स्वामिसेवाविहीनायाः सर्वं तन्निष्फलं भवेत्
पतीची सेवा न करणाऱ्या स्त्रीचे इतर सर्व पुण्य निष्फळ ठरते.
स्नानं च सर्वतीर्थेषु पृथिव्याश्च प्रदक्षिणम् 4.17.
सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करणे आणि पृथ्वीची प्रदक्षिणा करणे,
पठनं सर्ववेदानां सर्वाणि च तपांसि च
सर्व वेदांचे पठण करणे आणि सर्व तपश्चर्या करणे,
एतानि स्वामिसेवायाः कलां नार्हन्ति षोडशीम्
हे सर्व मिळूनही पतीसेवेच्या सोळाव्या भागाइतकेही होत नाही.
पतंति कालसूत्रे च यावच्चंद्रदिवाकरौ
चंद्रसूर्य अस्तित्वात असताना, त्या काळाच्या दोऱ्यावर पडतात.
संततं विपरीतं च कुर्वंति शब्दमुल्बणम्
त्या सतत आणि उलट वागतात, कठोर आणि भयंकर शब्द बोलतात.
मुखे तासां ददत्येवमुल्कां च यमकिंकराः
यमाचे सेवक त्यांच्या तोंडात जळती कोळसे टाकतात.
भक्षंति जन्मशतकं रक्तमांसपुरीषकम्
शंभर जन्मांपर्यंत त्या रक्त, मांस आणि मल खातात.
जानामि किंचिदबला त्वं वेदजनको विभुः
मी थोडेसेच जाणते, कारण मी अशक्त आहे; पण तुम्ही, प्रभु, वेदांचे मूळ आहात.
सर्वज्ञमेवंभूतं त्वां बोधयामि किमच्युत
तुम्ही सर्वज्ञ आहात; मग मी तुम्हाला काय शिकवू, हे अच्युत?
मम को रक्षिता ब्रह्मन्धर्मस्य यौवनस्य च
हे ब्रह्मा, माझ्या धर्माचे आणि तारुण्याचे रक्षण कोण करणार?
सर्वदा रक्षिता कांतस्तदभावे च तत्सुतः 4.17.
सर्वकाळी पतीच रक्षण करतो; त्याच्या अनुपस्थितीत त्याचा मुलगा रक्षण करतो.
याः स्वतंत्राश्च ता नष्टाः सर्वधर्मबहिष्कृताः
ज्या स्त्रिया स्वतंत्र असतात, त्या हरवतात आणि सर्व धर्मापासून दूर फेकल्या जातात.
शतजन्मकृतं पुण्यं तासां नश्यति पद्मज ।। पुत्रस्नेहो यथा बाल्ये तथा यूनि च वार्द्धके
शंभर जन्मांचे पुण्यही त्यांचे नष्ट होते, हे पद्मजा; जसे आईचे लेकरावर बालपणी प्रेम असते, तसेच तारुण्यात आणि वृद्धपणातही असते.
पतिव्रतानां कान्ते च सर्वकाले समा स्पृहा
पतीवर स्त्रियांची आपल्या प्रियवराबद्दलची इच्छा सर्व काळ सारखीच असते.
पतिस्नेहस्य साध्वीनां कलां नार्हति षोडशीम्
सद्गुणी स्त्रियांच्या पतीवरील प्रेमाच्या सोळाव्या भागालाही पतीचे प्रेम पोहोचत नाही.
कान्ते चित्तं सतीनां च स्वप्ने ज्ञाने च सन्ततम्
पतिव्रता स्त्रियांचे मन जागेपणी आणि स्वप्नातही नेहमी आपल्या प्रियवरावरच स्थिर असते.
सुदारुणः स्वामिनश्च दुःखं नातः परं स्त्रियाः
स्त्रीसाठी आपल्या पतीपासून वेगळे होण्याचे दुःख याहून अधिक कठीण काहीच नाही.
तथा विदग्धा दग्धा स्याद्विदग्धविरहानले
शहाणी स्त्री प्रियकराच्या विरहाच्या आगीत जळून निघते.
विरहाग्नौ मनो दग्धं वह्नौ शुष्कतृणं यथा
विरहाच्या आगीत तिचे मन अगदी कोरड्या गवतासारखे जळून जाते.
न हि कान्तात्परो देवो न हि कान्तात्परो गुरुः
प्रियकरापेक्षा मोठा देव नाही, आणि प्रियकरापेक्षा मोठा गुरुही नाही.
न हि कान्तात्परः प्राणा न हि कान्तात्परः स्त्रियाः 4.17.
स्त्रीसाठी प्रियकरापेक्षा महत्त्वाचे काहीच नाही, आणि प्रियकराशिवाय तिच्या प्राणांना काहीच अर्थ नाही.
यथैकपुत्रे मातुश्च यथा स्त्रीषु च कामिनाम्
जशी आईला एकुलत्या एक मुलाबद्दल ओढ असते, तशीच कामिनी स्त्रियांना असते.
यथा भयेषु भीतानां शास्त्रेषु विदुषां यथा
जशी भीतीने ग्रासलेल्या माणसांना संकटात भीती वाटते, आणि जशी विद्वानांना शास्त्रात आसक्ती असते.
यथा जारे पुंश्चलीनां साध्वीनां च तथा प्रिये
जशी परस्त्रीला आपल्या प्रियकरावर प्रेम असते, तशीच पतिव्रता स्त्रीलाही आपल्या पतीवर असते.
मरणं जीवनं तासां जीवनं मरणाधिकम् अन्यशोकनिमग्नानां कालेन पानभोजनात्
त्यांच्यासाठी मृत्यू आणि जीवन सारखेच असते; दुसऱ्याच्या दुःखात बुडालेल्यांना जीवन मृत्यूपेक्षा मोठे वाटते, आणि काळानुसार जेवणखाणाने ते कमी होते.
विपरीतः कान्तशोको वर्द्धते भक्षणादहो
पण प्रियकराच्या विरहाचे दुःख मात्र जेवणखाणाने उलट वाढतच जाते.
इतरे भोगदेहान्ते साध्वी जन्मनि जन्मनि
इतर स्त्रिया भोग आणि देह संपल्यावर प्रत्येक जन्मात सद्गुणीच राहतात.
त्वां शप्त्वाऽहं त्वयि विभो पश्य दास्यामि स्त्रीवधम् हितं पीयूषसदृशं भयसंविग्नमानसः
हे प्रभो, मी तुला शाप दिल्यावर तुला स्त्रीच्या दुःखाचा अनुभव दाखवीन, जे अमृतासारखे हितकारक असले तरी मनात भीती निर्माण करते.
ब्रह्मोवाच वत्से मुक्तिं न दास्यामि स्वामिनं च त्वया विना
ब्रह्मा म्हणाले: बाळा, मी तुझ्या पतीशिवाय तुला मुक्ती देणार नाही.