സാലോക്യസാര്ഷ്ടിസാമീപ്യസായുജ്യം ശ്രീഹരേരപി
ശ്രീഹരിയുടെ സാന്നിധ്യം, ഐശ്വര്യം, അടുത്ത് വാസം, ഒന്നാകൽ എന്നിവയുമാകട്ടെ,
ശശ്വത്തത്ര ദൃഢാ ഭക്തിര്ഹരിദാസ്യം സുദുര്ലഭമ്
അവിടെയോ, ശാശ്വതവും ദൃഢവുമായ ഭക്തിയും, ഹരിയുടെ ദാസ്യപദവും അത്യന്തം അപൂർവമാണ്.
തദ്ദാസ്യം വൈഷ്ണവസുതം ദേഹി കല്പതരോ വരമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രന്റെ ദാസനാകാൻ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ, ആശാപാലക വൃക്ഷമേ, ഈ വരം ദയവായി തരണമേ.
ന ദാസ്യസീദം ചേച്ഛമ്ഭോ വരം ദുഷ്കൃതിനം ച മാമ്
ശംഭോ, നീ ഈ വരം തരുന്നില്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് പാപി ആയിത്തീരട്ടെ.
ഗന്ധര്വവചനം ശ്രുത്വാ തമുവാച കൃപാനിധിഃ
ഗന്ധർവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കരുണയുടെ സമുദ്രമായവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീശംകര ഉവാച ചിരായുഷം ച ഗുണിനം ശശ്വത്സുസ്ഥിരയൌവനമ് ।। 1.12.
ശ്രീശംകരൻ പറഞ്ഞു: അവൻ ദീർഘായുസ്സും, ഗുണങ്ങളുമുള്ളവനും, എപ്പോഴും യുവാവും, സ്ഥിരതയുള്ളവനും ആകട്ടെ.
ജ്ഞാനിനം സുന്ദരവരം ഗുരുഭക്തം ജിതേന്ദ്രിയമ്
അവൻ ജ്ഞാനിയും, സുന്ദരനും, ഗുരുഭക്തനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ആയിരിക്കട്ടെ.
ഇത്യുക്ത്വാ ശംകരസ്തസ്മാജ്ജഗാമ സ്വാലയം മുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശംകരൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, മഹർഷേ.
പ്രഫുല്ലമാനസാഃ സര്വേ മാനവാഃ സിദ്ധകര്മണഃ
എല്ലാവരും മനസ്സിൽ സന്തോഷത്തോടെ, തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നേടിയവരായി,
സുഷാവ പുത്രം സാ വൃദ്ധാ പര്വതേ ഗന്ധമാദനേ
ആ വയോധിക സ്ത്രീ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
ബാലകസ്യ ച തസ്യൈവ മങ്ഗലം മങ്ഗലേ ദിനേ പൂജ്യാനാമധികോ ബാലസ്തേനോപബര്ഹണാഭിധഃ
മംഗളദിനത്തിൽ ആ ബാലന്റെ മംഗളകർമ്മം നടത്തി; അവൻ മുതിർന്നവരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായി, ഉപബർഹണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
സൌതിരുവാച ഗന്ധര്വരാജഃ പ്രദദൌ ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ മുദാഽന്വിതഃ
സൗതി പറഞ്ഞു: ഗന്ധർവർജാവ് സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനങ്ങൾ നൽകി.
ഉപബര്ഹണസ്തു കാലേന ഹരേര്മന്ത്രം സുദുര്ലഭമ്
കാലക്രമേണ ഉപബർഹണൻ ഹരിയുടെ അത്യന്തം ദുർലഭമായ മന്ത്രം ലഭിച്ചു.
ഏകദാ ഗണ്ഡകീതീരേ തം ച സമ്പ്രാപ്തയൌവനമ്
ഒരു ദിവസം ഗണ്ഡകീനദീതീരത്ത്, അവൻ യൗവനം പൂർത്തിയായി.
താശ്ച തീവ്രം തപഃ കൃത്വാ പ്രാണാന്സംത്യജ്യ യോഗതഃ
അവർ കഠിനതപസ്സു നടത്തി, യോഗത്തിന്റെ വഴി പ്രാണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഉപബര്ഹണഗന്ധര്വം താശ്ച തം വവ്രിരേ പതിമ്
അവ സ്ത്രീകൾ ഉപബർഹണൻ ഗന്ധർവനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ഗൃഹീത്വാ താശ്ച ഗന്ധര്വോ യുവാ സുസ്ഥിരയൌവനഃ
യുവാവായും, എപ്പോഴും യുവത്വത്തിൽ സ്ഥിരനുമായ ഗന്ധർവൻ അവരെ ഭാര്യകളായി സ്വീകരിച്ചു.
തതോഽപി സുചിരം രാജ്യം കൃത്വാ താഭിഃ സഹാനിശമ്
അതിനുശേഷം, അവരോടൊപ്പം ദീർഘകാലം, രാവും പകലും രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ സ രമ്ഭാരമ്ഭോരുനര്തനേ കഠിനം സ്തനമ്
റംഭയുടെ നൃത്തത്തിൽ അവളുടെ ഉറച്ച മുലകൾ കുലുങ്ങുന്നത് കണ്ടു,
ദ്രുതം തത്യാജ സങ്ഗീതം മൂര്ച്ഛാം പ്രാപ സഭാതലേ
അവൻ ഉടൻ പാടൽ ഉപേക്ഷിച്ചു; സഭാമണ്ഡപത്തിൽ അവൻ ബോധംകെട്ടുവീണു.
വ്രജ ത്വം ശൂദ്രയോനിം ച ഗാന്ധര്വീം തനുമുത്സൃജ ।। 1.13.
നീ ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിക്കേണ്ടി വരും, ഗന്ധർവിയായ ഈ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കണം.
വിനാ വിപത്തേര്മഹിമാ പുംസാം നൈവ ഭവേത്സുത
കഷ്ടങ്ങൾ ഇല്ലാതെ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ മഹത്വം ഉണ്ടാകില്ല, മകനേ.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ വിധിരഗച്ഛത്പുഷ്കരാദ് ഗൃഹമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സൃഷ്ടികർത്താവ് പുഷ്കരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
മൂലാധാരം സ്വാധിഷ്ഠാനം മണിപൂരമനാഹതമ്
മൂലാധാരം, സ്വാധിഷ്ഠാനം, മണിപൂരകം, അനാഹതം,
ഇഡാം സുഷുമ്നാം മേധാം ച പിങ്ഗലാം പ്രാണഹാരിണീമ്
ഇഡ, സുഷുമ്ന, മെധ, പ്രാണഹാരിണിയായ പിംഗല,
വിശുദ്ധാം ച നിരുദ്ധാം ച വായുസംചാരിണീം തഥാ
വിശുദ്ധ, നിരുദ്ധ, വായു സഞ്ചാരിനി എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും,
ബുദ്ധിസംചാരിണീം ചൈവ ജ്ഞാനജൃമ്ഭനകാരിണീമ്
ബുദ്ധി സഞ്ചാരിണിയും, ജ്ഞാനം വിരിയിക്കുന്നതും,
ഏതാഃ ഷോഡശധാ നാഡീര്ഭിത്ത്വാ വൈ ഹംസമേവ ച
ഈ പതിനാറ് നാഡികളും ഹംസയെയും തുളച്ച്,
സ്ഥിത്വാ മുഹൂര്തമാത്മാനമാത്മന്യേവ യുയോജ ഹ
അവൻ ഒരു നിമിഷം ആത്മാവിനെ ആത്മാവിൽ തന്നെ ഏകീകരിച്ചു.
വീണാം ത്രിതന്ത്രീം ദുഷ്പ്രാപ്യാം വാമസ്കന്ധേ നിധായ ച
മൂന്നു തന്തികളുള്ള, അപൂർവമായ വീണയെ ഇടത് ഭുജത്തിൽ വെച്ചു,