संघः सखीनां वृन्दः स्यादकारोऽप्यस्तिवाचकः
मैत्रिणींचा समूह म्हणजे ‘वृंद’ आणि ‘अ’ हे अक्षरही त्याचा सूचक आहे.
वृन्दावने विनोदश्च सोऽस्या ह्यस्ति च तत्र वै
वृंदावनात आनंद आहे आणि तो तिच्याचसाठी तिथे आहे.
नखचन्द्रावलीवक्रचन्द्रोऽस्ति यत्र संततम्
जिथे नेहमी नखांचा अर्धचंद्र आणि वाकडा चंद्र असतो.
चन्द्रतुल्या कान्तिरस्ति सदा यस्या दिवानिशम्
जिच्या तेजाला नेहमी चंद्रासारखी कांती असते, रात्रंदिवस.
शरच्चन्द्रप्रभा यस्याश्चाननेऽस्ति दिवानिशम्
जिच्या मुखावर नेहमी शरद्चंद्राची प्रभा असते, दिवस-रात्र.
इदं षोडशनामोक्तमर्थव्याख्यानसंयुतम्
अशी ही सोळा नावे, त्यांच्या अर्थासह सांगितली गेली आहेत.
ब्रह्मणा च पुरा दत्तं धर्माय जनकाय मे
हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने माझ्या वडिलांना धर्मासाठी दिले होते.
पुष्करे च महातीर्थे पुण्याहे देवसंसदि 4.17.
पुष्कर या पवित्र तीर्थस्थळी, शुभ दिवशी, देवांच्या सभेत हे घडले.
इदं स्तोत्रं महापुण्यं तुभ्यं दत्तं मया मुने
हे महापुण्यशाली स्तोत्र मी तुला दिले आहे, हे मुनी.
यावज्जीवमिदं स्तोत्रं त्रिसंध्यं यः पठेन्नरः
जो मनुष्य हे स्तोत्र आयुष्यभर त्रिसंध्येला म्हणतो,
अन्ते लभेत्तयोर्दास्यं शश्वत्सहचरो भवेत्
शेवटी त्याला त्या दोघांची सेवा मिळते आणि तो त्यांचा शाश्वत सोबती होतो.
व्रतदानोपवासैश्च सर्वैर्नियमपूर्वकैः
सर्व व्रते, दान, उपवास आणि पूर्वी केलेल्या नियमांनी,
सर्वेषां यज्ञतीर्थानां करणैर्विधिबोधितैः
शास्त्रांनी सांगितलेल्या सर्व यज्ञ आणि तीर्थयात्रांनी,
शरणागतरक्षायामज्ञानां ज्ञानदानतः
शरण आलेल्यांचे रक्षण करून, अज्ञानांना ज्ञान देऊन,
तदेव स्तोत्रपाठस्य कलां नार्हति षोडशीम्
या स्तोत्राच्या पठणाच्या सोळाव्या भागाइतकेही हे सर्व होत नाही.
नारद उवाच कवचं चापि देव्याश्च संसारविजयं प्रभो
नारद म्हणाले — प्रभो, देवीचे जग जिंकणारे कवचही सांग.
कृतं स्तोत्रं सुयत्नेन प्राप्तं तदपि दुर्लभम्
हे स्तोत्र मोठ्या प्रयत्नाने रचले गेले आणि मिळवले, तरीसुद्धा ते सहज मिळत नाही.
अधुना श्रोतुमिच्छामि यद्रहस्यं च तद्वद 4.17.
आता मला ते रहस्य ऐकायचे आहे, कृपया ते सांग.
श्रीनारायण उवाच अरुणोदयवेलायां जनाः सर्वे जजागरुः
श्रीनारायण म्हणाले: अरुणोदयाच्या वेळी सगळे लोक जागे झाले.
उत्थाय दृष्ट्वा नगरं सर्वेभ्योऽपि विलक्षणम्
सर्वांनी उठून ते नगर पाहिले, ते इतर सर्व नगरांपेक्षा वेगळे होते.
काश्चिद्गोपान्केचिदूचुः कुत एतदभूदिदम्
काही गवळ्यांनी विचारले, 'हे कुठून आले? हे कसे घडले?'
बुबुधे मनसा नन्दो गर्गवाक्यमनुस्मरन्
नंदाने मनात गार्गाचे शब्द आठवून सर्व समजून घेतले.
ब्रह्मादितृणपर्यन्तं यस्य भ्रूभङ्गलीलया
ज्याच्या भुवईच्या हलक्या हालचालीने ब्रह्मादि सर्वांपासून गवतापर्यंत सर्व काही चालते,
विवरेष्वेव यल्लोम्नां ब्रह्माण्डान्यखिलानि च
ज्याच्या शरीराच्या रोमकूपांमध्ये सर्व ब्रह्मांडं वसलेली आहेत,
ब्रह्मानन्तेशधर्माश्च ध्यायन्ते यत्पदाम्बुजम्
ज्याच्या चरणकमळाचे ब्रह्मा, अनंत आणि धर्मात्मा ध्यान करतात,
भ्रामंभ्रामं तन्नगरं दर्शंदर्शं गृहंगृहम्
ते सर्वजण नगरात फिरत फिरत, प्रत्येक घर पाहू लागले.
कृत्वा शुभक्षणं नन्दो वृषभानश्च कौतुकी
शुभ क्षण पाहून नंद आणि वृषभानू यांच्या मनात कुतूहल निर्माण झाले.
सर्वे वृन्दावनस्थाश्च प्रसन्नवदनेक्षणाः 4.17.
वृंदावनात राहणारे सर्वजण आनंदी चेहऱ्याने आणि प्रसन्न नजरेने होते.
सर्वे मुमुदिरे गोपाः स्वेस्वे स्थाने मनोहरे
सर्व गवळे आपल्या आपल्या सुंदर जागी आनंदित झाले.
श्रीकृष्णो बलदेवश्च शिशुभिः सह कौतुकात्
श्रीकृष्ण आणि बलदेव, इतर मुलांसह, कुतूहलाने फिरू लागले.