राधेत्येवं च संसिद्धा राकारो दानवाचकः
ती राधा म्हणून सिद्ध झाली आहे; 'रा' या अक्षराचा अर्थ देणे असा आहे.
रासेश्वरस्य पत्नीयं तेन रासेश्वरी स्मृता
ती रासेश्वराच्या पत्नी आहे, म्हणून तिला रासेश्वरी म्हणतात.
सर्वासां रसिकानां च देवीनामीश्वरी परा
ती सर्व रसिकांची आणि देवींची श्रेष्ठ अधीश्वरी आहे.
प्राणाधिका प्रेयसी सा कृष्णस्य परमात्मनः
ती कृष्णाची प्रियतमा आहे, जी त्याला प्राणाहूनही अधिक प्रिय आहे.
कृष्णस्यातिप्रिया कान्ता कृष्णो वाऽस्याः प्रियः सदा
ती कृष्णाची अतिप्रिय पत्नी आहे आणि कृष्ण नेहमीच तिचा प्रिय आहे.
कृष्णरूपं सन्निधातुं या शक्ता चावलीलया
ती आपल्या लीलांनी कृष्णाचे रूप प्रकट करू शकते.
वामाङ्गार्धेन कृष्णस्य या संभूता परा सती
ती कृष्णाच्या डाव्या अर्धातून उत्पन्न झालेली, श्रेष्ठ आणि सती आहे.
परमानन्दराशिश्च स्वयं मूर्तिमती सती 4.17.
ती स्वतः परमानंदाच्या महासागराचे मूर्तिमंत रूप आहे.
कृषिर्मोक्षार्थवचनो न एवोत्कृष्टवाचकः
‘कृषिर’ हा शब्द मोक्षाच्या अर्थाने वापरला जातो, पण तो थेट सर्वोच्चत्व दाखवत नाही.
अस्ति वृन्दावनं यस्यास्तेन वृन्दावनी स्मृता
जिच्याकडे वृंदावन आहे, तिला ‘वृंदावनी’ असे म्हणतात.
संघः सखीनां वृन्दः स्यादकारोऽप्यस्तिवाचकः
मैत्रिणींचा समूह म्हणजे ‘वृंद’ आणि ‘अ’ हे अक्षरही त्याचा सूचक आहे.
वृन्दावने विनोदश्च सोऽस्या ह्यस्ति च तत्र वै
वृंदावनात आनंद आहे आणि तो तिच्याचसाठी तिथे आहे.
नखचन्द्रावलीवक्रचन्द्रोऽस्ति यत्र संततम्
जिथे नेहमी नखांचा अर्धचंद्र आणि वाकडा चंद्र असतो.
चन्द्रतुल्या कान्तिरस्ति सदा यस्या दिवानिशम्
जिच्या तेजाला नेहमी चंद्रासारखी कांती असते, रात्रंदिवस.
शरच्चन्द्रप्रभा यस्याश्चाननेऽस्ति दिवानिशम्
जिच्या मुखावर नेहमी शरद्चंद्राची प्रभा असते, दिवस-रात्र.
इदं षोडशनामोक्तमर्थव्याख्यानसंयुतम्
अशी ही सोळा नावे, त्यांच्या अर्थासह सांगितली गेली आहेत.
ब्रह्मणा च पुरा दत्तं धर्माय जनकाय मे
हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने माझ्या वडिलांना धर्मासाठी दिले होते.
पुष्करे च महातीर्थे पुण्याहे देवसंसदि 4.17.
पुष्कर या पवित्र तीर्थस्थळी, शुभ दिवशी, देवांच्या सभेत हे घडले.
इदं स्तोत्रं महापुण्यं तुभ्यं दत्तं मया मुने
हे महापुण्यशाली स्तोत्र मी तुला दिले आहे, हे मुनी.
यावज्जीवमिदं स्तोत्रं त्रिसंध्यं यः पठेन्नरः
जो मनुष्य हे स्तोत्र आयुष्यभर त्रिसंध्येला म्हणतो,
अन्ते लभेत्तयोर्दास्यं शश्वत्सहचरो भवेत्
शेवटी त्याला त्या दोघांची सेवा मिळते आणि तो त्यांचा शाश्वत सोबती होतो.
व्रतदानोपवासैश्च सर्वैर्नियमपूर्वकैः
सर्व व्रते, दान, उपवास आणि पूर्वी केलेल्या नियमांनी,
सर्वेषां यज्ञतीर्थानां करणैर्विधिबोधितैः
शास्त्रांनी सांगितलेल्या सर्व यज्ञ आणि तीर्थयात्रांनी,
शरणागतरक्षायामज्ञानां ज्ञानदानतः
शरण आलेल्यांचे रक्षण करून, अज्ञानांना ज्ञान देऊन,
तदेव स्तोत्रपाठस्य कलां नार्हति षोडशीम्
या स्तोत्राच्या पठणाच्या सोळाव्या भागाइतकेही हे सर्व होत नाही.
नारद उवाच कवचं चापि देव्याश्च संसारविजयं प्रभो
नारद म्हणाले — प्रभो, देवीचे जग जिंकणारे कवचही सांग.
कृतं स्तोत्रं सुयत्नेन प्राप्तं तदपि दुर्लभम्
हे स्तोत्र मोठ्या प्रयत्नाने रचले गेले आणि मिळवले, तरीसुद्धा ते सहज मिळत नाही.
अधुना श्रोतुमिच्छामि यद्रहस्यं च तद्वद 4.17.
आता मला ते रहस्य ऐकायचे आहे, कृपया ते सांग.
श्रीनारायण उवाच अरुणोदयवेलायां जनाः सर्वे जजागरुः
श्रीनारायण म्हणाले: अरुणोदयाच्या वेळी सगळे लोक जागे झाले.
उत्थाय दृष्ट्वा नगरं सर्वेभ्योऽपि विलक्षणम्
सर्वांनी उठून ते नगर पाहिले, ते इतर सर्व नगरांपेक्षा वेगळे होते.