स्वयं ब्रह्मा च जगतां विधाता सर्वकारकः 1.17.
स्वतः ब्रह्मा हा जगांचा व्यवस्थापक आणि सर्व कर्मांचा कारण आहे.
युगलक्षं तपस्तप्तं श्रीकृष्णस्य च वेधसा
सृष्टीकर्त्याने श्रीकृष्णासाठी शंभर हजार युगल तप केले.
असंख्यकालं सुचिरं तपस्तप्तं हरेर्मया
असंख्य काळ मी हरिसाठी कठोर तप केले.
अधुना पञ्चवक्त्रेण यन्नामगुणकीर्तनम्
आता, पाच मुखांनी मी त्याचे नाव आणि गुण गातो.
मत्तो याति च मृत्युश्च यन्नामगुणकीर्त्तनात्
माझं नाव आणि गुण गातल्याने, मृत्यूसुद्धा माझ्यापासून दूर पळतो.
सर्वब्रह्माण्डसंहर्त्ताऽप्यहं मृत्युंजयाभिधः
सर्व ब्रह्मांडांचा संहार करणारा असलो तरी, मला मृत्यूवर विजय मिळवणारा असं ओळखलं जातं.
काले तत्र विलीनोऽहमाविर्भूतस्ततः पुनः
योग्य वेळी मी तिथे विलीन होतो आणि पुन्हा प्रकट होतो.
गोलोके यः स वैकुण्ठे श्वेतद्वीपे स एव च
जो गोलोकात आहे तोच वैकुंठात आणि श्वेतद्वीपातही आहे.
मन्वन्तरं तु दिव्यानां युगानामेकसप्ततिः
एक मन्वंतर म्हणजे एकाहत्तर दिव्य युगांचा काळ असतो.
एतत्संख्याविशिष्टस्य शतवर्षायुषो विधेः
हीच मोजणी ब्रह्मदेवाच्या शंभर वर्षांच्या आयुष्यासाठी आहे.
अहं कलानामृषभः कृष्णस्य परमात्मनः 1.17.
सर्व अंशांमध्ये मीच श्रेष्ठ आहे, कृष्णाचा परमात्मा आहे.
इत्युक्त्वा शङ्करस्तत्र विरराम च शौनक
असं म्हणून शंकर तिथे शांत झाला, शौनक.
धर्म उवाच सर्वान्तरात्मा प्रत्यक्षोऽप्रत्यक्षश्च दुरात्मनः
धर्म म्हणाला : सर्वांचा अंतरात्मा, चांगल्यांना प्रत्यक्ष आणि दुष्टांना अप्रत्यक्ष असतो.
अधुनाऽपि सभां विष्णुर्नायात इति यद्वचः
आताही, विष्णू सभेत आलेला नाही असं म्हणणं आहे.
महन्निन्दा भवेद्यत्र नैव साधु शृणोति ताम्
जिथे मोठी निंदा होते, तिथे सज्जन लोक कधीच ऐकत नाहीत.
श्रुत्वा दैवान्महन्निन्दां श्रीविष्णोः स्मरणाद् बुधः
देवतांनी श्रीविष्णूची मोठी निंदा ऐकली, की ज्ञानी त्याचा स्मरण करतात.
कामतोऽकामतो वाऽपि विष्णुनिन्दां करोति यः
कोणीही, जाणूनबुजून किंवा नकळत, विष्णूची निंदा करतो,
कुम्भीपाके पचति स यावद्धि ब्रह्मणो वयः
तो ब्रह्मदेवाच्या आयुष्याएवढा काळ कुंभिपाक नरकात शिजत राहतो.
प्राणी च नरकं याति श्रुतं तत्रैव चेद्ध्रुवम्
आणि जर एखादा जीव तिथे अशी निंदा ऐकतो, तर तो नक्कीच नरकात जातो.
अप्रत्यक्षं च कुरुते किं वा तं च न मन्यते
किंवा तो जर हे खोटं आहे असं दाखवतो किंवा दुर्लक्ष करतो,
तस्यात्र निष्कृतिर्नास्ति यावद्वै ब्रह्मणः शतम् स याति कालसूत्रं च यावच्चन्द्रदिवाकरौ ।। 1.17.
त्याला इथे काहीही प्रायश्चित्त नाही, ब्रह्मदेवाच्या शंभर वर्षांपर्यंत; तो चंद्र आणि सूर्य असतील तोवर काळसूत्र नरकात जातो.
विष्णुर्गुरुश्च सर्वेषां जनको ज्ञानदायकः
विष्णू सर्वांचा गुरु आहे, पिता आहे, आणि ज्ञान देणारा आहे.
एषां च वचनं श्रुत्वा त्रयाणां विप्रपुङ्गव
या तिघांच्या शब्दांना ऐकून,
ब्राह्मण उवाच नागतो हरिरत्रेति व्यर्थाऽऽकाशसरस्वती
ब्राह्मण म्हणाले, 'हरी इथे आलेला नाही; सरस्वतीचे बोलणे फुकाचे, आकाशासारखे रिकामे आहे.'
इति प्रोक्तं मया भद्रं ब्रूत धर्मार्थमीश्वराः
मी असे बोललो, सर्व काही शुभ होवो. आता तुम्ही, धर्मासाठी आणि अर्थासाठी, काही बोला, हे ईश्वरांनो.
यूयं च भावुका ब्रूत विष्णुः सर्वत्र सन्ततम्
तुम्ही सर्व जाणकार आहात, बोला—विष्णू सर्वत्र आणि नेहमीच आहे.
अंशांशिनोर्न भेदश्चेदात्मनश्चेति निश्चितम्
अंश आणि पूर्ण, तसेच आत्मा—यामध्ये काहीच फरक नाही, हे निश्चित आहे.
कोटिजन्मदुराराध्यमसाध्यमसतामपि
कोटी जन्म घेतले तरी त्याला मिळवणे फार कठीण, आणि दुष्टांना तर ते अशक्यच आहे.
किं क्षुद्राः किं महान्तश्च वाञ्छन्ति परमं पदम्
लहान असो वा मोठा, प्रत्येकाला ते परमपद का हवे असते?
यो विष्णुर्विषयी विश्वे श्वेतद्वीपनिवासकृत्
तोच विष्णू, सर्व विश्वांचा उपभोग करणारा, श्वेतद्वीपात सर्व लोकांसाठी निवासस्थान निर्माण करणारा आहे.