കിം കരോഷി മഹാദേവ ഹേ താത കരുണാനിധേ
നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് മഹാദേവാ? കരുണയുടെ സമുദ്രമായ പിതാവേ!
മാതരുത്തിഷ്ഠ മേഽന്നം ത്വം പ്രയച്ഛാദ്യ ശിവം ജലമ്
അമ്മേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ! ഇന്നെനിക്ക് അന്നം തരിക, ശിവാ, നീ വെള്ളം തരിക.
മാതര്മാതര്ജഗന്മാതരേഹി നാഹം സ്ഥിതോ ബഹിഃ
അമ്മേ, അമ്മേ, ലോകത്തിന്റെ അമ്മേ, വരിക; ഞാൻ പുറത്തു നിന്നല്ല, അകത്താണ് നിൽക്കുന്നത്.
ഇതി കാകുസ്വരം ശ്രുത്വാ ശിവസ്യോത്തിഷ്ഠതോ മുനേ
ശിവൻ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ ആ ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദം കേട്ട്, മുനിവേ,
ഉത്തസ്ഥൌ പാര്വതീ ത്രസ്താ സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം പിധായ ച
പാർവതി ഭയത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു, സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം ധരിച്ച് ശരീരം മറച്ചു.
ദദര്ശ ബ്രാഹ്മണം ദീനം ജരയാ പരിപീഡിതമ്
അവൾ കഷ്ടത അനുഭവിക്കുന്നതും വൃദ്ധതകൊണ്ട് ദു:ഖിതനുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു.
തപസ്വിനമശാന്തം ച ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകമ്
അവൻ ഒരു തപസ്വി, മനസ്സിൽ ശാന്തിയില്ലാത്തവനും, വരണ്ട തൊണ്ടയും ചുണ്ടും तालുവും ഉള്ളവനുമായിരുന്നു.
ശ്രുത്വാ തദ്വചനം തത്ര നീലകണ്ഠഃ സുധോപമമ്
അവിടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അമൃതംപോലെ മധുരനായ നീലകണ്ഠൻ,
ശംകര ഉവാച കിന്നാമ ഭവതഃ ക്ഷിപ്രം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ്
ശംകരൻ പറഞ്ഞു: നിനക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം? ഉടൻ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പാര്വത്യുവാച അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ബ്രാഹ്മണോ മദ്ഗൃഹേഽതിഥിഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്—ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ വീട്ടിൽ അതിഥിയായി എത്തി.
അതിഥിഃ പൂജിതോ യേന ത്രിജഗത്തേന പൂജിതമ്
ആതിഥിയെ ആദരിക്കുന്നവൻ മൂന്നു ലോകത്തെയും ആദരിച്ചവനാണ്.
തീര്ഥാന്യതിഥിപാദേഷു ശശ്വത്തിഷ്ഠന്തി നിശ്ചിതമ്
ആതിഥിയുടെ കാലുകളിൽ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ
അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചവനായി, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ദീക്ഷയേറ്റവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
മഹാദാനാനി സര്വാണി കൃതാനി തേന ഭൂതലേ
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ മഹാദാനങ്ങളും അവൻ ചെയ്തവനാണ്.
നാനാപ്രകാരപുണ്യാനി വേദോക്താനി ച യാനി വൈ
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള വിവിധതരത്തിലുള്ള പുണ്യങ്ങൾ എല്ലാം അവനിൽ സമ്പൂർണ്ണമാണ്.
അപൂജിതോഽതിഥിര്യസ്യ ഭവനാദ്വിനിവര്ത്തതേ
ആതിഥിയെ ആദരിക്കാതെ അയാൾ വീട്ടിൽ നിന്നു പോകുന്നുവെങ്കിൽ—
യാനി കാനി ച പാപാനി ബ്രഹ്മഹത്യാദികാനി ച
എന്തുതരത്തിലുള്ള പാപങ്ങളുണ്ടായാലും, ബ്രാഹ്മണഹത്യപോലുള്ളവയാകട്ടെ—
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പീഡിതോ മാതര്വചനം ച ശ്രുതൌ ശ്രുതമ്
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ടു പീഡിതനായി, അമ്മയുടെ കല്പന ശാസ്ത്രത്തിൽ കേട്ടതുപോലെ—
വ്യാധിയുക്തോ നിരാഹാരോ യദാ വാഽനശനവ്രതീ
രോഗം ബാധിച്ച്, ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ, ഉപവാസം പാലിക്കുമ്പോൾ—
പാര്വത്യുവാച ദാസ്യാമി ഭോക്തും ത്വാമദ്യ മജ്ജന്മ സഫലം കുരു
പാർവതി പറഞ്ഞു: ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ കൊടുക്കാം; എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാക്കൂ.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച നാനാവിധം മിഷ്ടമിഷ്ടം ഭോക്തും ശ്രുത്വാ സമാഗതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: പലവിധ രുചികരമായ ഇഷ്ടഭക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് കേട്ട് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നു.
സുവ്രതേ തവ പുത്രോഽഹമഗ്രേ മാം പൂജയിഷ്യസി
സുഭ്രതേ, ഞാൻ നിന്റെ മകനാണ്; ഭാവിയിൽ നീ എന്നെ ആദരിക്കും.
താതാഃ പഞ്ചവിധാഃ പ്രോക്താ മാതരോ വിവിധാഃ സ്മൃതാഃ
അച്ഛന്മാർ അഞ്ചുവിധം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; അമ്മമാർ വിവിധരൂപങ്ങളിലാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
വിദ്യാദാതാഽന്നദാതാ ച ഭയത്രാതാ ച ജന്മദഃ
വിദ്യ നൽകുന്നവൻ, അന്നം നൽകുന്നവൻ, ഭയം നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൻ, ജന്മം നൽകുന്നവൻ—
ഗുരുപത്നീ ഗര്ഭധാത്രീ സ്തനദാത്രീ പിതുഃ സ്വസാ
ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യ, ഗർഭം ധരിച്ചവൾ, പാൽ നൽകുന്നവൾ, അച്ഛന്റെ സഹോദരി—
ഭൃത്യഃ ശിഷ്യശ്ച പോഷ്യശ്ച വീര്യ്യജഃ ശരണാഗതഃ
ഭൃത്യൻ, ശിഷ്യൻ, പോഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നവൻ, വീര്യത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, അഭയം തേടിയവൻ—
ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പീഡിതോ മാതര്വൃദ്ധോഽഹം ശരണാഗതഃ
വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ടു പീഡിതനായി, അമ്മേ, ഞാൻ വയസ്സായവനും അഭയം തേടിയവനുമാണ്.
പിഷ്ടകം പരമാന്നം ച സുപക്വാനി ഫലാനി ച
പിഷ്ടകം, ഉത്തമമായ പായസം, നല്ലപോലെ വേവിച്ച പഴങ്ങൾ—
പക്വാന്നം സ്വസ്തികം ക്ഷീരമിക്ഷുമിക്ഷുവികാരജമ്
പാകം ചെയ്ത അന്നം, സ്വസ്തികം എന്ന അപ്പം, പാലും, ഇക്കയും ഇക്കുവിൽ നിന്നുള്ള വിഭവങ്ങളും,
ലഡ്ഡുകാനി തിലാനാം ച മിഷ്ടാന്നൈഃ സഗുഡാനി ച
എള്ളിൽ നിന്നുള്ള ലഡ്ഡുവുകളും, ശർക്കര ചേർത്ത മധുരവിഭവങ്ങളും,