे, मी मानवासारखा दिसतो हे त्यांना कळत नाही.
न चेद्ददति युष्मभ्यमन्नं विप्राः क्रतून्मुखाः
जर यज्ञ करणारे ब्राह्मण तुम्हाला अन्न दिले नाही,
श्रीकृष्णवचनं श्रुत्वा ययुर्बालकपुंगवाः
श्रीकृष्णाची वाणी ऐकून ते उत्तम मुलगे निघून गेले.
इत्यूचुर्बालकाः शीघ्रमन्नं दत्त द्विजोत्तमाः
मुलांनी असे म्हटले : द्विजश्रेष्ठांनो, लवकर आम्हाला अन्न द्या.
ते ययू रन्धनागारं ब्राह्मण्यो यत्र पाचिकाः
ते जिथे ब्राह्मणांच्या स्त्रिया स्वयंपाक करत होत्या, त्या स्वयंपाकघरात गेले.
नत्वोचुर्बालकाः सर्वे विप्रभार्याः पतिव्रताः
सर्व मुलांनी नमस्कार करून, पतिव्रता ब्राह्मणांच्या स्त्रियांना बोलावले.
बालानां वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा तांश्च मनोहरान्
मुलांची गोड वाणी ऐकून आणि त्यांना पाहून,
विप्रपत्न्य ऊचुः दास्यामोऽन्नं बहुविधं व्यञ्जनैः सहितं वरम्
ब्राह्मणांच्या स्त्रिया म्हणाल्या : आम्ही तुम्हाला अनेक प्रकारचे, चविष्ट पदार्थांसह उत्तम अन्न देऊ.
बाला ऊचुः दत्तान्नं मातरोऽस्मभ्यं क्षिप्रं यामस्तदन्तिकम् ।। 4.18.
मुलांनी म्हटले : आईंनो, आम्हाला लवकर अन्न द्या; आम्ही लगेच त्यांच्याकडे जाऊ.