ब्रह्मवैवर्तपुराणम्

स्थूलास्तनूर्विदधतं त्रिगुणं विराजं विश्वानि लोमविवरेषु महान्तमाद्यम्

जो विशाल देह धारण करतो, तीन गुणांनी व्यापलेला आहे, तेजस्वी आहे, आणि ज्याच्या देहाच्या रोमकुपांमध्ये सर्व विश्व सामावले आहे.

ध्यायन्ते ध्याननिष्ठाः सुरनरमनवो योगिनो योगरूढाः सन्तः स्वप्नेऽपि सन्तं कतिकतिजनिभिर्यं न पश्यन्ति तप्त्वा

ध्यानात स्थिर असलेले देव, ऋषी, मुनि आणि योगी — हे सर्व त्याचा ध्यान करतात; पण कठोर तपश्चर्या करूनही फार थोडे जण त्याला स्वप्नातसुद्धा पाहू शकतात.

वन्दे कृष्णं गुणातीतं परं ब्रह्माच्युतं यतः

मी त्या कृष्णाला वंदन करतो, जो गुणांच्या पलीकडे आहे, सर्वोच्च ब्रह्म आहे, आणि कधीही नाश न होणारा आहे.

परं कृष्णकथोपेतं पुराणं श्रुति संमतम्

कृष्णकथांनी भरलेले, वेदांनी मान्य केलेले हे सर्वोच्च पुराण आहे.

सर्वमङ्गलबीजं च सर्वदा मङ्गलप्रदम्

हे सर्व मंगलाचे मूळ आहे आणि नेहमीच शुभ फल देणारे आहे.

हरिभक्तिप्रदं शश्वत्सुखदं मोक्षदं भवात्

हे हरिभक्ती देते, शाश्वत सुख देते आणि संसारातून मुक्ती मिळवून देते.

पप्रच्छ सुविनीतं च सुप्रीतो मुनिसंसदि

मुनींच्या सभेत, अत्यंत आनंदाने त्याने नम्र व्यक्तीला प्रश्न विचारले.

किमस्माकं पुण्यदिनमद्य त्वद्दर्शनेन च

आजचा दिवस आमच्यासाठी किती पुण्याचा आहे, कारण आम्हाला तुमचे दर्शन झाले आहे.

वयमेव कलौ भीता विशिष्टज्ञानवर्जिताः 1.1.

कलियुगात आम्ही घाबरलेले आहोत आणि श्रेष्ठ ज्ञान आमच्याकडे नाही.

भवान्साधुर्महाभागः पुराणेषु पुराणवित्

आपण साधू, अत्यंत भाग्यवान आणि पुराणांचे जाणकार आहात.

श्रीकृष्णे निश्चला भक्तिर्यतो भवति शाश्वती

आपल्यामुळे श्रीकृष्णावर अढळ आणि शाश्वत भक्ती निर्माण होते.

गरीयसी या साक्षाच्च कर्ममूलनिकृन्तनी

ती भक्ती सर्वश्रेष्ठ आहे आणि कर्माचे मूळ थेट छाटणारी आहे.

भवदावाग्निदग्धानां पीयूष वृष्टिवर्षिणी

संसाराच्या अग्नीत होरपळलेल्या लोकांसाठी ती अमृताची वर्षा करते.

यत्रादौ सर्वबीजं च परं ब्रह्मनिरूपणम्

ज्याच्या प्रारंभात सर्वांचा मूळ बीज आणि सर्वोच्च ब्रह्माचे वर्णन आहे.

साकारं वा निराकारं परमात्मस्वरूपकम्

साकार असो किंवा निराकार, तेच परमात्म्याचे खरे स्वरूप आहे.

ध्यायन्ते वैष्णवाः किंवा शान्ताश्च योगिनस्तथा

हे वैष्णव आणि शांतचित्त योगी ध्यान करतात.

प्रकृतेश्च य आकारो यत्र वत्सनिरूपितः

प्रकृतीचे रूपसुद्धा येथे, हे ज्ञानी, स्पष्ट केले आहे.

गोलोकवर्णनं यत्र यत्र वैकुण्ठवर्णनम्

जिथे जिथे गोलोकाचं वर्णन आहे, आणि जिथे जिथे वैकुंठाचं वर्णन आहे,

अंशानां च कलानां च यत्र सौते निरूपणम् 1.1.

आणि जिथे सूतांनी अंश आणि कला यांचं सविस्तर स्पष्टीकरण दिलं आहे,

निगूढं जन्म येषां वा देवानां देवयोषिताम्

ज्या देवता आणि देवयानींच्या गुप्त जन्मांची कथा आहे,

के वांऽशाः प्रकृतेश्चापि कलाः का वा कलाकलाः

कोणते अंश आहेत, प्रकृतीच्या कोणत्या कला आहेत, आणि त्यांच्या उपकला कोणत्या आहेत,

दुर्गा सरस्वती लक्ष्मी सावित्रीणाञ्च वर्णनम्

दुर्गा, सरस्वती, लक्ष्मी आणि सावित्री यांचं वर्णन,

जीवकर्मविपाकश्च नरकाणाञ्च वर्णनम्

जीवांच्या कर्मांचे फळ आणि नरकांचे वर्णन,

येषाञ्च जीविनां यद्यत्स्थानं यत्र शुभाशुभम्

त्या जीवांना जे जे स्थान मिळतं, ते शुभ असो किंवा अशुभ,

जीविनां कर्मणो यस्माद्योयो रोगो भवेदिह

जीवांच्या कोणत्या कर्मामुळे इथे कोणता रोग उत्पन्न होतो,

मनसा तुलसी काली गङ्गा पृध्वी वसुन्धरा

मनात तुळस, काली, गंगा, पृथ्वी आणि वसुंधरा,

शालिग्रामशिलानाञ्च दानानाञ्च निरूपणम्

शाळिग्राम शिळांची आणि दानांची सविस्तर माहिती,

गणेश्वरस्य चरितं यत्र तज्जन्म कर्म च

जिथे गणेश्वराचं चरित्र, त्याचा जन्म आणि कर्म यांचं वर्णन आहे,

यदपूर्वमुपाख्यानमश्रुतं परमाद्भुतम् 1.1.

आणि जी पूर्वी कधीही ऐकली नाही, अशी अद्भुत कथा,