कलावती सुचन्द्रं च मनुवंशसमुद्भवम्
कलावतीने सुचंद्राला जन्म दिला, जो मनुवंशातून आलेला आहे.
मन्ये गुणवतां श्रेष्ठमात्मानमतिसुन्दरम् 4.17.
तो गुणी लोकांमध्ये श्रेष्ठ आणि स्वतःमध्ये अतिशय सुंदर आहे असे मला वाटते.
सुकोमलाङ्गं ललितं शरच्चन्द्राधिकाननम्
त्याचे अंग अतिशय कोमल आणि मोहक आहे, त्याचे मुख शरद ऋतूतील चंद्रापेक्षा उजळ आहे.
कटाक्षैर्मोहितुं शक्ता मुनीन्द्राणां च मानसम्
तिच्या कटाक्षांनी ती मोठ्या मोठ्या ऋषींचे मनही मोहून टाकू शकते.
स्तनद्वयं सुकठिनमतिपीनोन्नतं मुने
मुनिवर, तिची दोन स्तनं मजबूत, अतिशय भरदार आणि उठावदार आहेत.
हस्तौ पादौ च रक्तौ च पक्वबिम्बफलाधरम्
तिचे हात आणि पाय लाल आहेत, आणि तिचे ओठ पिकलेल्या बिंब फळासारखे आहेत.
शरन्मध्याह्नपद्मानां प्रभामोचनलोचनम्
तिच्या डोळ्यांत शरद ऋतूच्या मध्यान्हीच्या कमळासारखी प्रभा आहे.
इतीव मत्वा दृष्ट्वा च कामबाणप्रपीडितः
असे पाहून आणि विचार करून तो कामबाणांनी व्याकुळ झाला.
क्रीडां चकार रहसि स्थानेस्थाने मनोहरे
त्याने रम्य, एकांत स्थळी ठिकठिकाणी आनंदाने खेळ केला.
चारुचम्पकपुष्पाणां तल्पे रतिसुखावहे
सुंदर चंपक फुलांच्या पलंगावर, प्रेमाचा आनंद अनुभवला.
पुष्पभद्रानदीतीरे निर्जने केतकीवने
पुष्पभद्रा नदीच्या काठी, एकांत केतकीच्या बनात ते होते.
नन्दने मन्दरद्रोण्यां कावेरीतीरजे वने 4.17.
नंदनवनात, मंदार पर्वताच्या दरीत आणि कावेरीच्या काठीच्या जंगलातही ते गेले.
द्वीपेद्वीपे तु रहसि स रेमे वामया सह
द्वीपावर द्वीपावर, गुप्तपणे आपल्या प्रियेबरोबर तो रमला.
एवं वर्षसहस्रं तद्गतमेव मुहूर्तवत्
अशा रीतीने, त्यांना जणू क्षणभरच वाटावे, असे हजारो वर्षे निघून गेले.
जगाम तपसे विन्ध्यशैलं तीर्थं तया सह
मग तो तिच्यासह तप करण्यासाठी विंध्य पर्वतावरील तीर्थस्थळी गेला.
तपस्तेपे नृपस्तत्र दिव्यवर्षसहस्रकम्
तेथे त्या राजाने हजार दिव्य वर्षे कठोर तप केला.
मूर्छामाप मुनिश्रेष्ठ ध्यात्वा कृष्णपदाम्बुजम्
कृष्णाच्या कमलासारख्या पायांचे ध्यान करत करत, हे श्रेष्ठ ऋषी, तो मूर्च्छित झाला.
निश्चेष्टितं पतिं दृष्ट्वा त्यक्तं प्राणैश्च पञ्चभिः
पती हालचाल करत नाही, पाचही प्राण सोडले आहेत हे पाहून,
उच्चै रुरोद शोकार्ता निर्जने तु कलावती
एकांत स्थळी, शोकाने व्याकुळ झालेली कलावती मोठ्याने रडली.
विललाप महादीना पतिव्रतपरायणा
ती अत्यंत दुःखी झाली आणि पतीला समर्पित राहून विलाप करू लागली.
श्रुत्वा च रोदनं तस्याः कृपया च कृपानिधिः
तिचे रडणे ऐकून, करुणेचा सागर दयाळू झाला.
क्रोडे कृत्वा च तं तूर्णं रुरोद भगवान्विभुः 4.17.
त्याला पटकन कुशीत घेऊन, तेजस्वी भगवंतही रडले.
जीवं संचारयामास ब्रह्मज्ञानेन ब्रह्मवित्
ब्रह्मज्ञानाच्या सामर्थ्याने, ब्रह्मवेत्त्याने त्याला पुन्हा जिवंत केले.
प्रणनाम च तं दृष्ट्वा तं च कामसमप्रभम्
तो कामासारखा तेजस्वी दिसताच, तिने त्याला वंदन केले.
स विधेर्वचनं श्रुत्वा वव्रे निर्वाणमीप्सितम्
विधीचे शब्द ऐकून, त्याने इच्छित मोक्ष मागितला.
प्रसन्नवदनः श्रीमान्स्मेराननसरोरुहः
त्याचा चेहरा प्रसन्न, सुंदर आणि हसऱ्या कमलासारखा होता.
तमुवाच सती त्रस्ता वरं दातुं समुद्यतम् कलावत्युवाच
भीतीने थरथर कापणाऱ्या सतीने, वर देण्यास तयार असलेल्या त्या ब्रह्माला विचारले. कलावती म्हणाली:
अतोऽबलाया हे ब्रह्मन्का गतिर्भविता वद
म्हणून, हे ब्रह्मा, अशक्त स्त्रीचे पुढे काय होईल, ते मला सांग.
व्रतं पतिव्रतायाश्च पतिरेव श्रुतौ श्रुतम्
शास्त्रात असे सांगितले आहे की, पतीव्रतेसाठी तिचा पतीच सर्वस्व आहे.
सर्वेषां च प्रियतरो न बन्धुः स्वामिनः परः
सर्वांसाठी पतीपेक्षा प्रिय कोणीच नाही; आणि स्वामीपेक्षा मोठा नातेवाईक नाही.