वह्निस्वेदं भ्रष्टभङ्गं पक्वतैलविशेषकम्
पुन्हा गरम केलेला, बिघडलेला किंवा खास प्रकारच्या शिजवलेल्या तेलात केलेला पदार्थ,
पिण्डारकमपक्वं च रम्भा फलमपक्वकम्
कच्चे पिंड किंवा कच्चे केळ्याचे फळ,
सघृतं रोचनाचूर्णं सघृतं शुष्कशर्करम् 1.16.
तुपात मिसळलेला रोचना चूर्ण आणि तुपासह सुकलेली साखर,
द्रव्याण्येतानि गान्धर्वि सद्यः श्लेष्महराणि च
गांधर्वी, हे सर्व पदार्थ त्वरित कफ कमी करतात.
भोजनानन्तरं सद्यो गमनं धावनं तथा
भोजनानंतर लगेच चालणे किंवा धावणे,
वृद्धस्त्रीगमनं चैव मनःसन्ताप एव च
वृद्ध स्त्रीशी संग किंवा मनाचा त्रास,
कटु वाक्यं भयं शोकः केवलं वायुकारणम्
कडवट बोलणे, भीती आणि दुःख हे फक्त वायूचे कारण आहेत.
पक्वं रम्भाफलं चैव सबीजं शर्करोदकम्
पिकलेले केळ्याचे फळ, बिया घातलेले साखरपाणी,
माहिषं दधि मिष्टं च केवलं वा सशर्करम्
म्हशीचे दही, गोड किंवा फक्त साखर घातलेले,
पक्वतैलविशेषं च तिलतैलं च केवलम्
खास प्रकारचे शिजवलेले तेल आणि शुद्ध तीळतेल,
शीतलोष्णोदकस्नानं सुस्निग्धचन्दनद्रवम्
थंड किंवा गरम पाण्याने स्नान, तसेच भरपूर चोळलेले चंदनाचे द्रव,
एतत्ते कथितं वत्से सद्योवायुप्रणाशनम्
हे सर्व मी तुला सांगितले, हे लगेच वायू दूर करणारे आहे, बाळा.
व्याधिसंघश्च कथितस्तन्त्राणि विविधानि च 1.16.
रोगांचा समूह आणि विविध उपायसुद्धा सांगितले आहेत.
तन्त्राण्येतानि सर्वाणि व्याधिक्षयकराणि च
हे सर्व उपाय रोग आणि त्यांचा नाश करणारे आहेत.
न शक्तः कथितुं साध्वि यथार्थं वत्सरेण च
सद्गुणी, हे सर्व अगदी वर्षभर सांगितले तरी पूर्णपणे सांगता येणार नाही.
केन रोगेण त्वत्कान्तो मृतः कथय शोभने
तुझ्या प्रियाला कोणत्या रोगाने मृत्यू आला, हे सांग, सुंदरिनी.
सौतिरुवाच कथां कथितुमारेभे सा गान्धर्वी प्रहर्षिता
सौतिने सांगितले: आनंदी झालेली गांधर्वी कथा सांगू लागली.
मालावत्युवाच सभायां लज्जितः कान्तो मम विप्र निशामय
मालावती म्हणाली: ब्राह्मण, ऐक—माझा प्रिय सभेत लाजला होता.
सर्वं श्रुतमपूर्वं च शुभाख्यानं मनोहरम्
हे सर्व मी ऐकलं—हे शुभ आणि मनाला आनंद देणारं कथानक, यापूर्वी कधीही सांगितलं नव्हतं.
अधुना मत्प्राणकान्तं देहि देहि विचक्षण
आता, हे ज्ञानी, माझ्या प्राणप्रियाला मला दे, मला दे, अशी मी विनंती करते!
मालावतीवचः श्रुत्वा विप्ररूपी जनार्दनः
मालावतीचे शब्द ऐकून, ब्राह्मणाच्या रूपात असलेले जनार्दन तिला ऐकत राहिले.
सौतिरुवाच परस्परं च सम्भाषा बभूव तत्र संसदि
सौती म्हणाले: तिथे सभेत त्यांच्यात परस्पर संवाद सुरू झाला.
मा तं बुबुधिरे देवाः श्रीहरिं विप्ररूपिणम्
देवतांना श्रीहरि ब्राह्मणाच्या रूपात आहे हे ओळखता आलं नाही.
सुरान्सम्बोध्य विप्रश्च वाचा मधुरया द्विज
देवतांना आणि त्या ब्राह्मणाला गोड शब्दांनी संबोधून, हे द्विजश्रेष्ठ—
ब्राह्मण उवाच ययाचे जीवदानं च स्वामिनः शोककर्षिता
ब्राह्मण म्हणाले: शोकाने व्याकुळ झालेली ती आपल्या स्वामीकडे जीवनदानाची याचना करत होती.
अधुना किमनुष्ठानमस्य कार्यस्य निश्चितम्
आता या प्रसंगी नेमकं काय करावं, कोणता निर्णय घ्यावा?
शप्तुकामा सुरान्सर्वान्साध्वी तेजस्विनी वरा
ती सती आणि तेजस्विनी स्त्री सर्व देवांना शाप द्यायला सज्ज झाली होती.
स्तुतिः कृता च युष्माभिः श्वेतद्वीपे हरेरपि
तुम्ही सर्वांनी श्वेतद्वीपावर हरिचीही स्तुती केली आहे.
बभूवाकाशवाणीति पश्चाद्यास्यति केशव
मग आकाशातून एक वाणी आली—'केशव नंतर येईल.'
ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा स्वयं ब्रह्मा जगद्गुरुः
त्या ब्राह्मणाचे शब्द ऐकून, जगाचा गुरु ब्रह्मा स्वतः—