संपूर्ण सिद्धींची अधिष्ठात्री, बुद्धिमान आणि सिद्ध योगिनी अशी देवी तुळशी आहे. एकदा भगवान हरि, तुळशीला न दिसल्यामुळे, सरस्वतीला निर्देश दिला. हरिने त्या ठिकाणी जाऊन स्नान केले आणि श्रद्धेने तुळशीच्या पानांनी तुळशी देवीची पूजा केली. लक्ष्मी, माया, काम आणि वाणी या बीजाक्षरांनी सुरू होणाऱ्या दहा अक्षरी मंत्राने—"श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृंदावन्यै स्वाहा"—योग्य पद्धतीने पूजा केल्याने सर्व सिद्धी प्राप्त होतात. हरिने तुळशीची पूजा तुपाच्या दिव्याने, धुपाने, कुंकुमाने आणि चंदनाने केली. हरिच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन तुळशी वृक्षातून देवी प्रकट झाली. विष्णूंनी तिला वर दिला: "तू संपूर्ण जगात पूजनीय होशील." सर्व देवता आणि इतरही स्वतः तुळशीला आपल्या डोक्यावर धारण करतील. नारद म्हणाले, "हे भाग्यवान, तुळशीबद्दल मला सुद्धा कृपया सांग." नारायण म्हणाले, "हरि, विरहाने व्याकुळ होऊन, तुळशीची पूजा व स्तुती केली." भगवान म्हणाले, "म्हणूनच, ज्ञानी व्यक्ती वृंदा मला प्रिय आहे असे जाणतात, आणि मी तिची पूजा करतो." ती देवी, प्राचीन काळी वृंदावनाच्या जंगलात, सतत अनंत विश्वात पूजनीय आहे. तिच्या द्वारा अनंत लोक शुद्ध होतात. तिच्याशिवाय देवता फुलांचे ढीग अर्पण करूनही संतुष्ट होत नाहीत. तिच्या भक्तिपूर्वक प्राप्तीने सर्व लोकांत आनंद निर्माण होतो. त्या देवीला सर्व लोकांत कोणताही समकक्ष नाही. ती कृष्णाच्या जीवनाचा मूर्तस्वरूप, सदैव प्रिय आणि पतिव्रता आहे. अशी स्तुती करून लक्ष्मीचे स्वामी तिथे उभे राहिले. त्यांनी तुळशीला पाहिले, जी अभिमानाने आणि सन्मानाने, आत्मसन्मानाने रडत होती. भारतीच्या आज्ञा प्राप्त करून हरि आपल्या निवासस्थानी परत गेले. विष्णूंनी तिला वर दिला: "तू संपूर्ण विश्वात पूजनीय होशील." विष्णूच्या वराने ती देवी पूर्णपणे संतुष्ट झाली. लक्ष्मी आणि गंगा, स्मित करत, तुळशीला आलिंगन दिले, हे नारद. वृंदा, वृंदावनाची देवी, लोकांची शुद्धी करणारी, संपूर्ण विश्वात पूजनीय आहे. तिच्या आठ नावांचा आणि या स्तोत्राचा अर्थ अत्यंत महत्त्वाचा आहे. कार्तिक महिन्याच्या पौर्णिमेला तुळशीचा शुभ जन्मोत्सव साजरा केला जातो. जो त्या दिवशी भक्तिपूर्वक तुळशीची पूजा करतो, तो लोकांची शुद्धी करणारी देवी प्रसन्न होते. जो कार्तिक महिन्यात विष्णूला तुळशीची पाने अर्पण करतो, त्याला संतान नसल्यास संतान मिळते; प्रिय व्यक्ती नसल्यास प्रिय व्यक्ती मिळते. रोगी रोगमुक्त होतात; बंदिवान मुक्त होतात. अशा प्रकारे हे स्तोत्र सांगितले; आता ध्यान आणि पूजेची पद्धत ऐक. मी सांगतोय, भक्तिपूर्वक तुळशीची पूजा करावी, जरी औपचारिक आवाहन न केले तरी. तुळशी, फुलांचा सार, पतिव्रता, पूजनीय आणि मोहक आहे. फुलांमध्ये तिचा समकक्ष नाही, ना देवींमध्ये, हे ऋषी. ती सर्वांनी डोक्यावर धारण करावी, लोकांची शुद्धी करणारी आणि इच्छा पूर्ण करणारी आहे. ध्यान, पूजा आणि स्तुती करून, ज्ञानी व्यक्तींनी तुळशीला नमस्कार करावा. नारद म्हणाले, "तुम्ही मला सावित्रीची कथा सांगावी. ती प्राचीन काळी कशी उत्पन्न झाली आणि वेदांचा उगम कसा झाला हे ऐकू इच्छितो.