सुमतिर्नास्ति ते सत्यं ज्ञातं नन्दव्रजेश्वरि
नंदा व्रजेश्वरी, तुझी समज कमी आहे, हे खरेच सर्वांना माहीत आहे,
पुत्रं बद्ध्वा गव्यहेतोर्वृक्षमूले च निष्ठुरे 4.14.
गायींच्या दुधासाठी मुलाला झाडाच्या कठीण मुळाशी बांधले,
वृक्षस्य पतनाद्गोपी भाग्याद्बालोऽपि जीवितः
झाड कोसळूनही, त्या मुलाचा जीव फक्त नशिबामुळे वाचला,
आशिषं युयुजुर्विप्रा बन्दिनश्च शुभावहाम्
ब्राह्मण आणि भाटांनी शुभाशीर्वाद दिले,
एवं कृत्वा जनाः सर्वे प्रययुर्निजमन्दिरम्
असं करून सर्व लोक आपापल्या घरी गेले,
नन्द उवाच अथवा त्वं गृहाद्गच्छ त्वया मे किं प्रयोजनम्
नंद म्हणाला: नाहीतर, तू घरातून निघून जा; मला तुझी काहीच गरज नाही.
शतकूपाधिका वापी शतवापीसमं सरः
शंभर विहिरींपेक्षा मोठी विहीर, आणि शंभर विहिरींइतकं मोठं सरोवर,
तपोदानोद्भवं पुण्यं जन्मान्तरसुखप्रदम्
तपश्चर्या आणि दानामुळे निर्माण झालेलं पुण्य, जे पुढच्या जन्मातही सुख देतं,
पुत्रादपि परो बन्धुर्न भूतो न भविष्यति यशोदा रोहिणी चैव नियुक्ता गृहकर्मणि
मुलापेक्षा मोठा मित्र कधीच झाला नाही आणि होणारही नाही; यशोदा आणि रोहिणी घरकामात गुंतल्या आहेत,
नारद उवाच भगवन्हेतुना केन वृक्षत्वं समवाप ह
नारद म्हणाला: भगवन्, कोणत्या कारणामुळे त्याला झाडाचं रूप मिळालं?
कुबेरतनयः श्रीमान्नाम्ना यो नलकूबरः
कुबेराचा तेजस्वी मुलगा, ज्याचं नाव नलकूबर आहे,
निर्जने सरसस्तीरे पुष्पोद्याने मनोहरे 4.14.
एकांत असलेल्या तलावाच्या काठी, सुंदर फुलांच्या बागेत,
विधाय पुष्पशयने रत्नदीपैश्च दीपितम्
फुलांच्या शय्या तयार करून, रत्नांच्या दिव्यांनी उजळवलेलं,
परितः पुष्पमाल्यैश्च क्षौमवस्त्रैश्च वेष्टितम्
फुलांच्या माळांनी आणि रेशमी वस्त्रांनी सर्व बाजूंनी वेढलेलं,
शृङ्गाराष्टप्रकारं च विपरीतादिकं सुखम्
शृंगाराच्या आठ प्रकारांचा आणि उलटसुलट आसनांच्या सुखाचा अनुभव घेतला.
अङ्ग प्रत्यङ्गसंयोगत्रिविधाश्लेषणं मुदा
अंग आणि उपांग यांचा आनंदाने संग झाला, आणि तिळी तीन प्रकारच्या मिठीचा आनंद घेतला.
जलात्स्थले स्थलात्तोये कामशास्त्रविशारदः
पाण्यात, जमिनीवर किंवा जमिनीवरून पाण्यात, जो कामशास्त्रात निपुण आहे,
नग्नां रम्भां मुक्तकेशीं पीनश्रोणिपयोधराम्
त्याने राम्भेला नग्न, मोकळ्या केसांची, भरदार कंबर आणि गोल स्तन असलेली पाहिली.
पश्यन्तीं प्राणनाथं च पश्यन्तं सस्मितं मुदा
ती आपल्या प्रियाला पाहत होती, आणि तोही तिला हसतमुखाने आनंदाने पाहत होता.
रत्नकुण्डलयुग्मेन गण्डस्थलविराजिताम्
तिच्या गालांवर रत्नांच्या कुंडलांनी शोभा आली होती.
किङ्किणीजालसंयुक्तां सिन्दूर बिन्दुसंयुताम्
तिच्या कंबरेला घंट्यांच्या कडीने आणि कपाळावर कुंकवाच्या ठिपक्याने सजवले होते.
वृक्षत्वं याहि पापिष्ठेत्युवाच मुनिपुंगवः 4.14.
त्या श्रेष्ठ ऋषींनी म्हणाले, 'अरे पापी, आता झाड हो.'
जन्मेजयस्य सुभगा भविता कामिनीति च
ती जन्मेजयाची भाग्यवती आणि कामिनी पत्नी होईल.
श्रीकृष्ण स्पर्शमात्रेण पुनरायास्यसि गृहम्
श्रीकृष्णाच्या स्पर्शाने तुला पुन्हा घरी जाता येईल.
इत्येवमुक्त्वा स मुनिर्जगाम निजमन्दिरम्। कुबेरतनयः श्रीमान्स जगाम निजालयम्
असे म्हणून तो ऋषी आपल्या घरी गेला, आणि कुबेराचा तेजस्वी पुत्रही आपल्या घरी परतला.
इत्येवं कथितं विप्र रम्भाख्यानं वदामि ते
हे ब्राह्मण, मी तुला राम्भेची कथा सांगितली.
कन्या लक्ष्मीस्वरूपा च बभूव सुन्दरी वरा
ती कन्या सुंदर आणि उत्तम असून लक्ष्मीच्या स्वरूपात प्रकट झाली.
नानाकौतुकसंयुक्तां ददौ जन्मेजयाय च
नानाविध चमत्कारांनी युक्त असलेली ती जन्मेजयाला दिली गेली.
स्थानेस्थाने निर्जने च राजा रेमे तया सह
राजा प्रत्येक ठिकाणी आणि एकांतात तिच्यासोबत रमला.
अश्वसंगोपनं कृत्वा तस्थौ शक्रश्च मन्दिरे
घोडा सांभाळण्याची जबाबदारी देऊन इंद्र राजवाड्यातच राहिला.