നാനാപ്രകാരശൃംഗാരം വിപരീതാദികം വിഭുഃ
ഭഗവാൻ പലവിധ സ്നേഹവിനോദങ്ങളിലും, പരസ്പരവിപരീതമായ കളികളിലും ഏർപ്പെട്ടു.
വിരജാ സാ രജോയുക്താ ധൃത്വാ വീര്യമമോഘകമ്
വിരജാ ഇപ്പോൾ ആസക്തിയോടെ, പരാജയമില്ലാത്ത വിത്ത് സ്വീകരിച്ചു.
ദധാര ഗര്ഭമീശസ്യ ദിവ്യം വര്ഷശതം ച സാ
അവൾ ഭഗവാന്റെ ദിവ്യമായ ഗർഭം നൂറ് ദിവ്യവർഷം വഹിച്ചു.
മാതാ സാ സപ്തപുത്രാണാം ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ പ്രിയാ സതീ
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രിയയും പത്തിവ്രതയായ അവൾ ഏഴു പുത്രന്മാരുടെ മാതാവായി.
ഏകദാ ഹരിണാ സാര്ദ്ധം വൃംദാരണ്യേ ച നിര്ജനേ 4.3.
ഒരു ദിവസം ഹരിയോടൊപ്പം അവൾ നിർജനമായ വൃന്ദാവനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ തത്ര മാതുഃ ക്രോഡം ജഗാമ ഹ
അപ്പോൾ അവളുടെ മകൻ അമ്മയുടെ അരികിലേക്ക് വന്ന് മടിയിൽ കയറി.
ഭീതം സ്വതനയം ദൃഷ്ട്വാ തത്യാജ താം കൃപാനിധിഃ
തന്റെ മകൻ ഭയപ്പെട്ടതുകണ്ട്, കരുണാമയനായ ഭഗവാൻ അവളെ വിട്ടുപോയി.
പ്രബോധ്യ ബാലം സാ സാധ്വീ ന ദദര്ശാംതികേ പ്രിയമ്
ആ സത്വികയായ സ്ത്രീ ബാലനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ സമീപത്ത് കാണാനായില്ല.
ശശാപ സ്വസുതം കോപാല്ലവണോദോ ഭവിഷ്യസി
കോപത്തിൽ അവൾ സ്വന്തം മകനെ ശപിച്ചു: 'നീ ലവണോദനാകും.'
ശശാപ ബാലാന്സര്വാംശ്ച യാംതു മൂഢാ മഹീതലമ്
അവൾ എല്ലാ ബാലന്മാരെയും ശപിച്ചു: 'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭ്രമിച്ച് ഭൂമിയിൽ പോകട്ടെ.'
സ്ഥിതിര്നൈകത്ര യുഷ്മാകം ഭവിഷ്യതി പൃഥക്പൃഥക്
നിങ്ങൾ ഒരിടത്ത് ഒരുമിച്ച് താമസിക്കില്ല; ഓരോരുത്തരും വേർപിരിയേണ്ടി വരും.
ദ്വീപസ്ഥാഭിര്നദീഭിശ്ച സഹ ക്രീഡംതു നിര്ജനേ
ദ്വീപുകളിൽ ഒഴുകുന്ന നദികളോടൊപ്പം അവർ ഒരാന്തര്യത്തിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക.
കനിഷ്ഠഃ കഥയാമാസ മാതൃശാപം ച ബാലകാന്
കുറഞ്ഞ പ്രായക്കാരൻ അമ്മയുടെ ശാപം കുട്ടികൾക്ക് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ വിവരണം സര്വേ പ്രജഗ്മുര്ധരണീതലമ്
അവരുടെ വിശദീകരണം കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും ഭൂമിയുടെ മേൽഭാഗത്തേക്ക് പോയി.
സപ്തദ്വീപസമുദ്രാശ്ച സപ്ത തസ്ഥുര്വിഭാഗശഃ 4.3.
ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും ഓരോ വിഭാഗത്തിലും വേർതിരിഞ്ഞ് നിലകൊണ്ടു.
ലവണേക്ഷുസുരാ സര്പിര്ദധിദുഗ്ധജലാര്ണവാഃ
ഉപ്പ്, കരിമ്പ് നീര്, മദ്യം, നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ, വെള്ളം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രങ്ങൾ—
വ്യാപ്താഃ സമുദ്രാഃ സപ്തൈവ സപ്തദ്വീപാം വസുംധരാമ്
ഈ ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയെ മുഴുവനും വ്യാപിച്ചു.
രുരോദ ച ഭൃശം സാധ്വീ പുത്രവിച്ഛേദകാതരാ
ആ ധാർമ്മികയായ സ്ത്രീ മക്കളിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിൽ ദുഃഖിച്ച് കനിഞ്ഞ് കരഞ്ഞു.
താം ശോകസാഗരേ മഗ്നാം വിജ്ഞായ രാധികാപതിഃ
ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് രാധയുടെ നാഥൻ—
ദൃഷ്ട്വാ ഹരിം സാ തത്യാജ ശോകം രോദനമേവ ച
ഹരിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ ദുഃഖവും കരച്ചിലും ഉപേക്ഷിച്ചു.
ചകാര ശ്രീഹരിം ക്രോഡേ വിജഹാര സ്മരാതുരാ
അവൾ ശ്രീഹരിയെ അങ്ങോട്ട് ചേർത്തു, പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി അവനോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
വരം തസ്യൈ ദദൌ പ്രീത്യാ പ്രസന്നവദനേക്ഷണഃ
സന്തോഷപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ അവളോടു സ്നേഹത്തോടെ ഒരു വരം നൽകി.
യഥാ രാധാ തത്സമാ ത്വം ഭവിഷ്യസി പ്രിയാ മമ
രാധയെപ്പോലെ തന്നെ നീയും എന്റെ പ്രിയയായിരിക്കും.
ഇത്യുക്തവംതം ശ്രീകൃഷ്ണം വസംതം വിരജാംതികേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വിരജയുടെ സമീപത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണനോട്—
ശ്രുത്വാ രുരോഷ സാ ദേവീ സുഷ്വാപ ക്രോധമംദിരേ 4.3.
അത് കേട്ടപ്പോൾ ആ ദേവി കോപംകൊണ്ടു, കോപമന്ദിരത്തിൽ കിടന്നു.
സ തസ്ഥൌ രാധികാദ്വാരേ ശ്രീദാമ്നാ സഹ നാരദ
നാരദനും ശ്രീദാമനുമൊപ്പം രാധികയുടെ വാതിലിന് മുന്നിൽ നിന്നു.
മത്തോ ബഹുതരാഃ കാംതാ ഗോലോകേ സംതി തേ ഹരേ
ഹരിയേ, ഗോളോകത്തിൽ എന്നേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരുണ്ട്.
വിരജാ പ്രേയസീ കാംതാ സരിദ്രൂപാ ബഭൂവ ഹ
വിരജ എന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവൾ ഒരു നദിയായി രൂപം കൊണ്ടു.
തത്തീരേ മംദിരം കൃത്വാ തിഷ്ഠ തിഷ്ഠ ച യാഹി താമ്
അവളുടെ തീരത്ത് ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു അവിടെ താമസിക്കൂ; അവിടെ നിന്നു അവളിടത്തേക്ക് പോകൂ.
നദസ്യ നദ്യാ സാര്ദ്ധം ച സംഗമോ ഗുണവാന്ഭവേത്
ആ നദിയും പുഴയും ചേർന്നിടുന്ന സ്ഥലം മഹത്തായ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്.