त्रैलोक्यमोहिनी शान्ता कमलांशा कलावती
ती तिन्ही लोकांना मोहवणारी, शांत, लक्ष्मीचा अंश असलेली आणि कलावंती आहे.
विदग्धाया विदग्धेन संबन्धो गुणवान्नृप उवाच तं नृपश्रेष्ठो विनयावनतो मुने 4.17.
चतुर मुलगी आणि चतुर, गुणी राजपुत्र यांचा संबंध योग्य आहे, असं नम्रपणे राजश्रेष्ठाने त्या मुनीला सांगितलं.
भनन्दन उवाच
भनंदन म्हणाला:
प्रजापतिर्योगकर्ता जन्मदाताऽहमेव च
मीच प्रजापती, योग घडवणारा आणि जन्म देणारा आहे.
कर्मानुरूपफलदः सर्वेषां कारणं विधिः
मी, विधी, सर्वांना कर्मानुसार फळ देणारा आणि सर्वांचा कारण आहे.
अन्यथा निष्फलं सर्वमनीशस्योद्यमो यथा
नाहीतर, जसा अधिकार नसलेल्या माणसाचा प्रयत्न व्यर्थ ठरतो, तसंच सर्व काही निष्फळ होतं.
पुरा भूतैव को वाऽहं केनान्येन निवार्यते
पूर्वजन्मी मी कोण होतो? दुसऱ्याने ठरवलेली गोष्ट कोण थांबवू शकतो?
मिष्टान्नं भोजयामास सादरेण च नारद
त्याने आदरपूर्वक नारदाला स्वादिष्ट जेवण वाढलं.
गत्वा स कथयामास सुरभानस्य संसदि
तो जाऊन सुरभानच्या सभेत सर्व सांगितले.
संबन्धं योजयामास गर्गद्वारा च सत्वरम्
त्याने गर्गाच्या मदतीने लगेच संबंध जुळवला.
गजरत्नमश्वरत्नं रत्नानि मणिभूषणम्
त्याने हत्ती, घोड्यांचे रत्न, मौल्यवान दगड आणि रत्नजडित दागिने दिले.
रेमे सुनिर्जने रम्ये बुबुधे न दिवानिशम् 4.17.
तो सुंदर, एकांत जागेत रमला आणि दिवस-रात्र कधी गेले ते त्याला कळलेच नाही.
व्याकुलो वृषभानुश्च क्षणेन च तया विना
क्षणातच तिच्याविना वृषभानू व्याकुळ झाला.
जातिस्मरो हरेरंशो वृषभानो मुदाऽन्वितः
वृषभानू, जो हरिचा अंश आणि पूर्वजन्म आठवणारा होता, तो आनंदाने भरून गेला.
सदा सकामा सा प्रौढा स च कामसमो युवा दैवात्सुदाम शापेन श्रीकृष्णस्याज्ञया पुरा
ती नेहमीच इच्छापूर्ती झालेली, प्रौढ होती आणि तो तरुण कामासारखा होता; पूर्वीच्या काळी, दैवाने, सुदामाच्या शापामुळे आणि श्रीकृष्णाच्या आज्ञेने हे घडले.
अयोनिसंभवा सा च कृष्णप्राणाधिका सती
ती गर्भातून जन्मलेली नव्हती आणि कृष्णाला प्राणाहूनही अधिक प्रिय मानणारी होती.
स्थानान्तरं विश्वकर्मा जगाम स्वगणैः सह
विश्वकर्मा आपल्या गणांसह दुसऱ्या ठिकाणी गेला.
क्रोशमात्रं स्थलं चारु मनसाऽऽलोच्य तत्त्ववित्
त्याने मनात विचार करून, एक क्रोश एवढे सुंदर स्थान पाहिले.
कृत्वाऽनुमानं बुद्ध्या च सर्वतोऽपि विलक्षणम्
त्याने बुद्धीने अंदाज बांधला आणि ते सर्व बाजूंनी वेगळे आहे हे ओळखले.
दुर्लङ्घ्याभिर्वैरिभिश्च खनिताभिश्च प्रस्तरैः
ते शत्रूंना ओलांडता येणार नाही असे होते, आणि तिथे खणलेले मोठे दगड होते.
चारु चम्पकवृक्षैश्च पुष्पितैः सुमनोहरैः 4.17.
तेथे फुललेल्या, मनाला मोहवणाऱ्या सुंदर चंपक वृक्षांनी शोभा आली होती.
आम्रैर्गुडालैः पनसैः खर्जूरैर्नारिकेलकैः
आंबा, ऊस, फणस, खजूर आणि नारळाच्या झाडांनी ते सजले होते.
तुङ्गैराम्रातकैर्जम्बुसमूहैश्च फलान्वितैः
उंच आंम्राटक आणि फळांनी लगडलेली जांभूळाची झाडे होती.
सर्वतः शोभिताभिश्च फलैस्तैः पुष्पितैरहो
सर्व बाजूंनी त्या फळांनी आणि फुलांनी ते स्थान सुंदर दिसत होते—खरंच किती अद्भुत!
परिखानां रहः स्थाने चकार मार्गमुत्तमम्
परिखांच्या एकांत जागेत त्याने उत्तम मार्ग तयार केला.
संकेतेन मणिस्तम्भैश्छादितैः स्वल्पपाथसा
गुप्त चिन्हांनी, रत्नांच्या खांबांनी आणि अरुंद लपवलेल्या वाटेने ते मार्ग बनवले होते.
परिखोपरिभागे च प्राकारं सुमनोहरम्
खंदकाच्या वरच्या भागात त्याने एक अतिशय सुंदर भिंत बांधली.
प्रस्तरस्य प्रमाणं च पञ्चविंशतिहस्तकम्
त्या दगडी फरसबंदीचे माप पंचवीस हात होते.
बाह्ये द्वाभ्यां च संयुक्तमन्तरे सप्तभिस्तथा
बाहेर दोन आणि आत सात अशा जोडलेल्या रचना होत्या.
स्वर्णसारविनिर्माणकलशोज्ज्वलशेखरम् 4.17.
त्याच्या शिखरावर शुद्ध सोन्याचे कलश उजळून निघाले होते.