एका दिव्य क्षणी, त्या पुण्यवान देहाने स्वतःचे रूप बदलले आणि एक पवित्र नदी बनली, जिला गंडकी म्हणून प्रसिद्धी लाभली. त्या देहातील केसांचा मोठा समूहही पावन वृक्षांमध्ये रूपांतरित झाला. या वृक्षांचे महत्त्व असे की, देवपूजेसाठी लागणारी फुले आणि पाने या तिन्ही लोकांमध्ये—स्वर्ग, पृथ्वी आणि पाताळ—यांचा उपयोग केला जाऊ लागला. वैकुंठात, माझ्या सान्निध्यात, तसेच गोलोकात, विरजा नदीच्या काठी, आणि पृथ्वीवरील वृंदावनातील रासमंडळात, माधवी, केतकी, कुंद, मल्लिका आणि मालती यांच्या मनोहर कुंजांत, तुळशीच्या मुळाशी, आणि प्रत्येक पवित्र स्थळी, हे श्रेष्ठ पावन देवी, तेथेच सर्व देवतांचे निवासस्थान आहे. जो कोणी त्या पवित्र स्थळी स्नान करतो, तो जणू सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करून, सर्व यज्ञांची दीक्षा घेतल्यासारखा होतो. हजार कलश अमृताने देखील जे समाधान मिळत नाही, ते समाधान श्रीहरीला तेथे मिळते. मनुष्याने दहा हजार गायी दान केल्याने जे फळ मिळते, तेच फळ मृत्युकाळी तुळशीच्या पानाचे पाणी मिळाल्याने मिळते. जो नेहमी भक्तिभावाने तुळशीचे पाणी ग्रहण करतो, जो तुळशी अर्पण करून नेहमी माझी पूजा करतो, जो तुळशी हातात किंवा अंगावर धारण करतो, जो तुळशीच्या काष्ठाची माळ घालतो, आणि ज्याने तुळशी हातात घेऊन दिलेला शब्द पाळला नाही, किंवा तुळशीवर खोटी शपथ घेतली, असा मनुष्य—मृत्युकाळी तुळशीच्या पानाचे एक थेंब पाणी जरी मिळाले, तरी— पौर्णिमा, अमावस्या, द्वादशी, किंवा सूर्याच्या संक्रमणकाळात, तसेच अशुद्ध अवस्थेत, रात्री किंवा अन्य अशुद्ध वेळी, तुळशीचे पान जरी शुद्ध असले तरी तीन रात्री ठेवले असेल, किंवा ते जमिनीवर पडले असेल, किंवा पाण्यात पडून मग विष्णूला अर्पण केले असेल, तरीही, त्या तुळशी वृक्षावर निवास करणारी देवी, जी गोळोकात शुद्ध स्वरूपात आहे, ती नेहमी कृष्णासोबत गुप्तपणे क्रीडा करते. गंडकी नदीच्या स्वरूपात वास करणारी देवी, जी भारतभूमीत महाफळदायिनी आहे, आणि तू स्वतः, हे सर्वश्रेष्ठ पुण्यवती, वैकुंठात माझ्या सान्निध्यात राहशील. मी देखील पर्वतस्वरूपाने गंडकीच्या काठी असेन. तेथे, गंडकीच्या काठी, वज्रासारखे दात असलेले, विविध प्रकारचे किडे आणि जंतू आहेत. त्यांमध्ये—एकच प्रवेशद्वार, चार चाकं, वनफुलांच्या माळांनी सुशोभित; एकच प्रवेश, चार चाकं, आणि नव्या पावसाळी ढगासारखे तेजस्वी; दोन प्रवेश, चार चाकं, आणि गायीच्या खुराचा ठसा असलेले; अगदी लहान, दोन चाकं, आणि नव्या पावसाळी ढगासारखे चमकदार; लहान, दोन चाकं, वनफुलांच्या माळांनी अलंकृत; मोठं, गोलाकार, पण फुलमाळा नसलेलं; मधल्या भागात गोल, दोन चाकं, आणि बाणांच्या जखमा असलेलं; मधल्या भागात सात चाकं, छत्र आणि दंडयुक्त; जाड, दोन किंवा सात चाकं, आणि नव्या पावसाळी ढगासारखे तेजस्वी; चाकाच्या आकाराचे, दोन चाकं, संपत्तीच्या चिन्हांनी अलंकृत, आणि पावसाळी ढगासारखे तेजस्वी; सुदर्शन, एकच चाक, लपवलेलं चाक, आणि गदा धारण केलेलं; त्याचा मुख फारच रुंद, दोन चाकं, आणि भयंकर दिसणारं—अशा विविध स्वरूपात तेथे अस्तित्व आहे. ही सर्व रूपे, त्या दिव्यत्वाचे, तुळशीचे आणि गंडकीचे, या जगातील आणि परलोकातील अद्भुत महात्म्य सांगतात.