ब्रह्मवैवर्तपुराणम्

सर्व लोकांचा प्रभू असलेल्या नारदांनी त्या दिवशी सांगितले, “सरस्वती, तू शिवाच्या स्थळी, ब्रह्माच्या स्थळी आणि गंगेच्या स्थळी जा.” पुढे नारदांनी हेही स्पष्ट केले की, ज्याची पत्नी सहजपणे समजून घेणारी, सद्गुणी आणि पतीभक्त असते, तो पुरुष मुक्त, पवित्र आणि आनंदी होतो. पत्नी जर पतीभक्त असेल, तर तो पुरुष खरोखरच सुखी आणि शुद्ध राहतो. हे बोलून नारद, सर्व लोकांचा प्रभू, शांत झाले. त्यानंतर तेथे उपस्थित सर्वांनी विचारपूर्वक, एकामागून एक, प्रभूला आपले विचार सांगितले. सरस्वती म्हणाली, “जर सद्गुणी पतीने पत्नीला सोडले, तर अशा स्त्रिया कुठे राहतात?” ती पुढे म्हणाली, “मी भारतभूमीत योगाच्या मार्गाने आपले शरीर त्यागीन.” गंगा म्हणाली, “मीही आपले शरीर त्यागीन; दोषरहित असताना मृत्यूची कृपा मला मिळो.” गंगा पुढे म्हणाली, “जो पुरुष या जगात दोषरहित, प्रेमळ स्त्रीला सोडतो, त्याला हे फळ मिळेल.” लक्ष्मी म्हणाली, “प्रभु, आम्हा सर्वांवर कृपा करा आणि आपला क्षमाशील आशीर्वाद आम्हाला मिळू द्या.” ती पुढे म्हणाली, “जर भारतीच्या शापामुळे माझा एक अंश भारतात गेला, तर पापी लोक स्नान आणि डुबकी मारून आपली पापे माझ्यावर सोपवतील.” लक्ष्मी पुढे सांगते, “माझा एक अंश तुलसी या धर्मध्वजाच्या सद्गुणी कन्येच्या रूपाने प्रकट होईल. मी वृक्षाच्या रूपात त्या वृक्षाची अधिष्ठात्री देवी होईन.” पुढे, त्या म्हणाल्या, “जर सरस्वतीच्या शापामुळे गंगा भारतात गेली, किंवा गंगेच्या शापामुळे सरस्वती भारतात गेली, तर सरस्वती ब्रह्माच्या लोकात जावी, किंवा गंगा शिवाच्या मंदिरात जावी.” हे सर्व बोलून लक्ष्मीने आपले प्रिय प्रभूचे चरण धरून नतमस्तक झाली. पद्मनाभाने तिचे तेज आपल्या हृदयात सामावून घेतले आणि तिला उत्तर दिले. नारायण म्हणाले, “मी सर्वांना समान न्याय देईन; आता पुढील क्रम ऐका. भारती आपल्या एका अंशाने भारतात नदीरूपाने जाईल. ती गंगा, जी भगीरथाने आणली, तीही भारतात जाईल आणि तेथे चंद्रशेखर प्रभूचे दुर्मिळ मुकुट तिला मिळेल. कमलजन्मा, तूही आपल्या तेजाचा एक अंश भारतात पाठव.” नारायण पुढे म्हणाले, “जेव्हा कलियुगाची पाच हजार वर्षे पूर्ण होतील, तेव्हा मुक्ती मिळेल. संकट येईल, पण तेच सर्व जीवांच्या कल्याणाचे कारण ठरेल. जे माझ्या मंत्राने भक्तीपूर्वक पूजा करतील, स्नान आणि डुबकी मारतील, त्यांना पावित्र्य लाभेल. हे सुंदर लक्ष्मी, पृथ्वीवरील तीर्थक्षेत्रांची गणती नाही. जे माझी भक्ती, मंत्र आणि श्रद्धेने करतील, ते भारतात सर्वत्र फिरतील.” “जिथे जिथे माझे भक्त राहतात आणि आपले पाय धुवतात, तिथे तिथे—स्त्रीहत्यारा, गोहत्यारा, कृतघ्न, ब्राह्मणहत्यारा, गुरुपत्नीगामी, एकादशीचे व्रत न पाळणारा, संध्यावंदन टाळणारा, नास्तिक, तलवारीवर जगणारा, लेखणीवर जगणारा, धावणारा, यज्ञ करणारा शूद्र, विश्वासघात करणारा, मैत्री तोडणारा, खोटी साक्ष देणारा, कर्जात बुडालेला, सूदखोर, परस्त्रीगामी, व्यभिचारिणी स्त्रीचा पती, शूद्रांसाठी स्वयंपाक करणारा, मंदिराचा पुजारी, गावातील यज्ञाचा पुरोहित, पिंपळाचे झाड तोडणारा, माझ्या भक्तांची निंदा करणारा, आई-वडील, पत्नी, भाऊ, मुलगा, मुलगी, सासू-सासरे यांना पोसणारा नाही, देव किंवा ब्राह्मणांसाठी दिलेल्या वस्तू चोरणारा—” अशा सर्व पापी व्यक्तींच्या बाबतीतही, नारायणांनी या विधानांतून आपल्या कृपेचे वचन दिले.