येये श्रुताः श्रुतौ ब्रह्मञ्च्छ्रुतिसारा महाजनाः
हे ब्रह्मन्, वेदांत प्रसिद्ध असलेले जे महापुरुष आहेत, त्यांचा सार वेदांमध्येच आहे.
शिष्या वेदा मूर्तिमंतो ग्रीष्म मध्याह्नभास्कराः
त्यांचे शिष्य म्हणजे जणू वेदच मूर्तरूपात आहेत, जसे उन्हाळ्यातील दुपारचे सूर्य.
आशिषं कर्तुमर्हंति प्रसन्नमनसा शिशुम्
ते आनंदी मनाने या बालकाला आशीर्वाद देऊ शकतात.
इत्येवमुक्त्वा नंदस्त्री भक्त्या तस्थौ मुनेः पुरः
असे म्हणून नंदाने भक्तीभावाने त्या ऋषीसमोर उभा राहिला.
यशोदावचनं श्रुत्वा जहास मुनिपुंगवः
यशोदेचे बोल ऐकून तो श्रेष्ठ ऋषी हसला.
हितं तथ्यं नीतियुक्तं महत्पुण्यकरं परम्
जे हितकारक, सत्य, नीतीयुक्त आणि अत्यंत पुण्यदायक आहे.
श्रीगर्ग उवाच सुधामयं ते वचनं लौकिकं च कुलोचितम्
श्रीगर्ग म्हणाले: तुमचे बोलणे अमृतासारखे आहे, जगातील आणि आपल्या कुळास योग्य आहे.
सर्वेषां गोपपद्मानां गिरिभानुश्च भास्करः
सर्व गोपांसारख्या कमळांमध्ये गिरिभानू म्हणजे सूर्य आहे.
तस्याः कन्या यशोदा त्वं यशोवर्द्धनकारिणी
त्यांची कन्या म्हणजे तुम्ही यशोदा, की जी नेहमी यश वाढवते.
नंदो यस्त्वं च या भद्रे बालो यो येन वा गतः 4.13.
नंद म्हणजे नंदच आहे, आणि तुम्ही, भद्रे, जशी आहात तशीच आहात; हा बालक ज्याच्यात गेला आहे तोच आहे.
गर्गोऽहं यदुवंशानां चिरकालं पुरोहितः
मी गर्ग आहे, यदुवंशाचा खूप काळापासून कुलगुरू आहे.
एतस्मिन्नन्तरे नंदः श्रुतमात्रं जगाम ह
एवढ्यात नंदाने हे ऐकताच तिथे आला.
शिष्यान्ननाम मूर्ध्ना च ते तं युयुजुराशिषम्
त्याने आपल्या शिष्यांना वंदन केले आणि त्यांनी त्याला आशीर्वाद दिला.
गृहीत्वाऽभ्यंतरं रम्यं जगाम विदुषां वरः वाक्यं गर्गस्तदोवाच निगूढं निर्जने मुने
गर्ग ऋषींनी त्याला सुंदर आतील खोलीत नेले आणि एकांतात गुप्तपणे त्याच्याशी बोलले.
श्रीगर्ग उवाच प्रस्थापितोऽहं वसुना येन तच्छ्रूयतामिति
श्रीगर्ग म्हणाले — मला वसुने इथे पाठवले आहे, त्याने काय सांगितले ते ऐका.
वसुना सूतिकागारे शिशुः प्रत्यर्पणं कृतः
वसुने सुतिकागृहातच बाळ तुझ्याकडे दिला.
कन्या ते तेन या नीता मथुरां कंसभीरुणा गूढेन प्रेषितस्तेन तस्योद्योगं कुरु द्विज
तुझी जी कन्या कंसाच्या भीतीने मथुरेला नेली गेली, ती त्याने गुप्तपणे पाठवली होती. म्हणून, हे द्विजा, त्यानुसार तू आपले कर्तव्य कर.
पूर्णब्रह्मस्वरूपोऽयं शिशुस्ते मायया महीम् गोलोकनाथो भगवाञ्छ्रीकृष्णो राधिकापतिः
तुझा हा मुलगा पूर्ण ब्रह्मस्वरूप आहे, स्वतःच्या मायेमुळे पृथ्वीवर आला आहे, तो गोलोकाचा स्वामी, श्रीकृष्ण, राधिकेचा पती आहे.
नारायणो यो वैकुंठे कमलाकांत एव च
जो वैकुंठात वास करणारा नारायण आहे, तोच लक्ष्मीचा प्रियकर आहे.
कपिलोऽन्ये तदंशाश्च नरनारायणावृषी 4.13.
कपिल आणि इतर सर्व त्याचे अंश आहेत, तसेच नर-नारायण ऋषीही त्याचेच अंश आहेत.
तं वसुं दर्शयित्वा च शिशुरूपो बभूव ह
वसुचे रूप दाखवून तो पुन्हा बाळरूपात आला.
अयोनिसंभवश्चायमाविर्भूतो महीतले
तो कोणत्याही स्त्रीच्या गर्भातून न जन्मता पृथ्वीवर प्रकट झाला.
आविर्भूय वसुं मूर्तिं दर्शयित्वा जगाम ह
वसुचे रूप दाखवून तो निघून गेला.
शुक्लः पीतस्तथा रक्त इदानीं कृष्णतां गतः
तो आधी पांढरा, मग पिवळा, नंतर लाल आणि आता काळा झाला आहे.
त्रेतायां रक्तवर्णोऽयं पीतोऽयं द्वापरे विभुः
त्रेतायुगात तो लाल रंगाचा होता, द्वापरयुगात पिवळा होता, हे महाबळवान.
परिपूर्णतमं ब्रह्म तेन कृष्ण इति स्मृतः
तो पूर्ण ब्रह्म आहे म्हणून त्याला कृष्ण म्हणतात.
शिवस्य वाचकः षश्च नकारो धर्मवाचकः
'श' हे अक्षर शिवाचे द्योतक आहे आणि 'न' हे धर्माचे द्योतक आहे.
नरनारायणार्थस्य विसर्गो वाचकः स्मृतः
नर-नारायण या अर्थाचा द्योतक म्हणून विसर्ग (ः) ओळखला जातो.
सर्वाधारः सर्वबीजस्तेन कृष्ण इति स्मृतः
तो सर्वांचा आधार आहे, सर्वांचा मूळ आहे, म्हणून त्याला कृष्ण असे म्हणतात.
अकारो दातृवचनस्तेन कृष्ण इति स्मृतः 4.13.
'अ' या अक्षराचा अर्थ देणारा म्हणून त्याला कृष्ण असे म्हणतात.