ज्ञानेन वयसा वृद्धो दर्शनीयः किशोरवत्
वयाने आणि ज्ञानाने वृद्ध, पण रूपाने किशोरासारखा सुंदर,
विशिष्टशिल्पनिपुणैः सार्द्धं शिल्पित्रिकोटिभिः
विशेष कौशल्य असलेल्या कारागिरांसह, कोट्यवधी शिल्पकारांसोबत,
आजग्मुर्यक्षनिकराः कुबेरवनकिंकराः
कुबेराच्या वनातील यक्षांची मोठी टोळी तेथे आली.
पद्मरागकरा केचिदिन्द्रनीलकरा वराः 4.17.
काहींनी पद्मराग रत्ने, तर काहींनी उत्तम इंद्रनील दगड हातात घेतले होते.
सूर्यकान्तकराश्चान्ये प्रभाकरकरा वराः
काहींनी सूर्यकांत मणी, तर काहींनी तेजस्वी रत्ने घेतली होती.
केचिच्च गन्धसाराणां मणीन्द्राणां च वाहकाः
काही जण सुगंधी वस्तू आणि श्रेष्ठ मणी वाहून नेत होते.
स्वर्णपात्रघटादीनां वाहकाश्चैव केचन
काही जण सोन्याची भांडी, घडे आणि इतर वस्तू वाहून नेत होते.
नगरं कर्तुमारेभे ध्यात्वा कृष्णं शुभेक्षणम्
कृष्णाचे शुभ नेत्र आठवून, त्याने नगर बांधायला सुरुवात केली.
पुण्यक्षेत्रं तीर्थसारमतिप्रियतमं हरेः
ते पुण्याचे क्षेत्र, सर्व तीर्थांचे सार आणि श्रीहरीला अतिशय प्रिय असे होते.
गोलोकस्य च सोपानं सर्वेषां वाञ्छितप्रदम्
तेथेच गोळोकाकडे नेणारे पायऱ्यांचे स्थान होते, जे सर्वांच्या इच्छा पूर्ण करणारे होते.
कपाटस्तम्भसोपानसहितैः प्रस्तरैर्वरैः
त्या नगरात उत्तम दगड, दरवाजे, खांब आणि पायऱ्या लावलेल्या होत्या.
शैलजाश्मविनिर्माणवेदिप्रांगणसंयुतम्
तेथे डोंगरातील दगडांनी बांधलेल्या वेदिका आणि अंगणांनी शोभा आली होती.
यथोचितबृहत्क्षुद्रद्वारद्वयसमन्वितम्
त्या नगरात योग्य त्या ठिकाणी मोठी आणि लहान अशी दोन्ही दरवाजे होते.
सोपानैर्गन्धसाराणां स्तम्भैः शंकुविनिर्मितैः 4.17.
तेथे सुगंधी वस्तूंच्या पायऱ्या आणि शंकूसारख्या खांबांनी शोभा आली होती.
वज्रसारविनिर्माणप्राकारैः परिशोभितम् वृषभान्वालयं रम्यं कर्तुमारब्धवान्पुनः
वज्रासारख्या भिंतींनी सजवलेले, त्याने पुन्हा वृषभानूचे रमणीय आवार बांधायला सुरुवात केली.
प्राकारपरिखायुक्तं चतुर्द्वारान्वितं परम्
त्या ठिकाणी भक्कम भिंती, खंदक आणि चार सुंदर दरवाजे होते.
रत्नसारविकारैश्च तूलिकानिकरैर्वरैः
रत्नांच्या भिंतींनी आणि सुंदर तुळशीच्या रांगांनी ते नगर सजले होते.
लोहसारकपाटैश्च शोभितं चित्रकृत्रिमैः
कला-कुशलतेने बनवलेल्या लोखंडी दरवाजांनी ते नगर शोभून गेले होते.
तदाश्रमैकदेशे च निर्जनेऽतिमनोहरे
त्या आश्रमाच्या एका भागात, एकांत आणि अतिशय मनोहारी जागी,
संभोगार्थं कलावत्याः स्वामिना सह कौतुकात्
स्वामीसोबत, कलावतीसाठी, आनंद घेण्यासाठी आणि कुतूहलाने तेथे गेले.
युक्तं नवभिरारोहैरिन्द्रनीलविनिर्मितैः अत्युच्छ्रितं मनोरम्यं सर्वतोऽपि विलक्षणम्
नऊ मजल्यांनी सजवलेले, निळ्या नीलमणींनी घडवलेले, अत्यंत उंच आणि मनोहारी, सर्व बाजूंनी वेगळेपण असलेले असे ते सुंदर होते.
नारद उवाच यत्नतो यद्गृहं रम्यं निर्ममे सुरकारुणा
नारद म्हणाले: मोठ्या प्रयत्नाने त्या देवशिल्पकाराने ते रम्य घर बांधले.
श्रीकृष्णार्द्धांशसंभूता तेन तुल्या च तेजसा यस्यां च सुदृढां भक्तिं सन्तो वाञ्छंति सन्ततम् ।। 4.17.
श्रीकृष्णाच्या अर्ध्या अंशातून जन्मलेली, तेजात त्याच्यासारखीच, जिच्यावर दृढ भक्ती करायला सत्पुरुष नेहमीच इच्छितात.
नारद उवाच मानवः केन पुण्येन कथमाप सुदुर्लभाम्
नारद म्हणाले: कोणत्या पुण्यामुळे माणसाला ती अत्यंत दुर्मिळ कृपा मिळाली?
वृषभानुर्व्रजपतिः पुराऽऽसीत्को महानहो
वृषभानू हा व्रजाचा राजा पूर्वी एक महान आत्मा होता.
सूत उवाच प्रहस्योवाच प्रीत्या तमितिहासं पुरातनम्
सूतमुनी म्हणाले: तो हसत हसत प्रेमाने ती जुनी कथा सांगू लागला.
नारायण उवाच
नारायण म्हणाले:
कलावती रत्नमाला मेनकाश्चातिदुर्लभाः
कलावती, रत्नमाला आणि मेनका या अत्यंत दुर्मिळ आहेत.
शैलाधिपं हरेरंशं मेनका सा हिमालयम्
मेनका ही पर्वतराजाची मुलगी असून, ती हरिचा अंश असलेला हिमालय आहे.
श्रीरामपत्नी श्रीः साक्षात्सीता सत्यपरायणा
श्रीरामाची पत्नी श्री म्हणजेच साक्षात सीता, सत्याला समर्पित.