अथ वा ते प्रवक्ष्यामि परं हेत्वन्तरं शृणु
आता मी तुला आणखी एक श्रेष्ठ कारण सांगतो, ऐक.
राधाषोडशनाम्नां च वृन्दानाम श्रुतौ श्रुतम्
शास्त्रांमध्ये सोळा राधा आणि वृंदा यांच्या नावांचा उल्लेख आहे.
गोलोके प्रीतये तस्याः कृष्णेन निर्मितं पुरा
गोलोकात, तिच्या आनंदासाठी, कृष्णाने हे सर्व पूर्वी निर्माण केले.
नारद उवाच तानि मे वद शिष्याय श्रोतुं कौतूहलं मम
नारद म्हणाले: मला ती सांग, मी तुझा शिष्य आहे आणि मला ऐकायची खूप उत्सुकता आहे.
श्रुतं नाम्नां सहस्रं च सामवेदे निरूपितम्
सामवेदात हजारो नावांचा उल्लेख ऐकायला मिळतो.
अभ्यंतराणि तेषां वा तदन्यान्येव मे विभो
हे प्रभो, ती त्यांच्या अंतरंग नावांची आहेत का, की अजून काही वेगळी नावे आहेत?
नामानि तेषां व्युत्पत्तिं सर्वेषां दुर्लभानि च
त्यांच्या नावांची उत्पत्ती आणि सर्व नावे मिळवणे फार कठीण आहे.
श्रीनारायण उवाच कृष्णप्राणाधिका कृष्णप्रिया कृष्णस्वरूपिणी ।। 4.17.
श्री नारायण म्हणाले: ती कृष्णाला प्राणाहूनही प्रिय आहे, कृष्णाची प्रिय आहे आणि कृष्णाच्या स्वरूपाची आहे.
कृष्णवामांगसंभूता परमानन्दरूपिणी
ती कृष्णाच्या डाव्या भागातून उत्पन्न झाली असून, परमानंदाचे मूर्तिमंत रूप आहे.
चन्द्रावती चन्द्रकान्ता शतचन्द्रनिभानना
ती चंद्रावती, चंद्रकांता आहे, तिचा चेहरा शंभर चंद्रांसारखा तेजस्वी आहे.
राधेत्येवं च संसिद्धा राकारो दानवाचकः
ती राधा म्हणून सिद्ध झाली आहे; 'रा' या अक्षराचा अर्थ देणे असा आहे.
रासेश्वरस्य पत्नीयं तेन रासेश्वरी स्मृता
ती रासेश्वराच्या पत्नी आहे, म्हणून तिला रासेश्वरी म्हणतात.
सर्वासां रसिकानां च देवीनामीश्वरी परा
ती सर्व रसिकांची आणि देवींची श्रेष्ठ अधीश्वरी आहे.
प्राणाधिका प्रेयसी सा कृष्णस्य परमात्मनः
ती कृष्णाची प्रियतमा आहे, जी त्याला प्राणाहूनही अधिक प्रिय आहे.
कृष्णस्यातिप्रिया कान्ता कृष्णो वाऽस्याः प्रियः सदा
ती कृष्णाची अतिप्रिय पत्नी आहे आणि कृष्ण नेहमीच तिचा प्रिय आहे.
कृष्णरूपं सन्निधातुं या शक्ता चावलीलया
ती आपल्या लीलांनी कृष्णाचे रूप प्रकट करू शकते.
वामाङ्गार्धेन कृष्णस्य या संभूता परा सती
ती कृष्णाच्या डाव्या अर्धातून उत्पन्न झालेली, श्रेष्ठ आणि सती आहे.
परमानन्दराशिश्च स्वयं मूर्तिमती सती 4.17.
ती स्वतः परमानंदाच्या महासागराचे मूर्तिमंत रूप आहे.
कृषिर्मोक्षार्थवचनो न एवोत्कृष्टवाचकः
‘कृषिर’ हा शब्द मोक्षाच्या अर्थाने वापरला जातो, पण तो थेट सर्वोच्चत्व दाखवत नाही.
अस्ति वृन्दावनं यस्यास्तेन वृन्दावनी स्मृता
जिच्याकडे वृंदावन आहे, तिला ‘वृंदावनी’ असे म्हणतात.
संघः सखीनां वृन्दः स्यादकारोऽप्यस्तिवाचकः
मैत्रिणींचा समूह म्हणजे ‘वृंद’ आणि ‘अ’ हे अक्षरही त्याचा सूचक आहे.
वृन्दावने विनोदश्च सोऽस्या ह्यस्ति च तत्र वै
वृंदावनात आनंद आहे आणि तो तिच्याचसाठी तिथे आहे.
नखचन्द्रावलीवक्रचन्द्रोऽस्ति यत्र संततम्
जिथे नेहमी नखांचा अर्धचंद्र आणि वाकडा चंद्र असतो.
चन्द्रतुल्या कान्तिरस्ति सदा यस्या दिवानिशम्
जिच्या तेजाला नेहमी चंद्रासारखी कांती असते, रात्रंदिवस.
शरच्चन्द्रप्रभा यस्याश्चाननेऽस्ति दिवानिशम्
जिच्या मुखावर नेहमी शरद्चंद्राची प्रभा असते, दिवस-रात्र.
इदं षोडशनामोक्तमर्थव्याख्यानसंयुतम्
अशी ही सोळा नावे, त्यांच्या अर्थासह सांगितली गेली आहेत.
ब्रह्मणा च पुरा दत्तं धर्माय जनकाय मे
हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने माझ्या वडिलांना धर्मासाठी दिले होते.
पुष्करे च महातीर्थे पुण्याहे देवसंसदि 4.17.
पुष्कर या पवित्र तीर्थस्थळी, शुभ दिवशी, देवांच्या सभेत हे घडले.
इदं स्तोत्रं महापुण्यं तुभ्यं दत्तं मया मुने
हे महापुण्यशाली स्तोत्र मी तुला दिले आहे, हे मुनी.
यावज्जीवमिदं स्तोत्रं त्रिसंध्यं यः पठेन्नरः
जो मनुष्य हे स्तोत्र आयुष्यभर त्रिसंध्येला म्हणतो,