വിഷണ്ണമാനസഃ പൂര്വം ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകഃ
മുൻപ് അവന്റെ മനസ്സ് വിഷാദമായിരുന്നു; കഴുത്തും അധരവും വായും ഉണങ്ങിയിരുന്നു.
ശനേശ്ച ദൃഷ്ടിമാത്രേണ ചിച്ഛിദേ മസ്തകം മുനേ
ശനിയുടെ ഒരു നോക്കിൽ തന്നെ, മുനിയേ, ബാലന്റെ തല വേർപെട്ടുപോയി.
തസ്ഥൌ ച പാര്വതീക്രോഡേ തത്സര്വാങ്ഗം സലോഹിതമ്
പൂർണ്ണമായ രക്തം പൂശിയ അവന്റെ ശരീരം പാർവതിയുടെ മടിയിൽ തന്നെ കിടന്നു.
മൂര്ച്ഛാ സംപ്രാപ സാ ദേവീ വിലപ്യ ച ഭൃശം മുഹുഃ
ആ ദേവി ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു; വേദനയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിലപിച്ചു.
വിസ്മിതാസ്തേ സുരാഃ സര്വേ ചിത്രപുത്തലികാ യഥാ
എല്ലാ ദേവന്മാരും അത്ഭുതത്തോടെ, ചിത്രത്തിൽ വരച്ച ബോംബുകളെപ്പോലെ, നിന്നു.
താന്സര്വാന്മൂര്ച്ഛിതാന്ദൃഷ്ട്വൈവാരുഹ്യ ഗരുഡം ഹരിഃ
അവരെല്ലാവരെയും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കണ്ടു, ഹരി ഗരുഡനിൽ കയറി.
പുഷ്പഭദ്രാനദീതീരേ ഹ്യപശ്യത്കാനനേ സ്ഥിതമ്
പുഷ്പഭദ്രാനദിയുടെ തീരത്ത്, കാടിനുള്ളിൽ ഒരാളെ നില്ക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
തഥോദക്ഛിരസം രമ്യം മൂര്ച്ഛിതം സുരതശ്രമാത്
അവിടെ, വെള്ളത്തിൽ തലമൂക്കി, സുന്ദരമായ ഒരു ആനയെ, സ്നേഹവ്യായാമത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച് ബോധംകെട്ട് കിടക്കുന്നത് കണ്ടു.
ശീഘ്രം സുദര്ശനേനൈവ ചിച്ഛിദേ തച്ഛിരോ മുദാ
ഉടൻ, സുദർശനചക്രം ഉപയോഗിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ആ തല വേർപെടുത്തി.
ഗജച്ഛിന്നാങ്ഗവിക്ഷേപാത്പ്രബോധം പ്രാപ്യ ഹസ്തിനീ രുരോദ ശാവകൈഃ സാര്ദ്ധം സാ വിലപ്യ ശുചാതുരാ
ആനയുടെ അവയവം മുറിഞ്ഞതിന്റെ വേദനയിൽ ബോധം വന്ന ആനപ്പെൺ, തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളോടൊപ്പം ദു:ഖത്തിൽ കരഞ്ഞു വിലപിച്ചു.
തുഷ്ടാവ കമലാകാന്തം ശാന്തം സസ്മിതമീശ്വരമ് ഗരുഡസ്ഥം ജഗത്കാന്തം ഭ്രാമയന്തം സുദര്ശനമ്
അവൾ കമലയുടെ പ്രിയനായ, സമാധാനപരനായ, സ്മിതം ചിരിക്കുന്ന, ഗരുഡപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന, ലോകത്തെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, സുദർശനം ചുറ്റുന്ന ഈശ്വരനേ സ്തുതിച്ചു.
നിഷേകം ഖണ്ഡിതും ശക്തം നിഷേകജനകം വിഭുമ്
ഉത്പത്തി നശിപ്പിക്കാനും ഉത്പത്തിക്ക് കാരണനുമായ മഹാശക്തനായ പ്രഭുവാണ് അവൻ.
പ്രഭുസ്തത്സ്തവനാത്തുഷ്ടസ്തസ്യൈ വിപ്ര വരം ദദൌ
അവളുടെ സ്തുതിയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു ആ പ്രഭു അവള്ക്ക് ഒരു വരം നൽകി, ബ്രാഹ്മണാ.
ജീവയാമാസ തം തത്ര ബ്രഹ്മജ്ഞാനേന സര്വവിത്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സർവ്വജ്ഞനായവൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവനെ ജീവൻകൊണ്ടു തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
ത്വം ജീവാകല്പപര്യ്യന്തം പരിവാരൈഃ സമം ഗജ
നീയും നിന്റെ അനുചരന്മാരും ജീവികളുടെ കാലാവധിയുടെ അവസാനംവരെ ജീവിക്കും, മഹാഗജ.
ആഹൃത്യ പാര്വതീഹസ്താദ്ബാലം കൃത്വാ സ്വവക്ഷസി
പാർവതിയുടെ കൈയിൽനിന്ന് ബാലനെ എടുത്ത് അവൻ തന്റെ നെഞ്ചിൽ ചേർത്തു.
ബ്രഹ്മസ്വരൂപോ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മജ്ഞാനേന ലീലയാ
ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ള ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്താൽ, ലീലയായി,
പാര്വതീം ബോധയിത്വാ തു കൃത്വാ ക്രോഡേ ച തം ശിശുമ്
പാർവതിയെ ബോധിപ്പിച്ച്, ബാലനെ അവളുടെ മടിയിൽ വെച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച ജഗദ്ബുദ്ധിസ്വരൂപാഽസി ത്വം ന ജാനാസി കിം ശിവ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: നീ ലോകബുദ്ധിയുടെ സ്വരൂപമാണ്; ശിവാ, ഇതറിയുന്നില്ലേ നീ?
കല്പകോടിശതം ഭോഗീ ജീവിനാം തത്സ്വകര്മണാ
നൂറുകോടി കല്പകാലം ജീവികൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലമനുസരിച്ച് അനുഭവിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രഃ സ്വകര്മണാ കീടയോനൌ ജന്മ ലഭേത്സതി
ഇന്ദ്രനും തന്റെ കർമ്മഫലത്താൽ കീടജന്മം നേടാം.
സിംഹോഽപി മക്ഷികാം ഹന്തുമക്ഷമഃ പ്രാക്തനം വിനാ
പൂർവ്വകാരണമില്ലാതെ ഒരു സിംഹം പോലും ഈച്ചയെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
സുഖം ദുഃഖ ഭയം ശോകമാനന്ദം കര്മണഃ ഫലമ്
സുഖം, ദുഃഖം, ഭയം, ദുഃഖം, ആനന്ദം എന്നിവയെല്ലാം കർമ്മഫലങ്ങളാണ്.
ഇഹൈവ കര്മണോ ഭോഗഃ പരത്ര ച ശുഭാശുഭൈഃ
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള കർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
കര്മണഃ ഫലദാതാ ച വിധാതാ ച വിധേരപി
കർമ്മഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവനും വിധിയുടെ വിധിയെയും നിർണ്ണയിക്കുന്നവനുമാണ് അവൻ.
സംഹര്തുരപി സംഹര്ത്താ പാതുഃ പാതാ പരാത്പരഃ
നശിപ്പിക്കുന്നവനെ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നവനും, രക്ഷിക്കുന്നവനെ രക്ഷിക്കുന്നവനും, പരമമായതിലും പരമനാണ് അവൻ.
വയം യസ്യ കലാഃ പുംസോ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
ഞങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും ആ പുരുഷന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്.
കലാംശാഃ കേഽപി തദ്ധര്മേ കലാശാംശാശ്ച കേചന
അവന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിലർ, അത്തരം ഭാഗങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ മറ്റുചിലർ, അവന്റെ നിയമത്തിൽ.
ശ്രീവിഷ്ണോര്വചനം ശ്രുത്വാ പരിതുഷ്ടാ ച പാര്വതീ
ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പാർവതി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
തുഷ്ടാവ പാര്വതീ തുഷ്ടാ പ്രേരിതാ ശംകരേണ ച
ശങ്കരന്റെ പ്രേരണയോടെ സന്തോഷത്തോടെ പാർവതി സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.