സ്വര്ണേ ലോഷ്ടേ ഗൃഹേഽരണ്യേ പംകേ സുസ്നിഗ്ധചന്ദനേ
പൊന്നിലും ചെളിയിലും വീട്ടിലും കാടിലും ചളിയിലും സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തിലും,
സര്വജീവേഷു യോ വിഷ്ണും ഭാവയേത്സമതാ ധിയാ
എല്ലാ ജീവികളിലും സമദർശനത്തോടെ വിഷ്ണുവിനെ ചിന്തിക്കുന്നവൻ,
തപോധനം ബ്രാഹ്മണാനാം തപഃ കല്പതരുര്യഥാ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് തപസ്സാണ് ഇഷ്ടം നിറവേറ്റുന്ന മരമുപോലുള്ളത്.
ഐശ്വര്യ്യേ ക്ഷത്രിയാണാം ച വാണിജ്യേ ച തഥാ വിശാമ്
ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ഐശ്വര്യവും വൈശ്യന്മാർക്ക് വ്യാപാരവുമാണ് പ്രധാനമായത്.
ബ്രാഹ്മണാനാം വിവാദേ ച സ്പൃഹാഽതീവ വിനിന്ദിതാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ വഴക്കിനുള്ള ആഗ്രഹം വളരെ അപലപനീയമാണ്.
രാഗീ രാജസികം കാര്യ്യം കുരുതേ കര്മ്മ രാഗതഃ
ആസക്തിയുള്ളവൻ ആസക്തിയാൽ രാഗം നിറഞ്ഞ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
രാഗതഃ കാമധേനുശ്ച മയാ വൈ യാചിതാ മുനേ
ആസക്തിയാൽ ഞാൻ പോലും, മഹർഷേ, നിന്നോട് കാമധേനുവിനായി അപേക്ഷിച്ചു.
കുതഃ കസ്യ മുനേരസ്തി കാമധേനുസ്ത്വയാ വിനാ
മഹർഷേ, നിന്നില്ലാതെ കാമധേനു എവിടെയാണ്, ആര്ക്കാണ് ലഭ്യമാകുന്നത്?
ത്രിംശദക്ഷൌഹിണീം സേനാം രാജേന്ദ്രാണാം ത്രികോടികാമ് 3.35.
മുപ്പത് അക്ഷൗഹിണി സൈന്യവും മൂന്നു കോടി രാജാവുകളുടെ സേനയും.
ആത്മാനം ഹന്തുമായാന്തമപി വേദാംഗപാരഗമ്
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പഠിച്ചവനും സ്വയം കൊല്ലാൻ വരുന്നു.
പ്രായശ്ചിത്തം ഹിംസകാനാം ന വേദേഷു നിരൂപിതമ്
ഹിംസ ചെയ്യുന്നവർക്കായി പ്രായശ്ചിത്തം വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല.
പിത്രാ തേ നിഹതാ ഭൂപാ മഹാബലപരാക്രമാഃ
നിന്റെ അച്ഛൻ മഹാബലശാലികളായ രാജാക്കളെ സംഹരിച്ചു.
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ നിര്ഭൂപാം കൃത്സ്നാം കര്തും മഹീമിതി
മൂന്ന് ഏഴു തവണ ഭൂമി മുഴുവൻ രാജാക്കളില്ലാതെ ആക്കി.
ക്ഷത്രിയാണാം രണോ ധര്മോ രണേ മൃത്യുര്ന ഗര്ഹിതഃ
ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് യുദ്ധം തന്നെയാണ് ധർമ്മം; യുദ്ധത്തിൽ മരിക്കുന്നത് അപമാനകരമല്ല.
തപോധനാനാം വിപ്രാണാം വാഗ്ബലാനാം യുഗേ യുഗേ
എല്ലാ കാലത്തും തപസ്സുകാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ശക്തി അവരുടെ വാക്കിലും തപസ്സിലും ആണ്.
ക്ഷത്രിയാണാം ബലം യുദ്ധം വ്യാപാരശ്ച ബലം വിശാമ്
ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ശക്തി യുദ്ധത്തിലാണ്; സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ തൊഴിലാണ് ശക്തി.
ഹരൌ ഭക്തിര്ഹരേര്ദാസ്യം വൈഷ്ണവാനാം ബലം ഹരിഃ
വൈഷ്ണവന്മാരുടെ ശക്തി ഹരിയിൽ ഉള്ള ഭക്തിയിലും ഹരിക്ക് സേവനത്തിലും ആണ്; ഹരിയാണ് അവരുടെ സത്യമായ ശക്തി.
ബലം വേഷശ്ച വേശ്യാനാം യോഷിതാം യൌവനം ബലമ്
വേശ്യകൾക്ക് അവരുടെ വേഷമാണ് ശക്തി; സ്ത്രീകൾക്ക് യൗവനം ആണ് ശക്തി.
സതാം സത്യം ബലം മിഥ്യാ ബലമേവാസതാം സദാ 3.35.
സത്പുരുഷന്മാർക്ക് സത്യം ആണ് ശക്തി; അസത്യന്മാർക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും അസത്യം തന്നെയാണ് ശക്തി.
വിദ്യാ ബലം പണ്ഡിതാനാം ധൈര്യ്യം സാഹസിനാം ബലമ്
പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വിദ്യയാണ് ശക്തി; ധൈര്യശാലികൾക്ക് ധൈര്യമാണ് ശക്തി.
ധനം ബലം ച ധനിനാം ശുചീനാം ച വിശേഷതഃ
സമ്പന്നർക്കു സമ്പത്താണ് ശക്തി, വിശുദ്ധരായവർക്കു പ്രത്യേകിച്ച് അതാണ് ശക്തി.
ഹിംസാ ച ഹിംസ്രജന്തൂനാം സതീനാം പതിസേവനമ്
ഹിംസകജന്തുക്കൾക്ക് ഹിംസയാണ് ശക്തി; സതീകൾക്ക് ഭർത്താവിന് സേവനം ആണ് ശക്തി.
ബലം ധര്മോ ഗൃഹസ്ഥാനാം ഭൃത്യാനാം രാജസേവനമ്
ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക് ധർമ്മമാണ് ശക്തി; ഭൃത്യന്മാർക്ക് രാജാവിന് സേവനമാണ് ശക്തി.
യതീനാം ച സദാചാരോ ന്യാസഃ സംന്യാസിനാം ബലമ്
യതികൾക്ക് നല്ല ആചാരമാണ് ശക്തി; സന്ന്യാസികൾക്ക് സന്ന്യാസം തന്നെയാണ് ശക്തി.
പുണ്യം ബലം പുണ്യവതാം പ്രജാനാം നൃപതിര്ബലമ്
പുണ്യവാന്മാർക്ക് പുണ്യമാണ് ശക്തി; ജനങ്ങൾക്ക് രാജാവാണ് ശക്തി.
ജലം ബലം ച സസ്യാനാം മത്സ്യാനാം ച ജലം ബലമ്
സസ്യങ്ങൾക്ക് വെള്ളമാണ് ശക്തി; മീനുകൾക്കും വെള്ളം തന്നെയാണ് ശക്തി.
വിപ്രഃ ശാന്തോ രണോദ്യോഗീ നൈവ ദൃഷ്ടോ ന ച ശ്രുതഃ
ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണൻ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ആരും കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടതുമില്ല.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ രാജേന്ദ്രോ വിരരാമ രണാജിരേ 3.35.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാജാവ് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
രാമസ്യ ഭ്രാതരഃ സര്വേ തീക്ഷ്ണശസ്ത്രാസിപാണയഃ
രാമന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരും കയ്യിൽ കത്തികളും ആയുധങ്ങളും പിടിച്ച്,
രണോന്മുഖാംശ്ച താന്ദൃഷ്ട്വാ മത്സ്യരാജോ മഹാബലഃ
അവർ യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു, ശക്തനായ മത്സ്യരാജാവ്,