മഹാദേവ ഉവാച നിര്ലിപ്തം പരമാത്മാനം നമാമ്യഖിലകാരണമ്
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: സകലകാരണമായ, നിഷ്പ്രപഞ്ചമായ പരമാത്മാവിനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
സ്ഥൂലാത്സ്ഥൂലതമം ദേവം സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതമം പരമ്
സ്ഥൂലത്തിൽ ഏറ്റവും സ്ഥൂലനും സൂക്ഷ്മത്തിൽ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മനും പരമനുമായ ദൈവത്തെ.
സാകാരം ച നിരാകാരം സഗുണം നിര്ഗുണം പ്രഭുമ്
രൂപമുള്ളതും രൂപരഹിതനും, ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണരഹിതനുമായ പ്രഭുവിനെ.
അതീവ കമനീയം ച രൂപം നിരുപമം വിഭുമ് 3.32.
അവന്റെ രൂപം അത്യന്തം മനോഹരവും ഉപമയില്ലാത്തതും സർവ്വവ്യാപിയുമാണ്.
കര്മ്മണഃ കര്മരൂപം തം സാക്ഷിണം സര്വകര്മണഃ
സകല കര്മങ്ങളുടെയും സാക്ഷിയായവനും, കര്മത്തിന്റെ സ്വരൂപമായവനും ആണവന്.
സ്രഷ്ടാ പാതാ ച സംഹര്താ കലയാ മൂര്തിഭേദതഃ
തന്റെ ഭാഗത്തിലും രൂപഭേദത്തിലും, അവന് സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനും സംഹാരകനുമാണ്.
സ്വയം പ്രകൃതിരൂപശ്ച മായയാ ച സ്വയം പുമാന്
അവന് സ്വയം പ്രകൃതിയായും, തന്റെ മായയിലൂടെ പുരുഷനായും നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്ത്രീപുന്നപുംസകം രൂപം യോ ബിഭര്തി സ്വമായയാ
സ്വന്തം മായയാല് സ്ത്രീ, പുരുഷന്, നപുംസകന് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങള് അവന് ധരിക്കുന്നു.
താരകം സര്വദുഃഖാനാം സര്വകാരണകാരണമ്
സകല ദു:ഖങ്ങളില് നിന്നും രക്ഷിക്കുന്നവനും, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെ കാരണവുമാണ് അവന്.
തേജസ്വിനാം രവിര്യോ ഹി സര്വജാതിഷു വാഡവഃ
പ്രഭയുള്ളവരില് അവന് സൂര്യനും, എല്ലാ ജാതികളിലും അവന് സമുദ്രാഗ്നിയുമാണ്.
രുദ്രാണാം വൈഷ്ണവാനാം ച ജ്ഞാനിനാം യോ ഹി ശങ്കരഃ
രുദ്രന്മാരിലും വൈഷ്ണവന്മാരിലും ജ്ഞാനികളിലും ശങ്കരന് അവനാണ്.
പ്രജാപതീനാം യോ ബ്രഹ്മാ സിദ്ധാനാം കപിലഃ സ്വയമ്
പ്രജാപതിമാരില് ബ്രഹ്മാവും, സിദ്ധന്മാരില് കപിലന് സ്വയം അവനാണ്.
ദേവാനാം യോ ഹി വിഷ്ണുശ്ച ദേവീനാം പ്രകൃതിഃ സ്വയമ് നാരീണാം ശതരൂപാ ച ബഹുരൂപം നമാമ്യഹമ്
ദേവന്മാരില് വിഷ്ണുവും, ദേവിമാരില് പ്രകൃതിയും, സ്ത്രീകളില് ശതരൂപയും, അനേകരൂപനായ അവനിലേക്ക് ഞാന് നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഋതൂനാം യോ വസന്തശ്ച മാസാനാം മാര്ഗശീര്ഷകഃ 3.32.
ഋതുക്കളില് വസന്തവും, മാസങ്ങളില് മാര്ഗശീർഷമാസവും അവനാണ്.
സാഗരഃ സരിതാം യശ്ച പര്വതാനാം ഹിമാലയഃ
നദികളില് സമുദ്രവും, പര്വ്വതങ്ങളില് ഹിമാലയവും അവനാണ്.
പത്രാണാം തുലസീപത്രം ദാരുരൂപേഷു ചന്ദനമ്
ഇലകളില് തുളസിയിലയും, മരങ്ങള്ക്കിടയില് ചന്ദനവുമാണ് അവന്.
പുഷ്പാണാം പാരിജാതശ്ച സസ്യാനാം ധാന്യമേവ ച
പൂക്കളില് പാരിജാതവും, ധാന്യങ്ങളില് അരിയും അവനാണ്.
ഐരാവതോ ഗജേന്ദ്രാണാം വൈനതേയശ്ച പക്ഷിണാമ്
ആനകളില് എരാവതവും, പക്ഷികളില് ഗരുഡനും അവനാണ്.
തൈജസാനാം സുവര്ണം ച ധാന്യാനാം യവ ഏവ ച
പ്രഭയുള്ളവയില് പൊന്നും, ധാന്യങ്ങളില് യവവും അവനാണ്.
യക്ഷാണാം ച കുബേരോ യോ ഗ്രഹാണാം ച ബൃഹസ്പതിഃ
യക്ഷന്മാരില് കുബേരനും, ഗ്രഹങ്ങളില് ബൃഹസ്പതിയും അവനാണ്.
വേദസംഘശ്ച ശാസ്ത്രാണാം പണ്ഡിതാനാം സരസ്വതീ
വേദസമൂഹങ്ങളില് ശാസ്ത്രവും, പണ്ഡിതന്മാരില് സരസ്വതിയും അവനാണ്.
മന്ത്രാണാം വിഷ്ണുമന്ത്രശ്ച തീര്ഥാനാം ജാഹ്നവീ സ്വയമ്
മന്ത്രങ്ങളില് വിഷ്ണുമന്ത്രവും, തീര്ഥങ്ങളില് ഗംഗയും അവനാണ്.
ബലം യോ വൈ ബലവതാം മനോ വൈ ശീഘ്രഗാമിനാമ് 3.32.
ശക്തന്മാരിൽ ശക്തിയും, വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്നവരിൽ മനസ്സുമാണ് അവൻ.
ജ്ഞാനദാതാ ഗുരൂണാം ച മാതൃരൂപശ്ച ബന്ധുഷു । മിത്രേഷു ജന്മദാതാ യസ്തം സാരം പ്രണമാമ്യഹമ്
ഗുരുക്കന്മാരിൽ ജ്ഞാനം നൽകുന്നവനും, ബന്ധുക്കളിൽ മാതാവിന്റെ രൂപവും, സുഹൃത്തുക്കളിൽ ജന്മം നൽകുന്നവനും ആയ ആ സാരഭൂതനായവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ശില്പിനാം വിശ്വകര്മാ യഃ കാമദേവശ്ച രൂപിണാമ്
കലാകാരന്മാരിൽ വിശ്വകർമ്മയും, സുന്ദരന്മാരിൽ കാമദേവനും അവനാണ്.
പ്രിയേഷു പുത്രരൂപോ യോ നൃപരൂപോ നരേഷു ച
പ്രിയപ്പെട്ടവരിൽ മകനായി, മനുഷ്യരിൽ രാജാവായി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ധര്മ്മഃ കല്യാണബീജാനാം വേദാനാം സാമവേദകഃ
ധർമ്മം നല്ലതിന്റെ വിത്തുകളിൽ, വേദങ്ങളിൽ സാമവേദം അവനാണ്.
ജലേ ശൈത്യസ്വരൂപോ യോ ഗന്ധരൂപശ്ച ഭൂമിഷു
ജലത്തിൽ തണുപ്പിന്റെ സ്വരൂപവും, ഭൂമിയിൽ സുഗന്ധത്തിന്റെ രൂപവും അവനാണ്.
ക്രതൂനാം രാജസൂയോ യോ ഗായത്രീ ഛന്ദസാം ച യഃ
യാഗങ്ങളിൽ രാജസൂയം, ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഗായത്രീ അവനാണ്.
ക്ഷീരസ്വരൂപോ ഗവ്യാനാം പവിത്രാണാം ച പാവകഃ
പശുക്കളിൽ പാൽ എന്ന രൂപവും, വിശുദ്ധികളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനും അവനാണ്.