द्रष्टुं जगाम सा साध्वी चाश्वमेकाकिनी मुदा
ती सती स्त्री एकटीच आनंदाने घोडा पाहायला गेली.
तया निवार्यमाणश्च रेमे तत्र तया सह 4.14.
तिने त्याला थांबवायचा प्रयत्न केला, तरीही त्याने तिथे तिच्यासोबत रमण केले.
सा च संभोगमात्रेण देहं तत्याज योगतः
ती केवळ संगामुळे, योगाच्या सामर्थ्याने आपले शरीर सोडून गेली.
राजा श्रुत्वा मृतां दृष्ट्वा विललाप भृशं मुहुः
राजाने तिच्या मृत्यूचे ऐकले आणि पाहिले, तेव्हा तो पुन्हा पुन्हा फार रडला.
रम्भा च मानवं देहं त्यक्त्वा स्वर्गं जगाम ह
रंभा आपले मानवी शरीर सोडून स्वर्गात गेली.
नलकूबरमोक्षश्च रम्भायाश्च महामुने इत्येवं कथितं सर्वमपरं कथयामि ते
महामुने, नलकूबर आणि रंभेचे मुक्तीचे वर्णन झाले; आता मी तुला पुढील कथा सांगतो.
श्रीनारायण उवाच तत्रोपवनभाण्डीरे चारयामास गोधनम्
श्रीनारायण म्हणाले: तिथे त्या वटवृक्षांच्या बागेत त्याने गायी चरण्यास नेल्या.
सरः सुस्वादुतोयं च पाययामास तत्पपौ
त्याने गायींना अतिशय गोड पाण्याच्या तळ्यातून पाणी प्यायला दिले आणि स्वतःही प्याला.
एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो मायामानुषविग्रहः
तेव्हा कृष्ण, ज्याचे रूप माया मानवासारखे होते—
मेघावृतं नभो दृष्ट्वा श्यामलं काननान्तरम्
त्याने आकाश ढगांनी झाकलेले आणि जंगलाचा आतला भाग काळोखात बुडालेला पाहिला.
वृष्टिधारामतिस्थूलां कम्पमानांश्च पादपान्
त्याने अतिशय जाड पावसाची धार आणि थरथरणारी झाडे पाहिली.
कथं यास्यामि गोवत्सान्विहाय स्वाश्रमं बत
गोपाळकांना मागे सोडून मी आपल्या आश्रमात कसा जाऊ? हाय!
एवं नन्दे प्रवदति रुरोद श्रीहरिस्तदा
नंद असे बोलत असताना, श्रीहरि तेव्हा रडू लागले.
एतस्मिन्नन्तरे राधाऽऽजगाम कृष्ण सन्निधिम्
तेव्हाच राधा कृष्णाच्या सान्निध्यात आली.
शरत्पार्वणचन्द्राभामुष्टवक्त्रमनोहरा
तिचे सुंदर मुख शरद ऋतूतील पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे होते.
परितस्तारकापक्ष्मविचित्रकज्जलोज्ज्वला 4.15.
ती चारही बाजूंनी तारकांसारख्या पापण्यांच्या छटांनी आणि काजळाच्या उजळपणाने चमकत होती.
तन्मध्यस्थलशोभार्ह स्थूलमुक्ताफलोज्ज्वला
मधोमध ती मोठ्या, चमकदार मोत्यांनी सजलेली होती.
ग्रीष्ममध्याह्नमार्तण्डप्रभामुष्टककुण्डला
तिच्या कुंडलांना उन्हाळ्यातल्या दुपारच्या सूर्याची प्रभा होती.
मुक्तापङ्क्तिप्रभातैकदन्तपङ्क्तिसमुज्ज्वला
तिच्या एकसंध दातांची रांग पहाटेच्या मोत्यांच्या ओळीप्रमाणे चमकत होती.
कस्तूरीबिन्दुसंयुक्त सिन्दूरबिन्दुभूषिता
ती कपाळावर कस्तुरीचा ठिपका आणि सिंदूराचा बिंदू लावून शोभत होती.
सुचारुवर्तुलाकारकपोलपुलकान्विता
तिचे गाल सुंदर गोलाकार होते आणि त्यावर आनंदाने रोमांच उठले होते.
सुचारुश्रीफलयुगकठिनस्तनसंगता
तिची उन्नत आणि कठीण स्तनयुग्म शुभ फळांसारखी सुंदर दिसत होती.
सुचारुवर्तुलाकारमुदरं सुमनोहरम्
तिचे पोट देखणे, गोल आणि मन मोहून टाकणारे होते.
सद्रत्नसाररचितमेखलाजालभूषिता
ती मौल्यवान रत्नांच्या साराने बनवलेल्या कमरपट्ट्याने सजलेली होती.
कठिनश्रोणियुगलं धरणीधरनिन्दितम्
तिची कणखर नितंबयुग्म पृथ्वीपेक्षाही शोभिवंत होती.
रत्नभूषणसंयुक्तं यावकद्रवसंयुतम् 4.15.
ती रत्नांच्या दागिन्यांनी आणि हळदीच्या लेपाने सजली होती.
सद्रत्नसाररचितक्वणन्मञ्जीर रञ्जितम्
मौल्यवान रत्नांच्या साराने बनवलेल्या तिच्या पैंजणांचा मंजुळ आवाज घुमत होता.
रत्नाङ्गुलीयनिकरवह्निशुद्धांशुकोज्वला
तिच्या बोटांमध्ये रत्नांच्या अंगठ्या होत्या आणि तिच्या वस्त्रांमध्ये निर्मळ तेज चमकत होते.
सहस्रदलसंयुक्तक्रीडाकमलमुज्ज्वलम्
तिचे खेळकर कमळ हजार पाकळ्यांच्या कमळासोबत उजळून निघाले होते.
दृष्ट्वा तां निर्जने नन्दो विस्मयं परमं ययौ
तीला एकटी पाहून नंदाला अत्यंत आश्चर्य वाटले.