गच्छन्ती राजमार्गेण गजेन्द्रमन्दगामिनी
ती राजमार्गावरून गजेंद्रासारख्या धीम्या आणि डौलदार चालीनं पुढे गेली.
जितेन्द्रियश्च ज्ञानी च मूर्च्छामाप तथाऽपि च 4.17.
स्वतःवर नियंत्रण असलेला आणि ज्ञानी असूनही, तो बेशुद्ध पडला.
गच्छन्ती कस्य कन्येयमिति होवाच तं जनः
ती चालताना लोकांनी विचारलं, 'ही कुणाची मुलगी आहे?'
कमलाकलया धन्या संभूता नृपमन्दिरे
लक्ष्मीच्या कमळाच्या स्पर्शानं धन्य झालेली ती राजाच्या महालात जन्मली.
व्रज व्रज व्रजश्रेष्ठेत्युक्त्वा लोको जगाम ह
‘जा, जा, व्रजातील श्रेष्ठाकडे जा!’ असं म्हणत लोक निघून गेले.
अवरुह्य रथात्तूर्णं विवेश नृपतेः सभाम्
तो रथातून पटकन उतरून राजाच्या सभेत गेला.
इष्टालापं बहुतरं चकार च परस्परम्
त्यांनी एकमेकांशी भरपूर गोड आणि अर्थपूर्ण बोलणं केलं.
नन्द उवाच संबन्धं कुरु कन्याया विशिष्टेन च साम्प्रतम्
नंद म्हणाला, 'या मुलीचं नातं आता योग्य आणि थोर व्यक्तीसोबत लावावं.'
सुरभानुसुतः श्रीमान्वृषभानुर्व्रजाधिपः
सुरभीचा तेजस्वी पुत्र, व्रजाचा अधिपती वृषभानू,
स्थिरयौवनयुक्तश्च योगी जातिस्मरो युवा
तो सदैव तरुण, योगी, पूर्वजन्माची आठवण असलेला आणि देखणा आहे.
त्रैलोक्यमोहिनी शान्ता कमलांशा कलावती
ती तिन्ही लोकांना मोहवणारी, शांत, लक्ष्मीचा अंश असलेली आणि कलावंती आहे.
विदग्धाया विदग्धेन संबन्धो गुणवान्नृप उवाच तं नृपश्रेष्ठो विनयावनतो मुने 4.17.
चतुर मुलगी आणि चतुर, गुणी राजपुत्र यांचा संबंध योग्य आहे, असं नम्रपणे राजश्रेष्ठाने त्या मुनीला सांगितलं.
भनन्दन उवाच
भनंदन म्हणाला:
प्रजापतिर्योगकर्ता जन्मदाताऽहमेव च
मीच प्रजापती, योग घडवणारा आणि जन्म देणारा आहे.
कर्मानुरूपफलदः सर्वेषां कारणं विधिः
मी, विधी, सर्वांना कर्मानुसार फळ देणारा आणि सर्वांचा कारण आहे.
अन्यथा निष्फलं सर्वमनीशस्योद्यमो यथा
नाहीतर, जसा अधिकार नसलेल्या माणसाचा प्रयत्न व्यर्थ ठरतो, तसंच सर्व काही निष्फळ होतं.
पुरा भूतैव को वाऽहं केनान्येन निवार्यते
पूर्वजन्मी मी कोण होतो? दुसऱ्याने ठरवलेली गोष्ट कोण थांबवू शकतो?
मिष्टान्नं भोजयामास सादरेण च नारद
त्याने आदरपूर्वक नारदाला स्वादिष्ट जेवण वाढलं.
गत्वा स कथयामास सुरभानस्य संसदि
तो जाऊन सुरभानच्या सभेत सर्व सांगितले.
संबन्धं योजयामास गर्गद्वारा च सत्वरम्
त्याने गर्गाच्या मदतीने लगेच संबंध जुळवला.
गजरत्नमश्वरत्नं रत्नानि मणिभूषणम्
त्याने हत्ती, घोड्यांचे रत्न, मौल्यवान दगड आणि रत्नजडित दागिने दिले.
रेमे सुनिर्जने रम्ये बुबुधे न दिवानिशम् 4.17.
तो सुंदर, एकांत जागेत रमला आणि दिवस-रात्र कधी गेले ते त्याला कळलेच नाही.
व्याकुलो वृषभानुश्च क्षणेन च तया विना
क्षणातच तिच्याविना वृषभानू व्याकुळ झाला.
जातिस्मरो हरेरंशो वृषभानो मुदाऽन्वितः
वृषभानू, जो हरिचा अंश आणि पूर्वजन्म आठवणारा होता, तो आनंदाने भरून गेला.
सदा सकामा सा प्रौढा स च कामसमो युवा दैवात्सुदाम शापेन श्रीकृष्णस्याज्ञया पुरा
ती नेहमीच इच्छापूर्ती झालेली, प्रौढ होती आणि तो तरुण कामासारखा होता; पूर्वीच्या काळी, दैवाने, सुदामाच्या शापामुळे आणि श्रीकृष्णाच्या आज्ञेने हे घडले.
अयोनिसंभवा सा च कृष्णप्राणाधिका सती
ती गर्भातून जन्मलेली नव्हती आणि कृष्णाला प्राणाहूनही अधिक प्रिय मानणारी होती.
स्थानान्तरं विश्वकर्मा जगाम स्वगणैः सह
विश्वकर्मा आपल्या गणांसह दुसऱ्या ठिकाणी गेला.
क्रोशमात्रं स्थलं चारु मनसाऽऽलोच्य तत्त्ववित्
त्याने मनात विचार करून, एक क्रोश एवढे सुंदर स्थान पाहिले.
कृत्वाऽनुमानं बुद्ध्या च सर्वतोऽपि विलक्षणम्
त्याने बुद्धीने अंदाज बांधला आणि ते सर्व बाजूंनी वेगळे आहे हे ओळखले.
दुर्लङ्घ्याभिर्वैरिभिश्च खनिताभिश्च प्रस्तरैः
ते शत्रूंना ओलांडता येणार नाही असे होते, आणि तिथे खणलेले मोठे दगड होते.