ब्रह्मवैवर्तपुराणम्
उपवासांगभूतं च फलदं सिद्धिकारणम्
उपवासाचा एक भाग मानला जातो, तो फळ देणारा आणि सिद्धी मिळवून देणारा आहे.
अन्यथा फलहानिः स्यात्कृते धारणपारणे
नियम पाळले नाहीत किंवा उपवास सोडताना चूक केली, तर फळ मिळत नाही.
निशायां पारणं कुर्याद्वर्जयित्वा महानिशाम् 4.8.
रात्री उपवास सोडावा, पण महा-निशा सोडून.
सर्वेषां संमतं कुर्यादृते वै रोहिणी व्रतम्
सर्वांनी मान्य केलेल्या पद्धतीने करावे, रोहिणी व्रत वगळून.
न कुर्याद्गर्भवासं च तत्र कृत्वा व्रतं व्रती
व्रत केल्यानंतर तिथे गर्भधारणा करू नये.
भवेद्बुधेंदुसंयुक्ता प्राजापत्यर्क्षसंयुता
चंद्र आणि बुध एकत्र असताना किंवा प्रजापती नक्षत्र असताना व्रत करावे.
व्रतं तत्र व्रती कुर्यात्पुंसां कोटिं समुद्धरेत्
व्रतीने तिथे व्रत करावे आणि दहा लाख पुरुषांना उध्दरावे.
कृतेनैवोपवासेन प्रीतो भवति माधवः
फक्त उपवास केल्याने माधव प्रसन्न होतो.
फलं ददाति दैत्यारिर्जयन्तीव्रतसंभवम्
दैत्यांचा शत्रू जयन्ती व्रताचे फळ देतो.
कुर्वाणो वित्तशाठ्यं च लभते सदृशं फलम्
जो धनाबद्दल फसवणूक करतो, त्याला तशीच फळे मिळतात.
हन्यात्पुराकृतं पुण्यं चोपवासार्जितं फलम्
त्यामुळे आधी केलेले पुण्य आणि उपवासाने मिळालेले फळ नष्ट होते.
तस्मात्प्रयत्नतः कुर्यात्तिथिभांते च पारणम्
म्हणून तिथी संपल्यावर काळजीपूर्वक उपवास सोडावा.
तृतीयेऽह्नि मुनिश्रेष्ठ पारणं कुरुते बुधः 4.8.
तीसऱ्या दिवशी, हे मुनीश्रेष्ठा, ज्ञानी पुरुष उपवास सोडतो.
लभते ब्रह्महत्यां च तत्र भुक्त्वा च नारद
त्या वेळी जेवल्यास, हे नारद, ब्राह्मणहत्येचा पाप लागतो.
पुंसामभक्ष्यं शुद्धानामोदनस्य च का कथा
पुरुषांना निषिद्ध असलेले अन्न खाल्ले तर, शुद्ध भाताबद्दल काय सांगावे!
नाडीनां तदुभे सन्ध्ये दिवसाद्यंतसंज्ञिते
नाडींच्या संगमावर, म्हणजे दिवसाच्या सुरुवातीला आणि शेवटी.
शतजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
शंभर जन्मांच्या पापांतून मुक्ती मिळते—यात शंका नाही.
सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
सात जन्मांच्या पापांतून मुक्ती मिळते—यात शंका नाही.
स भवेन्मातृगामी च ब्रह्महत्याशतं लभेत्
तो आपल्या आईकडे वाईट हेतूने जाणारा होतो आणि शंभर ब्राह्मणांचे वध केल्याचा पाप त्याला लागते.
अनर्हश्चाशुचिः शश्वद्दैवे पित्र्ये च कर्मणि
तो नेहमीच अयोग्य आणि अपवित्र राहतो, देवकार्य असो वा पितरांसाठीचे कर्म असो.
कृमिभिः शूलतुल्यैश्च तीक्ष्णदंष्ट्रैश्च भक्षितः
तो भोसकणाऱ्या आणि तीक्ष्ण दात असलेल्या किड्यांनी खाल्ला जातो.
षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां च कृमिर्भवेत् 4.8.
साठ हजार वर्षे तो विष्ठेत किडा बनून राहतो.
श्वापदः शतजन्मानि सृगालः सप्त जन्म च
शंभर जन्म तो वन्य प्राणी म्हणून जन्म घेतो आणि सात जन्म सगळा म्हणून जन्मतो.
ततो भवेन्नरो मूको गलत्कुष्ठी सदातुरः
त्याच्या नंतर तो मूक, कोढ असलेला आणि नेहमी आजारी माणूस म्हणून जन्मतो.
तदंते च भवेद्दस्युर्धर्महीनश्च गृध्रकः
शेवटी तो धर्महीन चोर आणि गिधाड बनतो.
ततो भवेद्देवलको ब्राह्मणश्च सदाऽशुचिः
नंतर तो देवलक आणि नेहमी अपवित्र असलेला ब्राह्मण होतो.
तावद्धनानि वा दद्याद्यद्भुक्तं द्विगुणं भवेत्
त्याने जे खाल्ले त्याच्या बरोबरीने किंवा त्याच्या दुप्पट धन द्यावे.
कुर्याद्द्वादशसंख्याकान्यथार्थं तद्व्रते नरः व्रतोपवासपूजानां विधानमकृते च यत्
जर व्रत, उपवास आणि पूजा यांचे नियम पाळले नाहीत तर त्या अपराधासाठी बारा प्रायश्चित्ते करावी.
नारद उवाच जगाम स्वगृहं नन्दः किं चकार महां प्रभुः
नारद म्हणाला: नंद आपल्या घरी गेला; मग त्या महान प्रभूने काय केले?
किञ्चकार हरिस्तत्र कतिवर्षस्थितिः प्रभोः
हरिने तिथे काय केले आणि प्रभू किती वर्षे तिथे राहिले?