വ്രജ ത്വം ശൂദ്രയോനിം ച ഗാന്ധര്വീം തനുമുത്സൃജ ।। 1.13.
നീ ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിക്കേണ്ടി വരും, ഗന്ധർവിയായ ഈ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കണം.
വിനാ വിപത്തേര്മഹിമാ പുംസാം നൈവ ഭവേത്സുത
കഷ്ടങ്ങൾ ഇല്ലാതെ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ മഹത്വം ഉണ്ടാകില്ല, മകനേ.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ വിധിരഗച്ഛത്പുഷ്കരാദ് ഗൃഹമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സൃഷ്ടികർത്താവ് പുഷ്കരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
മൂലാധാരം സ്വാധിഷ്ഠാനം മണിപൂരമനാഹതമ്
മൂലാധാരം, സ്വാധിഷ്ഠാനം, മണിപൂരകം, അനാഹതം,
ഇഡാം സുഷുമ്നാം മേധാം ച പിങ്ഗലാം പ്രാണഹാരിണീമ്
ഇഡ, സുഷുമ്ന, മെധ, പ്രാണഹാരിണിയായ പിംഗല,
വിശുദ്ധാം ച നിരുദ്ധാം ച വായുസംചാരിണീം തഥാ
വിശുദ്ധ, നിരുദ്ധ, വായു സഞ്ചാരിനി എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും,
ബുദ്ധിസംചാരിണീം ചൈവ ജ്ഞാനജൃമ്ഭനകാരിണീമ്
ബുദ്ധി സഞ്ചാരിണിയും, ജ്ഞാനം വിരിയിക്കുന്നതും,
ഏതാഃ ഷോഡശധാ നാഡീര്ഭിത്ത്വാ വൈ ഹംസമേവ ച
ഈ പതിനാറ് നാഡികളും ഹംസയെയും തുളച്ച്,
സ്ഥിത്വാ മുഹൂര്തമാത്മാനമാത്മന്യേവ യുയോജ ഹ
അവൻ ഒരു നിമിഷം ആത്മാവിനെ ആത്മാവിൽ തന്നെ ഏകീകരിച്ചു.
വീണാം ത്രിതന്ത്രീം ദുഷ്പ്രാപ്യാം വാമസ്കന്ധേ നിധായ ച
മൂന്നു തന്തികളുള്ള, അപൂർവമായ വീണയെ ഇടത് ഭുജത്തിൽ വെച്ചു,
സംജല്പന്പരമം ബ്രഹ്മ വേദസാരം പരാത്പരമ് 1.13.
അവൻ പരമമായ ബ്രഹ്മവും, വേദങ്ങളുടെ സാരവും, അതിലുമുള്ള ഉന്നതതയും ഉച്ചരിച്ചു.
പ്രാച്യാം കൃത്വാ ശിരഃസ്ഥാനം പശ്ചിമേ ചരണദ്വയമ്
തല കിഴക്കോട്ട്, ഇരുകാലുകളും പടിഞ്ഞാറോട്ട് വെച്ചു,
ഗന്ധര്വരാജസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ഭാര്യ്യയാ സഹ തത്ക്ഷണമ്
ഗന്ധർവർരാജാവും ഭാര്യയും ചേർന്ന് ആ സമയത്ത് അവനെ കണ്ടു.
പത്ന്യശ്ച ബാന്ധവാഃ സര്വേ വിലപ്യ രുരുദുര്ഭുശമ്
ഭാര്യകളും ബന്ധുക്കളും എല്ലാവരും വിലപിച്ച് കനത്ത ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞു.
പഞ്ചാശദ്യോഷിതാം മധ്യേ പ്രധാനാ മഹിഷീ ച യാ
അഞ്ച്പതു സ്ത്രീകളിൽ പ്രധാനമായ മഹിഷി,
ഉച്ചൈ രുരോദ സാ തീവ്രം കാന്തം കൃത്വാ ച വക്ഷസി
അവൾ കഠിനമായി കരഞ്ഞു, പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത് പിടിച്ചു.
മാലാവത്യുവാച ദര്ശനം ദേഹി മാം ബന്ധോ നിമഗ്നാം ശോകസാഗരേ
മാലാവതി പറഞ്ഞു: 'സുഹൃത്തെ, ഞാൻ ദുഃഖസാഗരത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഒരു ദർശനം തരണമേ.'
വിസ്രമ്ഭകേ സുവസനേ രമ്യേ ചന്ദനകാനനേ
വിശ്വാസം നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച, രമണീയമായ ചന്ദനവനത്തിൽ,
ചന്ദനാചലസാന്നിധ്യേ ചാരുചന്ദനകാനനേ
ചന്ദനപർവ്വതത്തിന് സമീപത്തുള്ള മനോഹരമായ ചന്ദനവനത്തിൽ,
ഗന്ധമാദനശൈലൈകദേശേ രമ്യേ നദീതടേ
ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിലെ മനോഹരമായ ഒരു പ്രദേശത്ത്, നദീതീരത്ത്,
ശ്രീശൈലേ ശ്രീവനേ ദിവ്യേ ശ്രീനിവാസനിഷേവിതേ 1.13.
ശ്രീശൈലത്തിലെ ദിവ്യമായ വനത്തിൽ, ശ്രീനിവാസൻ സേവിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത്,
പുരാ യാ യാ കൃതാ ക്രീഡാ വസന്തേ രഹസി ത്വയാ
കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വസന്തകാലത്ത് നീ എന്നോടൊപ്പം രഹസ്യമായി നടത്തിയ എല്ലാ കളികളും,
സുധാതുല്യേന വചസാ സിക്താഽഹം ച പുരാ ത്വയാ
നീ ഒരിക്കൽ അമൃതത്തോളം മധുരമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് എന്നെ നനയിച്ചുവല്ലോ,
സാധുനാ സഹ സംസര്ഗോ വൈകുണ്ഠാദപി ദുര്ലഭഃ
നല്ലവരോടൊപ്പം സുഖമായി കഴിയുന്നത് വൈകുണ്ഠത്തേക്കാൾ പോലും ദുർലഭമാണ്.
തസ്മാത്തേഷാം ച വിച്ഛേദഃ സാധുശോകകരഃ പരഃ
അതിനാൽ, അവരിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നത് നല്ലവർക്കു ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം നൽകുന്നു.
തതോഽപത്യവിയോഗോ ഹി മരണാദതിരിച്യതേ
അതിനാൽ, മകനിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നത് മരണത്തേക്കാൾ വേദനാജനകമാണ്.
ശയനേ ഭോജനേ സ്നാനേ സ്വപ്നേ ജാഗരണേഽപി ച
കിടക്കുമ്പോഴും, ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും, കുളിക്കുമ്പോഴും, സ്വപ്നം കാണുമ്പോഴും, ഉണരുമ്പോഴും,
സര്വശോകം വിസ്മരേത്സ്ത്രീ സ്വാമിസംയോഗമാത്രതഃ
ഭർത്താവിനൊപ്പം ചേരുമ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീക്ക് എല്ലാ ദുഃഖവും മറക്കാൻ കഴിയും.
നാതോ വിശിഷ്ടം പശ്യാമി ബാന്ധവം സ്വാമിനാ വിനാ
എന്റെ ഭർത്താവില്ലാതെ എനിക്ക് മറ്റാരും അത്ര പ്രിയപ്പെട്ട ബന്ധുവില്ല.
ഹേ ദിഗീശാശ്ച ദിക്പാലാ ഹേ ധര്മ ത്വം പ്രജാപതേ
ഏ ദിശകളുടെ രക്ഷിതാക്കളേ, ധർമ്മമേ, പ്രജാപതിയേ,