ദേവചൂഡാമണേഃ ക്രീഡാ നദ്യാ സാര്ദ്ധമഹോ ബത
ദേവന്മാരുടെ മുടിയണിയുന്ന രത്നം നദിയോടൊപ്പം കളിക്കുന്നതിന്റെ അത്ഭുതം എത്ര വലിയതാണേ!
യേ ത്വാം വദംതി സര്വേശം തേ കിം ജാനംതി തത്ത്വതഃ
നിനെയാണ് എല്ലാവിന്റെയും നാഥൻ എന്നു വിളിക്കുന്നവർക്ക്, നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം എന്താണ് എന്ന് അവർക്ക് അറിയുമോ?
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാ ദേവീ വിരരാമ രുഷാഽന്വിതാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാധികാദേവി കോപത്തോടെ മൗനമായി.
കാശ്ചിച്ചാമരഹസ്താശ്ച കാശ്ചിത്സൂക്ഷ്മാംശുകാംബരാഃ
അവരിൽ ചിലർ കൈയിൽ ചാമരം പിടിച്ചിരുന്നു; ചിലർ സൂക്ഷ്മമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു.
വാസിതോദകരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്പദ്മകരാ വരാഃ 4.3.
ചിലർ സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം കൈവശം വെച്ചിരുന്നു; മറ്റുള്ളവർക്ക് കൈയിൽ മനോഹരമായ താമരപ്പൂവുണ്ടായിരുന്നു.
രത്നാലംകാരഹസ്താശ്ച കാശ്ചിത്കജ്ജലവാഹികാഃ
ചിലർ കൈയിൽ രത്നാഭരണങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നു; ചിലർ കജൽ നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ കൊണ്ടിരുന്നു.
കാശ്ചിദാവീരഹസ്താശ്ച യംത്രഹസ്താശ്ച കാശ്ചന
ചിലർ കൈയിൽ കണ്ണാടി എടുത്തിരുന്നു; ചിലർ വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചിരുന്നു.
കരതാലകരാഃ കാശ്ചിദ്ഗേംദുഹസ്താശ്ച കാശ്ചന
ചിലർ കൈകൊട്ടി താളം പിടിച്ചു; ചിലർ കൈയിൽ പന്ത് പിടിച്ചു നിന്നു.
സംഗീതനിപുണാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിന്നര്തനതത്പരാഃ
ചിലർ സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യം കാണിച്ചു; ചിലർ നൃത്തത്തിൽ മുഴുകി നിന്നു.
സുധാപാത്രകരാഃ കാശ്ചിദംഘ്രിപീഠകരാഃ പരാഃ
ചിലർ അമൃതം നിറച്ച പാത്രം കൈവശം വെച്ചിരുന്നു; മറ്റുള്ളവർക്ക് കാലിടിപ്പ് വെക്കാൻ പീഠം ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുടാംജലികരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്സ്തുതിപരാ വരാഃ
ചിലർ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു; ചിലർ ഉത്തമരായി സ്തുതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ബഹിര്ദേശസ്ഥിതാഃ കാശ്ചിത്കോടിശഃ കോടിശഃ സദാ
ചിലർ എല്ലായ്പ്പോഴും പുറത്തു നില്ക്കുന്നു; അവരൊക്കെ അനേകം കോടിയാണു.
കൃഷ്ണമഭ്യംതരം ഗംതും ന ദദുര്ദ്വാരസംസ്ഥിതാഃ നാനുരൂപമത്യകഥ്യയമയോഗ്യമതികര്കശമ്
കതകിൽ നിന്നവർ കൃഷ്ണനെ അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ല; അവർ യോജ്യമല്ലാത്തതും കടുത്തതുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഹേ കൃഷ്ണ വിരജാകാംത ഗച്ഛ മത്പുരതോ ഹരേ
ഹേ കൃഷ്ണ, വിരജയുടെ പ്രിയനേ, ഹരിയേ, എന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു പോകൂ.
ശീഘ്രം പദ്മാവതീം ഗച്ഛ രത്നമാലാം മനോരമാമ് 4.3.
വേഗം പത്മാവതിയിലേക്കും മനോഹരിയായ രത്നമാലയിലേക്കും പോകൂ.
ഹേ നദീകാംത ദേവേശ ദേവാനാം ച ഗുരോര്ഗുരോ
ഹേ നദിയുടെ പ്രിയനേ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, ദേവന്മാരുടെയും അവരുടെ ഗുരുവിന്റെയും ഗുരുവേ!
ശശ്വത്തേ മാനുഷാണാം ച വ്യവഹാരസ്യ ലംപട
എപ്പോഴും മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ സ്വാർത്ഥമായ കാര്യങ്ങൾക്കായി മാത്രം ഉത്സുകരായിരിക്കും.
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ തമൂചുര്ഗോപികാ ഹരിമ്
രാധികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഗോപികൾ ഹരിയോട് സംസാരിച്ചു.
കാശ്ചിദൂചുരിതി ഹരേ ഗച്ഛ സ്ഥാനാംതരം ക്ഷണമ്
ചിലർ പറഞ്ഞു: 'ഹരിയേ, ഒരു നിമിഷം മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോകൂ.'
കാശ്ചിദൂചുരിതി പ്രീത്യാ ക്ഷണം ഗച്ഛ ഗൃഹാംതരമ്
ചിലർ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ ഒരു നിമിഷം മറ്റൊരു വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ.'
കാശ്ചിദൂചുരിതി പ്രേമ്ണാ രാധികായാം ഹരിം മുനേ
ചിലർ രാധികയെ സ്നേഹിച്ച് ഹരിയോട് പറഞ്ഞു.
കാശ്ചിദിത്യൂചുരീശം ച പരിഹാസപരം വചഃ
ചിലർ ഈശ്വരനോട് കളിയോടെ സംസാരിച്ചു.
കാശ്ചനോചുരിതി ഹരിം സസ്മിതം പുരതഃ സ്ഥിതമ് 4.3.
ചിലർ മുന്നിൽ നിന്നു പുഞ്ചിരിച്ച ഹരിയോട് സംസാരിച്ചു.
കാശ്ചനോചുരിതി പ്രാണനാഥം ഗോപ്യോ ദുരക്ഷരമ്
ചില ഗോപികൾ അവരുടെ പ്രിയനോട് വ്യക്തമല്ലാത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
കാശ്ചനോചുരിതി വിഭും വ്രജ സ്ഥാനാംതരം ഹരേ
ചിലർ സർവ്വവ്യാപിയായ ഹരിയോട് പറഞ്ഞു: 'വ്രജയിൽ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോകൂ.'
കാശ്ചനോചുരിതീദം തം പ്രഗല്ഭാഃ പ്രമദോത്തമാഃ
ചില ധൈര്യശാലികളും ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീകളും അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാശ്ചിന്നിവാരയാമാസുര്മാധവം പ്രമദോത്തമാഃ
ചില ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീകൾ മാധവനെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഗോപീര്ഭിര്വാര്യമാണേ ച ജഗത്കാരണകാരണേ
ലോകത്തിന്റെ കാരണം ആയവനെ ഗോപികൾ തടയാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ—
കോപാദുവാച ശ്രീദാമാ രാധികാം പരമേശ്വരീമ്
കോപം കൊണ്ടു ശ്രീദാമാ പരമേശ്വരിയായ രാധികയോട് പറഞ്ഞു.
വിചാരണാം വിനാ ദേവി കരോഷി ഭര്ത്സനം വൃഥാ
'എന്തെങ്കിലും അന്വേഷിക്കാതെ, ദേവി, നീ വെറുതെ കുറ്റം പറയുന്നു.'