തപശ്ചക്രേ തതസ്തത്ര ലക്ഷവര്ഷം ച വായുഭുക്
അവിടെ വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കി, ലക്ഷം വർഷം കഠിനതപം ചെയ്തു.
ഗോപഗോപീപരിവൃതം ദ്വിഭുജം മുരലീധരമ്
അവൻ രണ്ട് കൈകളോടെ മുരളി പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനെയും, ഗോപന്മാരും ഗോപികകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാഽനുജ്ഞാം ഗൃഹീത്വാ ച പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ
അവനെ കണ്ടു, അനുമതി വാങ്ങി, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു.
യഃ ശിവഃ സൃഷ്ടിസംഹര്ത്താ സ ച സ്രഷ്ടുര്ലലാടജഃ
ശിവൻ സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും ചെയ്യുന്നവൻ, സ്രഷ്ടാവിന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനും ആണു.
സൃഷ്ടികാരണഭൂതാശ്ച ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും സൃഷ്ടിയുടെ കാരണങ്ങളാണ്.
തേഽപി ദേവാഃ പ്രാകൃതികാഃ പ്രാകൃതശ്ച മഹാവിരാട്
അവ ദേവന്മാരും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്; മഹാവിരാടും അതുപോലെയാണ്.
ന ശക്തഃ പരമേശോഽപി താം ശക്തിം പ്രകൃതിം വിനാ
പ്രകൃതിയായ ആ ശക്തി ഇല്ലാതെ പരമേശ്വരനും ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
സാ ച കൃഷ്ണേ തിരോഭൂയ സൃഷ്ടിസംഹാരകാരകേ
ആ ശക്തി കൃഷ്ണനിൽ ലയിച്ച്, സൃഷ്ടിക്കും സംഹാരത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
കുലാലശ്ച കടം കര്തും യഥാഽശക്തോ മൃദം വിനാ 3.40.
കുമ്മിയ്ക്ക് മണ്ണില്ലാതെ പാത്രം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ,
സാ ച ശക്തിഃ സൃഷ്ടികാലേ പഞ്ചധാ ചേശ്വരേച്ഛയാ
സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ആ ശക്തി ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം അഞ്ചായി വിഭജിക്കുന്നു.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
കൃഷ്ണൻ എന്ന പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃ ദേവിയാണ് അവൾ.
ഐശ്വര്യ്യാധിഷ്ഠാതൃദേവീ സര്വമങ്ഗലകാരിണീ
ഐശ്വര്യത്തിന് അധികാരിയായ ദേവി, എല്ലാ മംഗളവും നൽകുന്നവളാണ് അവൾ.
വിദ്യാധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ പരമേശസ്യ ദുര്ലഭാ
വിദ്യയുടെ അദ്ധ്യക്ഷയായ ദേവി, പരമേശ്വരനു പോലും പ്രാപിക്കാനാകാത്തവളാണ്.
ബുദ്ധ്യധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ സര്വശക്തിസ്വരൂപിണീ
ബുദ്ധിയുടെ അദ്ധ്യക്ഷയായ ദേവി, എല്ലാ ശക്തികളുടെയും സ്വരൂപമായവളാണ്.
വാഗധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ ശാസ്ത്രജ്ഞാനപ്രദാ സദാ
വാക്കിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷയായ ദേവി, ശാസ്ത്രജ്ഞാനം എപ്പോഴും നൽകുന്നവളാണ്.
പഞ്ചധാഽഽദൌ സ്വയം ദേവീ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
ആദിയിൽ ദേവി സ്വയം അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു, മൂലപ്രകൃതിയായ ഈശ്വരിയായവളായി.
യോഷിതഃ പ്രകൃതേരംശാഃ പുമാംസഃ പുരുഷസ്യ ച
സ്ത്രീകൾ പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്, പുരുഷന്മാർ പുരുഷന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
സൃഷ്ടിശ്ച പ്രതിവിശ്വേഷു ബ്രഹ്മന്ബ്രഹ്മോദ്ഭവാ സദാ
ഏതൊക്കെ ലോകങ്ങളിലും സൃഷ്ടി എല്ലായ്പോഴും ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
ദത്തദത്തം ജ്ഞാനമിദം രാമ മഹ്യം ച പുഷ്കരേ 3.40.
ഈ ജ്ഞാനം, രാമാ, പൂഷ്കരത്തിൽ ഞാൻ നൽകിയതും സ്വീകരിച്ചതുമാണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ കാര്ത്തവീര്യ്യശ്ച രാമം നത്വാ ച സസ്മിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കാർത്തവീര്യൻ രാമനോട് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചു.
രാമസ്തതോ രാജസൈന്യം ബ്രഹ്മാസ്ത്രേണ ജഘാന ഹ
അതിനുശേഷം രാമൻ രാജസൈന്യത്തെ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സംഹരിച്ചു.
ഏവം ത്രിസ്സപ്തകൃത്വശ്ച ക്രമേണ ച വസുന്ധരാമ്
ഇങ്ങനെ മൂന്നു ഏഴു തവണ തുടർച്ചയായി ഭൂമിയെ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
ഗര്ഭസ്ഥം മാതുരങ്കസ്ഥം ശിശും വൃദ്ധം ച മധ്യമമ്
ഗർഭസ്ഥനായാലും അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നവനായാലും, ബാലനായി, വയോധികനായി, ഇടത്തരം പ്രായത്തിൽ ആയാലും,
കാര്ത്തവീര്യ്യശ്ച ഗോലോകം ത്വഗമത്കൃഷ്ണസന്നിധിമ്
കാർത്തവീര്യൻ പിന്നെ ഗോലോകത്തിലേക്ക് കൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി.
ത്രിസ്സപ്തകൃത്വോ നിര്ഭൂപാം മഹീം ദൃഷ്ട്വാ മഹേശ്വരഃ
മൂന്നു ഏഴു തവണ ഭൂമി രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് ശൂന്യമായത് കണ്ട മഹേശ്വരൻ,
ദേവാശ്ച മുനയോ ദേവ്യഃ സിദ്ധഗന്ധര്വകിന്നരാഃ
ദേവന്മാർ, മുനികൾ, ദേവികൾ, സിദ്ധന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ,
സ്വര്ഗേ ദുന്ദുഭയോ നേദുര്ഹര്ഷശബ്ദോ ബഭൂവ ഹ
സ്വർഗത്തിൽ ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി, സന്തോഷത്തിന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
ബ്രഹ്മാ ഭൃഗുശ്ച ശുക്രശ്ച വാല്മീകിശ്ച്യവനസ്തഥാ
ബ്രഹ്മാവും ഭൃഗുവും ശുക്രനും വാൽമീകിയും ച്യവനനും,
പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗാഃ സാനന്ദാശ്ച സമന്വിതാഃ ।। 3.40.
അവരുടെ ശരീരം പുളകിതമായി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
പ്രണനാമ ച താന്രാമോ ദണ്ഡവത്പതിതോ ഭുവി
രാമൻ അവരെ ഭുമിയിൽ വീണു ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു നമസ്കരിച്ചു.