कूर्मो नृसिंहो रामश्च श्वेतद्वीपविराड्विभुः
कूर्म, नरसिंह, राम आणि श्वेतद्वीपाचा सर्वश्रेष्ठ प्रभू,
वैकुण्ठे कमलाकांतो रूपभेदाच्चतुर्भुजः
वैकुंठात, लक्ष्मीचा प्रियकर, रूपभेदामुळे चतुर्भुज आहे.
अस्यैव तेजो नित्यं च चित्ते कुर्वंति योगिनः
योगी नेहमी आपल्या मनात ह्याच तेजाचं ध्यान करतात.
शृणु विप्र वर्णयामि यशोदानन्दयोस्तपः
ऐक ब्राह्मण, मी यशोदा आणि नंदाचं तप सांगतो.
वसूनां प्रवरो नन्दो नाम्ना द्रोणस्तपोधनः
वसूंमध्ये नंद श्रेष्ठ होता, त्याचं नाव द्रोण होतं, तो तपस्वी होता.
रोहिणी सर्पमाता च कद्रूश्च सर्पकारिणी
रोहिणी ही सर्पांची आई होती, आणि कद्रू सर्पांची जननी होती.
एकदा च धरा द्रोणौ पर्वते गन्धमादने
एकदा द्रोण आणि धरा हे दोघं गंधमादन पर्वतावर होते.
चक्रतुश्च तपस्तत्र वर्षाणामयुतं मुने 4.9.
तेथे, ऋषी, त्यांनी दहा हजार वर्षं तप केलं.
न ददर्श हरिं द्रोणो धरा चैव तपस्विनी
द्रोणाला हरि दिसला नाही, आणि तपस्विनी धरेलाही तो दिसला नाही.
तौ मर्तुकामौ दृष्ट्वा च वाग्बभूवाशरीरिणी
दोघंही मरायचं इच्छितात हे पाहून, एक देहहीन वाणी उमटली.
जन्मांतरे वसुश्रेष्ठ दुर्दर्शं योगिनां विभुम्
वसुश्रेष्ठा, दुसऱ्या जन्मात, योग्यांनाही दुर्लभ असा प्रभू—
श्रुत्वैवं तद्धराद्रोणौ जग्मतुः स्वालयं सुखात्
हे ऐकून, द्रोण आणि धरा आनंदाने आपल्या घरी परतले.
यशोदानंदयोरेवं कथितं चरितं तव
यशोदा आणि नंदाचं चरित्र असं तुला सांगितलं आहे.
एकदा देवमाता च पुष्पोत्सवदिने सती
एकदा, फुलांच्या सणाच्या दिवशी, देवांची माता सती होती.
सुस्नाता सुंदरी देवी रत्नालंकार भूषिता
स्नान करून सुंदर देवी रत्नांच्या दागिन्यांनी सजली होती.
कस्तूरीबिंदुना सार्द्धं सिंदूरबिंदुसंयुतम्
तिच्या कपाळावर कस्तुरी आणि कुंकवाचा टिळा होता.
गजमौक्तिकसंयुक्तं नासाग्रं सुमनोहरम्
तिच्या नाकाच्या टोकावर गजमुक्तेची सुंदर नथ होती.
वक्रभ्रूभंगिना युक्तं विचित्रकज्जलोज्ज्वलम् 4.9.
तिच्या चेहऱ्यावर वाकडी भुवया आणि देखणा काजळ लावलेलं होतं.
पक्वबिंबाधरौष्ठं च सस्मितं सुंदरं सदा
तिचे ओठ पिकलेल्या बिंब फळासारखे लाल, नेहमी हसतमुख आणि सुंदर होते.
एवंभूतं मुखं दृष्ट्वा सुंदरी स्वगृहे स्थिता
असं सुंदर मुख पाहून ती सुंदर स्त्री आपल्या घरातच राहिली.
शुश्राव वार्तामदितिः कश्यपं कद्रुसंयुतम्
अदितीला कश्यप आणि कद्रू यांची बातमी समजली.
श्रुत्वा चुकोप साध्वी सा हताशा रतिकातरा
हे ऐकून ती सती स्त्री रागावली, निराश झाली आणि प्रेमाने व्याकुळ झाली.
न देवालययोग्या सा धर्मिष्ठा धर्मनाशिनी
ती धर्मनिष्ठ असली तरी, ती देवळासाठी योग्य नव्हती आणि धर्माचा नाश करणारी होती.
श्रुत्वैवं सा चरद्वारा शशाप देवमातरम्
हे ऐकून ती दारातून चालत जाऊन देवमातेवर शाप दिला.
कश्यपो बोधयामास कद्रुं च सर्पमातरम्
कश्यपाने सर्पांची माता कद्रूला उपदेश केला.
त्यज भीतिं लभ सुखं द्रक्ष्यसि श्रीहरेर्मुखम्
भीती सोड, सुख मिळव; तुला श्रीहरीचे मुख पाहायला मिळेल.
वांछां पूर्णां च तस्याश्च चकार भगवान्विभुः
सर्वव्यापी भगवंताने तिच्या सर्व इच्छा पूर्ण केल्या.
अदितिर्देवकी चैव सर्पमाता च रोहिणी 4.9.
अदिती, देवकी, सर्पांची माता आणि रोहिणी—
रहस्यं गोपनीयं च सर्वं निगदितं मुने
मुनी, हे सर्व गुप्त आणि लपवायचं असलेलं रहस्य सांगितलं आहे.
अनंतस्याप्रमेयस्य सहस्रशिरसः प्रभोः
अनंत, ज्याला मोजता येत नाही, हजार डोक्यांचा प्रभू—