मम को रक्षिता ब्रह्मन्धर्मस्य यौवनस्य च
हे ब्रह्मा, माझ्या धर्माचे आणि तारुण्याचे रक्षण कोण करणार?
सर्वदा रक्षिता कांतस्तदभावे च तत्सुतः 4.17.
सर्वकाळी पतीच रक्षण करतो; त्याच्या अनुपस्थितीत त्याचा मुलगा रक्षण करतो.
याः स्वतंत्राश्च ता नष्टाः सर्वधर्मबहिष्कृताः
ज्या स्त्रिया स्वतंत्र असतात, त्या हरवतात आणि सर्व धर्मापासून दूर फेकल्या जातात.
शतजन्मकृतं पुण्यं तासां नश्यति पद्मज ।। पुत्रस्नेहो यथा बाल्ये तथा यूनि च वार्द्धके
शंभर जन्मांचे पुण्यही त्यांचे नष्ट होते, हे पद्मजा; जसे आईचे लेकरावर बालपणी प्रेम असते, तसेच तारुण्यात आणि वृद्धपणातही असते.
पतिव्रतानां कान्ते च सर्वकाले समा स्पृहा
पतीवर स्त्रियांची आपल्या प्रियवराबद्दलची इच्छा सर्व काळ सारखीच असते.
पतिस्नेहस्य साध्वीनां कलां नार्हति षोडशीम्
सद्गुणी स्त्रियांच्या पतीवरील प्रेमाच्या सोळाव्या भागालाही पतीचे प्रेम पोहोचत नाही.
कान्ते चित्तं सतीनां च स्वप्ने ज्ञाने च सन्ततम्
पतिव्रता स्त्रियांचे मन जागेपणी आणि स्वप्नातही नेहमी आपल्या प्रियवरावरच स्थिर असते.
सुदारुणः स्वामिनश्च दुःखं नातः परं स्त्रियाः
स्त्रीसाठी आपल्या पतीपासून वेगळे होण्याचे दुःख याहून अधिक कठीण काहीच नाही.
तथा विदग्धा दग्धा स्याद्विदग्धविरहानले
शहाणी स्त्री प्रियकराच्या विरहाच्या आगीत जळून निघते.
विरहाग्नौ मनो दग्धं वह्नौ शुष्कतृणं यथा
विरहाच्या आगीत तिचे मन अगदी कोरड्या गवतासारखे जळून जाते.
न हि कान्तात्परो देवो न हि कान्तात्परो गुरुः
प्रियकरापेक्षा मोठा देव नाही, आणि प्रियकरापेक्षा मोठा गुरुही नाही.
न हि कान्तात्परः प्राणा न हि कान्तात्परः स्त्रियाः 4.17.
स्त्रीसाठी प्रियकरापेक्षा महत्त्वाचे काहीच नाही, आणि प्रियकराशिवाय तिच्या प्राणांना काहीच अर्थ नाही.
यथैकपुत्रे मातुश्च यथा स्त्रीषु च कामिनाम्
जशी आईला एकुलत्या एक मुलाबद्दल ओढ असते, तशीच कामिनी स्त्रियांना असते.
यथा भयेषु भीतानां शास्त्रेषु विदुषां यथा
जशी भीतीने ग्रासलेल्या माणसांना संकटात भीती वाटते, आणि जशी विद्वानांना शास्त्रात आसक्ती असते.
यथा जारे पुंश्चलीनां साध्वीनां च तथा प्रिये
जशी परस्त्रीला आपल्या प्रियकरावर प्रेम असते, तशीच पतिव्रता स्त्रीलाही आपल्या पतीवर असते.
मरणं जीवनं तासां जीवनं मरणाधिकम् अन्यशोकनिमग्नानां कालेन पानभोजनात्
त्यांच्यासाठी मृत्यू आणि जीवन सारखेच असते; दुसऱ्याच्या दुःखात बुडालेल्यांना जीवन मृत्यूपेक्षा मोठे वाटते, आणि काळानुसार जेवणखाणाने ते कमी होते.
विपरीतः कान्तशोको वर्द्धते भक्षणादहो
पण प्रियकराच्या विरहाचे दुःख मात्र जेवणखाणाने उलट वाढतच जाते.
इतरे भोगदेहान्ते साध्वी जन्मनि जन्मनि
इतर स्त्रिया भोग आणि देह संपल्यावर प्रत्येक जन्मात सद्गुणीच राहतात.
त्वां शप्त्वाऽहं त्वयि विभो पश्य दास्यामि स्त्रीवधम् हितं पीयूषसदृशं भयसंविग्नमानसः
हे प्रभो, मी तुला शाप दिल्यावर तुला स्त्रीच्या दुःखाचा अनुभव दाखवीन, जे अमृतासारखे हितकारक असले तरी मनात भीती निर्माण करते.
ब्रह्मोवाच वत्से मुक्तिं न दास्यामि स्वामिनं च त्वया विना
ब्रह्मा म्हणाले: बाळा, मी तुझ्या पतीशिवाय तुला मुक्ती देणार नाही.
मुक्तं कर्तुं त्वया सार्द्धं साम्प्रतं नाहमीश्वरः
आता या क्षणी मी तुला तुझ्या पतीसह मुक्त करू शकत नाही.
निर्वाणतां समाप्नोति भोगी भोगविकृन्तने 4.17.
भोग संपल्यावर भोग करणारा निर्वाणाला पोहोचतो.
ततस्तु युवयोर्जन्म भविता भारते सति
मग तुमचं जन्म भारतात होईल.
जीवन्मुक्तौ तया सार्द्धं गोलोकं च गमिष्यथः
तुम्ही दोघं तिच्यासोबत, जिवंतपणीच मुक्त होऊन, गोलोकात जाल.
साध्वी वै सत्त्वयुक्ता च मा मां शप्तुं त्वमर्हसि
ती खरंच सती आणि सद्गुणी आहे; म्हणून तू मला शाप देऊ नकोस.
वाञ्छन्ति हरिदास्यं च दुर्लभं न च निर्वृतिम्
ते हरिची सेवा मिळावी अशी इच्छा करतात, जी फार दुर्मिळ आहे; केवळ समाधान नव्हे.
ययतुस्तौ तं प्रणम्य जगाम स्वालयं विधिः
त्यांनी त्याला वंदन करून, दोघं निघून गेले आणि विधी आपल्या घरी परतला.
परं पुण्यप्रदं दिव्यं ब्रह्मादीनां च वाञ्छितम्
हे परम पुण्य देणारं, दिव्य आहे आणि ब्रह्मादिकांनाही हवहवसं वाटतं.
पद्मावत्याश्च जठरे सुरभानस्य रेतसा
पद्मावतीच्या पोटी, सुरभानच्या वीर्याने,
ववृधेऽनुदिनं तत्र व्रजगेहे व्रजाधिपः
त्या व्रजातील घरात, व्रजाचा राजा दिवसेंदिवस वाढत गेला.