श्रीकृष्णाच्या दिव्य लीलांचे हे अद्भुत वर्णन आहे. एकेकाळी, प्रत्येक ब्रह्मांडात श्रीकृष्णाने आपल्या अंशाने विराट स्वरूप धारण केले. त्या विराट पुरुषाच्या कपाळावर ब्रह्मा प्रकटले आणि त्याचबरोबर अकरा रुद्रही उत्पन्न झाले. या रुद्रांमध्ये काळाग्निरुद्र हा सर्वांचा संहार करणारा आहे. श्रीकृष्ण म्हणाले, “माझ्या वरामुळे, तुझे माझ्यावर नेहमीच अटूट भक्ती राहील.” श्रीकृष्णाच्या छातीवर त्यांची सुंदर माता विश्रांती घेत होती. नंतर, तो स्वर्गात गेला आणि ब्रह्मा व शंकर यांच्याशी संवाद साधला. श्रीकृष्ण म्हणाले, “हे ऐका—महाविराटाच्या रोमकूपात आणि लहान सृष्टीकर्त्याच्या रोमकूपात...” मग श्रीकृष्ण महादेवाला सांगतात, “जा, पुत्रा, ब्रह्माच्या कपाळातून प्रकट हो.” असे सांगून विश्वाचा स्वामी, सृष्टीकर्त्याचा पुत्र, शांत झाला. त्या विराट पुरुषाच्या रोमकूपात, ब्रह्मांडाच्या अंडकात, जलमंडलाच्या क्षेत्रात, एक काळा, तरुण, पिवळ्या वस्त्रातले, जलशय्येवर विसावलेले श्रीकृष्ण प्रकट झाले. त्यांच्या नाभीकमळातून ब्रह्मा उत्पन्न झाला. कमलातून जन्मलेला ब्रह्मा पद्मनाभाच्या कमलाच्या दांडीचा अंत शोधू शकला नाही. मग तो आपल्या स्थानी परत गेला आणि श्रीकृष्णाच्या कमलारविंद चरणांचे ध्यान करू लागला. श्रीकृष्ण जलशय्येवर, ब्रह्मांडाच्या अंडकात, विसावलेले होते. त्याच वेळी, श्रीकृष्ण गोलोकात, गवळ्यांमध्ये आणि गवळणींमध्ये वेढलेले होते. ब्रह्माच्या मनातून सनकादि ऋषी उत्पन्न झाले. विष्णू पाताळात, लहान सृष्टीकर्त्याच्या डाव्या बाजूला प्रकट झाले. त्या लहान सृष्टीकर्त्याच्या नाभीकमळातून ब्रह्माने सृष्टीची निर्मिती केली. अशा प्रकारे, प्रत्येक रोमकूपात स्वतंत्रपणे संपूर्ण ब्रह्मांड अस्तित्वात आहे. हे पुत्रा, अशी ही श्रीकृष्णाच्या शुभ कथा सांगितली गेली. तेव्हा नारद म्हणाले, “भगवंत, आता मला प्रकृतींच्या उत्पत्तीचे वर्णन सांगा. कोणत्या देवतेची, कोणी आणि कशी पूजा केली, हे मर्त्य लोकांमध्ये कसे प्रसिद्ध झाले?” तिच्या रक्षणासाठीचे स्तोत्र, स्तुती, ध्यान, शक्ती आणि शुभकृत्ये यांचे वर्णन करा. नारायण म्हणाले, “सृष्टीच्या कार्यात सावित्री ही पंचप्रकृती स्वरूपात स्मरणात आहे. ती अत्यंत पूज्य, प्रसिद्ध आणि तिची शक्ती अद्भुत आहे. प्रकृतीचे विविध अंश व रूपे आणि त्यांची शुभकृत्ये—वाणी, वसुंधरा, गंगा, षष्ठी आणि मंगळचंडिका—या सर्व माझ्याइतक्या तेजस्वी, रूपवान आणि गुणवंत आहेत. त्यांची कृत्ये, जरी संक्षिप्त सांगितली, तरी पुण्यदायी आणि अत्यंत सुंदर आहेत. दुर्गा आणि राधेची महान कृत्येही अनंत आहेत. सर्वप्रथम, श्रीकृष्णाने सरस्वतीची पूजा स्थापन केली. जेव्हा देवी श्रीकृष्णाच्या प्रियतमेच्या मुखातून प्रकट झाली, तेव्हा सर्वज्ञ श्रीकृष्णाने तिच्या सर्वत्रमातृत्वाचे स्वरूप ओळखले. श्रीकृष्ण म्हणाले, ‘ही युवती, सुंदर, सर्व सद्गुणांनी संपन्न आणि माझ्याइतकीच आहे. स्त्रियांच्या सर्व इच्छांची पूर्तता करणारी, त्यांना संतुष्ट करणारी आहे. जर तुला येथेच राहायचे असेल, तर मला आपल्या प्रियतमांमध्ये सर्वात प्रिय मान.’ श्रीकृष्ण पुढे म्हणाले, ‘जो दुसऱ्यापेक्षा बलवान असेल, तोच दुसऱ्याचे रक्षण करू शकतो. जरी मी सर्वांचा स्वामी आणि गुरु असलो, तरी राधेच्या वर मी जाऊ शकत नाही. तीच जीवनाची अधिष्ठात्री देवी आहे; जीवनालाही कोण सोडू शकतो?’ अशा प्रकारे, या दिव्य कथा श्रीकृष्णाच्या गौरवाचे आणि त्यांच्या प्रिय शक्तींच्या उत्पत्तीचे वर्णन करतात.