एकदा असे सांगितले आहे की, जर एखादा ब्राह्मण शुद्ध मनाने श्राद्ध करीत असेल, पण आधी स्वधा देवीची पूजा न करता तो विधी करतो, तर त्याने प्रथम ब्रह्मदेवाच्या मनातून उत्पन्न झालेल्या, सदैव तरुण आणि दृढ असलेल्या स्वधा देवीचे ध्यान करावे. हे ध्यान करत असताना, सुंदर पात्रात, शालग्राम किंवा अन्य शुभ स्थळी बसून, तो 'ॐ, श्रीं, क्लीं, स्वधादेव्यै, स्वाहा' हा महान मंत्र उच्चारावा. हे ऐक, श्रेष्ठ ऋषी आणि ब्रह्मदेवाचे बुद्धिमान पुत्र! ब्रह्मदेव म्हणतात – जो मनुष्य असे करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि वाजपेय यज्ञाचे फळ प्राप्त करतो. जो दररोज तीन वेळा 'स्वधा, स्वधा, स्वधा' असे स्मरण करतो, जो श्राद्धकाळी स्वधा स्तोत्र एकाग्रतेने ऐकतो, किंवा जो दिवसातील तीन संधिकाळी 'स्वधा, स्वधा, स्वधा' म्हणतो, तो पितरांच्या श्वासासमान होतो आणि द्विजांचा प्राण स्वरूप असतो. हे स्वधा, तू पितरांच्या तृप्तीसाठी माझ्या मनापलीकडे जाऊन कार्य कर. तू शाश्वत, पुण्यस्वरूप आणि महान आहेस. 'ॐ, आशीर्वाद, नमस्कार, स्वाहा, स्वधा, तूच दक्षिणा आहेस.' पूर्वी तू स्वधा नावाची गोपी होतीस, गोलोकात राधिकेची सखी. राधिकेच्या शापामुळे तुला गोलोकातून बाहेर टाकण्यात आले आणि तू या जगात आलीस. कृष्णाच्या आलिंगनाच्या पुण्यामुळे तू माझ्या मनातून उत्पन्न झालेली कन्या झालीस. स्वाहा नावाची सुंदर गोपीही पूर्वी राधिकेची सखी होती. ती वसंत ऋतूत कृष्णासोबत रासमंडळात दीर्घकाळ वावरली. पण त्या शापामुळे तीही नष्ट झाली आणि गोलोकातून पृथ्वीवर आली. तिचे रूप शुद्ध आणि श्रेष्ठ होते; तिला देव आणि माणसे दोन्ही पूजतात. सुशीला नावाची गोपीही पूर्वी राधिकेची सखी होती. तिलाही त्या शापाचा परिणाम भोगावा लागला आणि ती या जगात आली. ती सर्वांच्या कृतीत स्तुत्य आहे, प्रेमकुशल आणि सर्वांना प्रिय आहे. या तीन गोपी – स्वधा, स्वाहा आणि दक्षिणा – अशा स्वरूपात झाल्या. ब्रह्मदेवाने ब्रह्मलोकातील सभेत हे सांगितले आणि त्या कमलासारख्या मुख असलेल्या कन्येला पितरांना अर्पण केले. जो कोणी हे पवित्र स्वधा स्तोत्र एकाग्रतेने ऐकतो, त्याला मोठे पुण्य मिळते. यानंतर नारायण म्हणाले, "मी आता दक्षिणेची कथा सांगतो, नीट ऐक." गोलोकात सुशीला नावाची गोपी कृष्णाची अत्यंत प्रिय, सुंदर, मोहक, भाग्यवती, सुंदर दातांची आणि सद्गुणी होती. ती विदुषी, सदाचारी, सुंदर आणि पतिव्रता होती. तिचे नितंब सुंदर, उरोज आकर्षक, वर्ण श्याम आणि आकृती वडाच्या झाडासारखी होती. तिचा कांती पांढऱ्या चंपकफुलासारखा, ओठ बिंबफळासारखे लाल, आणि डोळे हरिणासारखे होते. ती भावपूर्ण, भावनाशील आणि कृष्णाची प्रिय होती. एकदा ती राधिकेच्या उजव्या बाजूला, तिच्या समोरच होती. राधिकेला समोर पाहून, सर्व गोपींपैकी श्रेष्ठ आणि उत्तम असलेल्या राधिकेच्या अंगात संताप आला, तिच्या शरीरात क्रोधाचे लक्षण दिसू लागले. राधिका वेगाने पुढे येताना पाहून, लगेचच तिने कृष्णाला तिथून शांतपणे पळताना पाहिले, जो सर्व प्राण्यांचा आधार आहे आणि तेजस्वी स्वरूपाचा आहे. त्या ठिकाणी असलेल्या हजारो गोपींच्या दुःखाकडे पाहून, त्या सर्वांनी पुन्हा पुन्हा 'रक्षा कर, रक्षा कर, हे देवी!' असे हाक मारली.