नन्ददबन्धुर्वदान्यश्च रूपवान्गुणवान्सुधीः
तो नंदाचा मित्र, दानशूर, देखणा, गुणी आणि बुद्धिमान होता.
जातिस्मरा महासाध्वी सुन्दरी कमलाकला 4.17.
ती पूर्वजन्म आठवणारी, अतिशय सती, सुंदर आणि लक्ष्मीचा अंश होती.
स तां संप्राप्य यागान्ते यज्ञकुण्डसमुत्थिताम्
त्याने यज्ञाच्या शेवटी, यज्ञकुंडातून प्रकट झालेली ती मिळवली.
तेजसा प्रज्वलन्तीं च प्रतप्तकनकप्रभाम्
ती तेजाने झळकत होती, तापलेल्या सोन्यासारखी चमकत होती.
मालावती स्तनं दत्त्वा तां पुपोष प्रहर्षिता
मालावतीने तिला आपला स्तन देऊन, आनंदाने तिचं पोषण केलं.
नामरक्षणकाले च वाग्बभूवाशरीरिणी
नाव ठेवताना, आकाशवाणी झाली.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा तच्चकार महीपतिः
हे शब्द ऐकून, राजाने तसंच केलं.
सर्वेभ्यो भोजयामास चकार सुमहोत्सवम्
त्याने सर्वांना जेवू घातलं आणि मोठा उत्सव केला.
अतीव सुन्दर श्यामा मुनिमानसमोहिनी
ती अतिशय सुंदर, श्यामवर्णाची आणि ऋषींच्या मनाला मोह पाडणारी होती.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्या प्रफुल्लपद्मलोचना
तिच्या चेहऱ्यावर हलकंसं हास्य आणि प्रसन्नता होती, डोळे उमललेल्या कमळासारखे होते.
गच्छन्ती राजमार्गेण गजेन्द्रमन्दगामिनी
ती राजमार्गावरून गजेंद्रासारख्या धीम्या आणि डौलदार चालीनं पुढे गेली.
जितेन्द्रियश्च ज्ञानी च मूर्च्छामाप तथाऽपि च 4.17.
स्वतःवर नियंत्रण असलेला आणि ज्ञानी असूनही, तो बेशुद्ध पडला.
गच्छन्ती कस्य कन्येयमिति होवाच तं जनः
ती चालताना लोकांनी विचारलं, 'ही कुणाची मुलगी आहे?'
कमलाकलया धन्या संभूता नृपमन्दिरे
लक्ष्मीच्या कमळाच्या स्पर्शानं धन्य झालेली ती राजाच्या महालात जन्मली.
व्रज व्रज व्रजश्रेष्ठेत्युक्त्वा लोको जगाम ह
‘जा, जा, व्रजातील श्रेष्ठाकडे जा!’ असं म्हणत लोक निघून गेले.
अवरुह्य रथात्तूर्णं विवेश नृपतेः सभाम्
तो रथातून पटकन उतरून राजाच्या सभेत गेला.
इष्टालापं बहुतरं चकार च परस्परम्
त्यांनी एकमेकांशी भरपूर गोड आणि अर्थपूर्ण बोलणं केलं.
नन्द उवाच संबन्धं कुरु कन्याया विशिष्टेन च साम्प्रतम्
नंद म्हणाला, 'या मुलीचं नातं आता योग्य आणि थोर व्यक्तीसोबत लावावं.'
सुरभानुसुतः श्रीमान्वृषभानुर्व्रजाधिपः
सुरभीचा तेजस्वी पुत्र, व्रजाचा अधिपती वृषभानू,
स्थिरयौवनयुक्तश्च योगी जातिस्मरो युवा
तो सदैव तरुण, योगी, पूर्वजन्माची आठवण असलेला आणि देखणा आहे.
त्रैलोक्यमोहिनी शान्ता कमलांशा कलावती
ती तिन्ही लोकांना मोहवणारी, शांत, लक्ष्मीचा अंश असलेली आणि कलावंती आहे.
विदग्धाया विदग्धेन संबन्धो गुणवान्नृप उवाच तं नृपश्रेष्ठो विनयावनतो मुने 4.17.
चतुर मुलगी आणि चतुर, गुणी राजपुत्र यांचा संबंध योग्य आहे, असं नम्रपणे राजश्रेष्ठाने त्या मुनीला सांगितलं.
भनन्दन उवाच
भनंदन म्हणाला:
प्रजापतिर्योगकर्ता जन्मदाताऽहमेव च
मीच प्रजापती, योग घडवणारा आणि जन्म देणारा आहे.
कर्मानुरूपफलदः सर्वेषां कारणं विधिः
मी, विधी, सर्वांना कर्मानुसार फळ देणारा आणि सर्वांचा कारण आहे.
अन्यथा निष्फलं सर्वमनीशस्योद्यमो यथा
नाहीतर, जसा अधिकार नसलेल्या माणसाचा प्रयत्न व्यर्थ ठरतो, तसंच सर्व काही निष्फळ होतं.
पुरा भूतैव को वाऽहं केनान्येन निवार्यते
पूर्वजन्मी मी कोण होतो? दुसऱ्याने ठरवलेली गोष्ट कोण थांबवू शकतो?
मिष्टान्नं भोजयामास सादरेण च नारद
त्याने आदरपूर्वक नारदाला स्वादिष्ट जेवण वाढलं.
गत्वा स कथयामास सुरभानस्य संसदि
तो जाऊन सुरभानच्या सभेत सर्व सांगितले.
संबन्धं योजयामास गर्गद्वारा च सत्वरम्
त्याने गर्गाच्या मदतीने लगेच संबंध जुळवला.